Hajime Moriyasu - người xoay chuyển cục diện trận đấu
Bị ép sân kịch trần, cùng bị dẫn bàn 0-1 trong hiệp 1 khi đối mặt với 2 đội cực mạnh trong một bảng đấu mệnh danh là bảng tử thần của World Cup 2022, nhưng rồi có một vị huấn luyện viên (HLV) đã chứng tỏ được khả năng cực giỏi của mình khi cho thay người để rồi cục diện thay đổi hoàn toàn. Đó là Hajime Moriyasu, HLV của đội Nhật Bản.
![Huấn luyện viên Hajime Moriyasu của đội tuyển Nhật Bản](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2022_12_03_439_44448817/c635768a5dc7b499edd6.jpg)
Huấn luyện viên Hajime Moriyasu của đội tuyển Nhật Bản
Điềm tĩnh, chừng mực, Hajime Moriyasu ngoài đời có vẻ giống một thầy giáo trung học hơn là một vị HLV với những cầu thủ đầy cá tính. Nhưng với 2 chiến thắng để đời của đội tuyển Nhật Bản trước 2 ứng viên cho danh hiệu vô địch tại bảng E, Vòng chung kết Vô địch bóng đá thế giới - World Cup 2022 là Đức và Tây Ban Nha, cái tên Hajime Moriyasu đã vang danh khắp thế giới.
Một câu hỏi rằng, bí quyết nào để đội tuyển Nhật Bản với sự huấn luyện của vị HLV này trở thành một “Giant killer” - một kẻ chuyên quật ngã những đối thủ mạnh hơn mình trong thể thao, tại World Cup 2022 lần này.
Sẽ không ngạc nhiên lắm khi người Nhật chọn Hajime Moriyasu làm HLV cho đội tuyển bóng đá nam quốc gia mình. Sinh tháng 8/1968 tại thành phố Shizuoka trong một gia đình có truyền thống chơi thể thao, cha của Moriyasu cũng từng là một cầu thủ bóng đá, bản thân ông cũng là một người trưởng thành từ các sân cỏ của giải vô địch quốc gia trước khi bước vào nghiệp huấn luyện. Em trai ông cũng là cầu thủ chuyên nghiệp còn con trai của Hajime Moriyasu hiện cũng là cầu thủ bóng đá đang chơi bóng tại Úc.
Khi còn học trung học thuộc Đại học Nagasaki Nihon, Hajime Moriyasu đã bắt đầu làm quen với bóng đá. Năm 1987, sau khi tốt nghiệp, ông chọn theo đường chơi bóng chuyên nghiệp như cha mình, thi đấu cho đội Mazda.
Như một cơ duyên, Hajime Moriyasu gặp Hans Ooft - một HLV bóng đá người Hà Lan khi qua Nhật huấn luyện. Phát hiện khả năng chơi bóng của cầu thủ này chính Hans Ooft đã hướng Moriyasu trở thành một tiền vệ trụ. Năm 1990, Moriyasu từng được đội mình đưa qua thử việc tại Manchester United. Khi giải bóng đá quốc gia Nhật Bản lên chuyên nghiệp năm 1993, đội Mazda đã chuyển nhượng Moriyasu cho đội Sanfrecce Hiroshima, và tại đây cùng với cầu thủ Yahiro Kazama, Moriysu đã phát huy vai trò trụ cột của mình ở vị trí giữa sân, đóng góp tích cực cho Hiroshima trong giải vô địch quốc gia, trong đó từng đứng nhì quốc gia trong mùa bóng năm 1994.
Năm 1998, khi HLV Hans Ooft chuyển sang huấn luyện cho đội Kyoto Purple Sanga, ông muốn mua hẳn Moriyasu về chơi cho đội bóng ông đang huấn luyện. Nhưng do cổ động viên của đội Hiroshima rất yêu quí cầu thủ tiền vệ này trong đội nhà của mình nên đã tạo sức ép lên lãnh đạo đội bóng này bằng cách tập hợp chữ ký phản đối việc chuyển nhượng. Kết quả, Moriyasu chỉ được phép cho mượn để chơi cho Kyoto Purple Sanga duy nhất 1 mùa giải sau đó phải quay về Hiroshima.
Năm 2002, Moriyasu được đội bóng Hiroshima đôn lên làm HLV nhưng ông từ chối để tiếp tục làm cầu thủ, ông chuyển sang chơi cho đội Vegalta Sendai một mùa giải, sau đó quay về Sanfrecce Hiroshima để làm HLV.
Trong 14 năm chơi bóng cho Sanfrecce Hiroshima, Moriyasu đã có 35 lần khoác áo đội tuyển quốc gia, trong đó từng là thành viên của đội Nhật giành danh hiệu vô địch châu Á năm 1992.
Mùa giải năm 2004, Moriyasu là HLV của đội Horoshima sau đó ông là HLV trưởng của đội tuyển trẻ quốc gia Nhật tranh tài tại giải trẻ châu Á năm 2006 và giải U20 thế giới năm 2007. Sau 2 giải đấu này, ông lại quay về cầm quân đội Hiroshima, trong năm 2010 có chuyển sang huấn luyện một đội khác là Albirex Niigata nhưng chỉ một mùa giải rồi quay lại cùng Sanfrecce Hiroshima để giúp đội nhà giành vô địch nước Nhật liên tiếp 2 năm 2012 và 2013.
Năm 2017, Moriyasu rời Hiroshima để trở thành HLV của đội U23 Nhật chuẩn bị cho Olympic Tokyo và là trợ lý cho HLV Akira Nishino tại World Cup 2018 tại Nga. Khi Akira Nishino từ chức, Moriyasu đã được đề cử là HLV cho đội tuyển quốc gia chuẩn bị cho World Cup 2022 tại Qatar. Năm 2019, tại giải vô địch bóng đá châu Á, ông đã đưa đội tuyển Nhật đến trận chung kết nhưng thua 1-3 trước Qatar, chỉ giành huy chương Bạc tại giảu đấu này.
Điểm mạnh của Moriyasu trong huấn luyện chính là ông có một bề dày kinh nghiệm rất đáng nể, từ kinh nghiệm của một cầu thủ thi đấu trên sân, từng khoác áo đội tuyển quốc gia cho nhiều giải đấu quốc tế đến công tác huấn luyện. Ông đã bắt đầu từ việc huấn luyện đội trẻ của Nhật cho các giải quốc tế nên theo bước và biết rất rõ từng cầu thủ trong đội từ lúc trẻ đến lúc trưởng thành, biết rõ điểm mạnh, điểm yếu để sử dụng từng cầu thủ cho vị trí nào trên sân, tung ra thời điểm nào để phát huy được tác dụng.
Điều thuận lợi cho đội tuyển quốc gia Nhật, theo Moriyasu, chính là có các cầu thủ Nhật được ra nước ngoài thi đấu và mang về những kinh nghiệm quý giá cho đội tuyển quốc gia mình. Như thời điểm hiện tại, trong đội hình Nhật bản có đến 6 cầu thủ đang chơi ở nước ngoài, trong đó có 4 đang chơi ở Bundesliga và 2 đang chơi Premier League. “Họ đang thi đấu trong những giải đấu rất cạnh tranh và có trình độ cao. Họ đã và đang phát triển bản thân. Vì vậy, những giải đấu này đã góp phần vào sự phát triển của các cầu thủ Nhật Bản. Tôi tôn trọng và rất biết ơn về điều này”, Moriyasu chia sẻ.
Một điểm mạnh khác của Moriyasu chính là biết cách chọn và áp dụng một lối đá phù hợp cho đội tuyển của mình. Chẳng hạn như trong trận gặp đội tuyển Đức, ông cho rằng Nhật cũng rất muốn chơi tấn công và áp đặt thế trận từ đầu, nhưng tuyển Đức rất mạnh, nên đội tuyển của ông cần phải phòng ngự kiên trì và tận dụng cơ hội của mình một cách tốt nhất.
Tương tự, trong trận gặp Tây Ban Nha, chiến thắng có được theo ông cũng chính nhờ toàn đội áp dụng đúng lối chơi mà ông yêu cầu. Đó là một trận đấu mà tỷ lệ kiểm soát bóng của đội tuyển Nhật Bản chưa đến 20%, toàn đội đứng trước áp lực rất lớn của Tây Ban Nha. Tuy nhiên chỉ cần 10 phút bùng lên trong hiệp 2, họ đã ghi được 2 bàn vào lưới đối thủ để lật ngược tình thế
“Tôi không quan tâm đến việc đội tuyển Tây Ban Nha kiểm soát bóng. Ưu tiên của chúng tôi là tìm khoảng trống sau lưng hàng thủ của họ. Nhật Bản không có bóng, nhưng các cầu thủ của chúng tôi có tốc độ”, Moriyasu giải thích.
Trong một cuộc phỏng vấn với giới truyền thông sau các trận thắng tại vòng bảng World Cup 2022, Moriyasu rất khiêm tốn: “Bóng đá Nhật vẫn đang trong quá trình xây dựng và phát triển, thực sự các chiến thắng này là một bất ngờ lớn”. Nhưng ông tự tin rằng bóng đá Nhật đang dần tiệm cận trình độ với các nền bóng đá phát triển trên thế giới.
Moriyasu đã dành chiến thắng của đội Nhật cho người dân Nhật Bản. Đó là một chiến thắng dựa trên sự kiên trì và nỗ lực. Đội tuyển Nhật Bản không bao giờ bỏ cuộc. Trong quá trình tập luyện, ông cho biết toàn đội đã quyết định rằng sẽ chơi phòng thủ và cố gắng phản công, đó là lựa chọn chung của tất cả cầu thủ. “Tôi có cảm giác thời thế đã thay đổi, những cầu thủ này sẽ là đại diện tiếp theo cho thế hệ bóng đá Nhật Bản”, ông tự hào.
Trong vòng 1/8 sắp đến, Nhật Bản sẽ gặp Croatia. So với Hàn Quốc phải đối mặt với Brazil trong vòng đấu này thì đội tuyển Nhật Bản có vẻ dễ thở hơn. Tuy nhiên, cần thấy rằng, trong vòng đấu loại trực tiếp với một trận duy nhất này, mọi đội đều có thế mạnh của mình cũng như không có chỗ cho bất kỳ sai sót nào. Các đại diện của châu Á trong vòng 1/8 đến, trong đó có Australia, có Hàn Quốc và có Nhật Bản với HLV Hajime Moriyasu cầm quân, rõ ràng không phải là những viên đá lót đường cho những đội khác như những World Cup trước đây nữa rồi.