Hai thầy cô giành giải Nhất và trăn trở về môi trường không khói thuốc

Tại Cuộc thi thiết kế bài giảng về Môi trường không khói thuốc lần thứ hai, ban tổ chức đã trao giải Nhất cho nhóm tác giả Trần Công Nam và Trương Thị Trúc Ly, giáo viên Trường THPT Thiên Hộ Dương (Đồng Tháp).

Thầy Trần Công Nam và cô Trương Thị Trúc Ly, giáo viên Trường THPT Thiên Hộ Dương (Đồng Tháp) tại Lễ trao giải. Ảnh: NVCC.

Điều đặc biệt, hai tác giả là vợ chồng, cùng xây dựng bài giảng từ sự kết hợp giữa hai chuyên môn - thầy Nam là giáo viên Vật lý với tư duy logic, khả năng thiết kế nội dung, và cô Ly là giáo viên Sinh học nắm vững kiến thức về sức khỏe con người đã tạo nên một bài giảng có tính khoa học và thực tiễn cao.

Trò chuyện với Tri thức và Cuộc sống thầy giáo Trần Công Nam cho biết, từ nhỏ, thầy đã có nhiều năm sống trong môi trường có người hút thuốc lá. Khi trở thành giáo viên, thầy tiếp tục chứng kiến một vấn đề đáng lo ngại khác, đó là sự xuất hiện ngày càng nhiều của thuốc lá điện tử trong giới trẻ.

Thầy giáo Trần Công Nam tại Lễ Trao giải Cuộc thi thiết kế bài giảng về Môi trường không khói thuốc lần thứ hai. Ảnh: Mai Loan.

Thầy Nam từng gặp không ít học sinh sử dụng thuốc lá điện tử. Có em bị ảnh hưởng đến sức khỏe, có em giảm sút khả năng tập trung học tập, thậm chí xuất hiện những biểu hiện bất thường về tâm lý và hành vi. Nhiều lần trực tiếp tư vấn cho học sinh, thầy nhận thấy việc giúp các em từ bỏ thuốc lá là hành trình không hề dễ dàng.

Chính từ những trăn trở ấy, thầy Nam đã cùng người đồng hành đặc biệt nhất của mình, cô Trương Thị Trúc Ly, giáo viên Sinh học và cũng là vợ của thầy bắt tay xây dựng bài giảng dự thi.

Thế mạnh của thầy Nam là tư duy khoa học, khả năng thiết kế và tổ chức nội dung. Trong khi đó, cô Ly lại có ưu thế về nền tảng kiến thức chuyên sâu về sinh học, sức khỏe con người và các tác động của thuốc lá đối với cơ thể. Sự kết hợp giữa hai chuyên môn đã tạo nên một bài giảng vừa giàu tính khoa học, vừa gần gũi với học sinh.

Theo thầy Nam, mục tiêu lớn nhất của bài giảng là giúp học sinh nhận diện và phản biện những thông tin sai lệch liên quan đến thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Trong bối cảnh mạng xã hội xuất hiện ngày càng nhiều nội dung quảng bá các sản phẩm này như một trào lưu thời thượng, việc trang bị cho học sinh khả năng phân tích, đánh giá thông tin trở nên vô cùng cần thiết.

“Chúng tôi chỉ nghĩ sẽ làm hết sức mình. Khi biết bài giảng của mình nằm trong số những tác phẩm xuất sắc nhất cuộc thi, cảm xúc đầu tiên của người giáo viên vùng sâu là sự bất ngờ xen lẫn hạnh phúc”, thầy Nam chia sẻ.

Theo thầy Nam, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đang là vấn đề đáng báo động đối với học sinh hiện nay. Trong phạm vi nhà trường, giáo viên có thể theo dõi và quản lý học sinh. Tuy nhiên, ngoài cổng trường, các em lại tiếp cận với rất nhiều nguồn thông tin khác nhau, đặc biệt là trên mạng xã hội và từ các hàng quán bên ngoài nhà trường.

Nhóm tác giả giành giải Nhất cuộc thi. Ảnh: BTC.

Ở lứa tuổi phổ thông, nhất là học sinh từ lớp 8 đến lớp 10, tâm lý tò mò và hiếu kỳ khiến nhiều em dễ bị cuốn hút bởi các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới. Theo thầy Nam, không ít học sinh tìm đến thuốc lá điện tử chỉ vì muốn thử hoặc bắt chước người lớn. Đáng lo ngại hơn, trên mạng xã hội hiện xuất hiện nhiều thông tin sai lệch khiến các em hiểu lầm rằng thuốc lá điện tử hay thuốc lá nung nóng ít độc hại hơn thuốc lá truyền thống hoặc không gây nghiện.

Đó cũng là lý do nhóm tác giả xây dựng bài giảng với mục tiêu giúp học sinh nhận diện và phản biện những thông tin sai lệch liên quan đến thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Việc trang bị cho học sinh khả năng đánh giá, chọn lọc thông tin là yếu tố quan trọng để các em không bị tác động bởi những nội dung quảng bá thiếu căn cứ trên môi trường mạng.

Từ thực tế giảng dạy, thầy Nam cho biết học sinh sử dụng thuốc lá điện tử thường có những biểu hiện dễ nhận thấy như giảm khả năng tập trung trong học tập, thường xuyên mệt mỏi, ngủ gật trong lớp hoặc có xu hướng lén lút hơn trong sinh hoạt hằng ngày.

“Tác hại của thuốc lá điện tử cũng như thuốc lá nung nóng thực sự rất nghiêm trọng”, thầy nhấn mạnh.

Khó khăn lớn nhất không phải là phát hiện học sinh sử dụng thuốc lá mà là giúp các em từ bỏ thói quen này. Khi đã xuất hiện những biểu hiện rõ ràng trong trường học, nhiều em gần như đã rơi vào trạng thái lệ thuộc. Vì vậy, quá trình hỗ trợ phải được thực hiện trong thời gian dài và cần sự phối hợp của nhiều phía.

Bên cạnh vai trò của nhà trường, gia đình được xem là yếu tố đặc biệt quan trọng trong việc giúp học sinh tránh xa thuốc lá điện tử. Phụ huynh cần theo sát, quan tâm và thường xuyên theo dõi con em mình trong sinh hoạt hằng ngày để kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường.

Tuy nhiên, ở lứa tuổi phổ thông, đặc biệt là học sinh lớp 9, lớp 10, các em rất nhạy cảm. Chúng ta phải nhẹ nhàng, quan tâm, động viên và giúp các em nhận thức được tác hại của thuốc lá.

“Những biện pháp quá cứng nhắc thường không mang lại hiệu quả bằng sự đồng hành, lắng nghe và hỗ trợ tâm lý”, thầy Nam chia sẻ.

Theo thầy Nam, thực tế cho thấy nhiều trường hợp sau khi được giáo viên tư vấn từ lớp 10, kết hợp với sự đồng hành của gia đình, đến lớp 11 đã giảm đáng kể tần suất sử dụng và khi lên lớp 12 gần như từ bỏ hoàn toàn.

Đó cũng là điều mà thầy Nam và cô Ly mong muốn lan tỏa thông qua bài giảng đoạt giải Nhất, đó là không chỉ cung cấp kiến thức mà còn góp phần thay đổi nhận thức và hành vi của học sinh trước những nguy cơ từ thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.

Theo thông tin từ Ban Tổ chức, Cuộc thi thiết kế bài giảng về “Môi trường không khói thuốc” lần thứ hai thu hút gần 4.500 bài dự thi của giáo viên trên cả nước. Ban Tổ chức đã trao 3 giải Nhất, 2 giải Nhì, 6 giải Ba và 9 giải Khuyến khích.

Bà Phan Thị Hải, Phó Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) cho rằng, bảo vệ học sinh trước tác hại của thuốc lá luôn là mục tiêu trọng tâm trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá ở Việt Nam.

Đây cũng là nội dung được khẳng định trong Công ước Khung về kiểm soát thuốc lá, Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá và Chiến lược quốc gia về phòng, chống tác hại của thuốc lá, với nhiều giải pháp đồng bộ như tăng thuế thuốc lá, in cảnh báo sức khỏe trên bao bì, cấm quảng cáo, khuyến mại, tiếp thị thuốc lá và xây dựng môi trường không khói thuốc.

Mời quý độc giả xem video: Thầy giáo Trần Công Nam nói về cách nhận biết dấu hiệu học sinh sử dụng thuốc lá và giải pháp phối hợp giữa gia đình - nhà trường để giúp các em từ bỏ thuốc lá một cách nhẹ nhàng, hiệu quả. Thực hiện: Mai Loan.