Hạn chế 'nở rộ' phương thức xét tuyển

Quy định này nhằm hạn chế tình trạng "nở rộ" phương thức xét tuyển trong những năm gần đây, gây phân mảnh thông tin và tạo áp lực cho thí sinh khi phải theo dõi, so sánh quá nhiều cách thức khác nhau. Khi số phương thức được giới hạn, thí sinh sẽ dễ tiếp cận thông tin hơn, còn các trường buộc phải lựa chọn những phương án thực sự hiệu quả và phù hợp.

Một điểm mới đáng chú ý khác là yêu cầu tất cả phương thức xét tuyển dựa trên kết quả học tập hoặc thi cử phải sử dụng tổ hợp tối thiểu 3 môn, trong đó bắt buộc có môn toán hoặc ngữ văn. Đây là cách để bảo đảm nền tảng học thuật phổ thông, tránh xu hướng xây dựng tổ hợp quá hẹp, thiếu các môn học cốt lõi, ảnh hưởng đến chất lượng đầu vào ĐH.

Bên cạnh đó, dự thảo quy chế cũng nới lỏng tỉ trọng bắt buộc của môn toán hoặc ngữ văn trong tổ hợp xét tuyển. Thay vì chiếm 50% tổng điểm như trước, trọng số tối thiểu được điều chỉnh xuống còn 1/3. Sự thay đổi này giúp các trường có thêm dư địa thiết kế tổ hợp môn phù hợp với đặc thù từng ngành đào tạo, nhất là các ngành thiên về năng lực chuyên biệt hoặc liên ngành.

Dự thảo cũng chính thức công nhận kết quả các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá đầu vào ĐH là một căn cứ xét tuyển hợp pháp. Tuy nhiên, đi kèm với đó là yêu cầu các trường phải thực hiện đối sánh giữa kết quả thi và kết quả học tập ở bậc phổ thông nhằm kiểm soát chất lượng. Đây là bước đi cần thiết để bảo đảm sự tương thích giữa các phương thức, tránh tình trạng chênh lệch quá lớn về chuẩn đầu vào.

Đối với phương thức xét tuyển kết hợp giữa điểm thi và học bạ, dự thảo quy chế mới yêu cầu chuẩn hóa và công khai rõ ràng công thức tính điểm cũng như cách quy đổi. Quy định này sẽ góp phần tăng tính minh bạch, giúp thí sinh hiểu rõ cơ hội trúng tuyển của mình, đồng thời hạn chế những nghi ngại về sự thiếu công bằng trong tuyển sinh.

Ngoài ra, dự thảo tiếp tục siết chặt yêu cầu công khai thông tin tuyển sinh, giữ nguyên ngưỡng đầu vào riêng đối với khối ngành sức khỏe và sư phạm - những lĩnh vực đòi hỏi chuẩn mực cao về chất lượng đào tạo và trách nhiệm xã hội.

Tuy nhiên, vẫn còn băn khoăn về quy định yêu cầu thí sinh xét tuyển bằng học bạ phải đạt tối thiểu 16 điểm thi tốt nghiệp THPT. Mục tiêu kiểm soát chuẩn đầu vào là cần thiết nhưng mức 16 điểm cao hơn đáng kể so với mặt bằng điểm sàn xét tuyển ĐH nhiều năm trước, vốn phổ biến khoảng 13-15 điểm. Điều này có thể khiến không ít thí sinh có học bạ tốt, quá trình học tập ổn định nhưng kết quả thi không đạt sẽ bị mất cơ hội xét tuyển bằng học bạ, dù năng lực thực tế vẫn đáp ứng yêu cầu đào tạo.

Khi 16 điểm đã trở thành ngưỡng sàn điều kiện, điểm trúng tuyển theo phương thức xét điểm thi THPT chắc chắn phải cao hơn, tạo ra "rào cản kép" đối với thí sinh: vừa phải vượt ngưỡng tối thiểu vừa phải cạnh tranh ở mức điểm trúng tuyển cao hơn. Điều này tiềm ẩn nguy cơ thu hẹp cơ hội tiếp cận giáo dục ĐH, đặc biệt là với nhóm thí sinh có điều kiện học tập còn hạn chế.

Do đó, nên áp dụng ngưỡng đầu vào linh hoạt theo phổ điểm từng năm. Việc này vừa bảo đảm chất lượng tuyển sinh vừa không làm mất đi những cơ hội học tập chính đáng của thí sinh.

TS Nguyễn Quốc Anh, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ TP HCM (HUTECH)