Hàn Quốc đối mặt hệ lụy từ tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới
Giới chuyên gia đánh giá Hàn Quốc đang bước vào một cuộc chuyển dịch nhân khẩu học sâu sắc nhưng ít được chú ý, khi già hóa dân số và sự gia tăng 'gia đình đơn thân' đang tạo ra những hệ lụy kinh tế - xã hội nghiêm trọng.
Người cao tuổi trên đường phố tại Seoul, Hàn Quốc. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN
Theo phóng viên TTXVN tại Hàn Quốc, Cơ quan Thống kê nước này mới đây dự báo, đến năm 2049 sẽ có hơn 50% số hộ gia đình đơn thân ở nước này là người từ 65 tuổi trở lên. Riêng năm 2024, Hàn Quốc đã có gần 3 triệu hộ đơn thân trên 60 tuổi và chỉ khoảng 40,2% trong số này có việc làm. Đây là mức cao trong nhóm các nước phát triển nhưng lý do chủ yếu của tình trạng này là do nhu cầu mưu sinh, thay vì là lựa chọn tự nguyện.
Tình trạng nghèo đói ở người già cũng đang ở mức báo động. Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cho biết khoảng 40% người Hàn Quốc trên 65 tuổi đang ở tình trạng nghèo tương đối (có thu nhập bằng hoặc thấp hơn 50% mức thu nhập trung bình) và đây là tỷ lệ cao nhất trong các nước phát triển. Phụ nữ cao tuổi Hàn Quốc đặc biệt dễ bị tổn thương do thiếu tích lũy hưu trí, nhất là những người làm nội trợ trong thời gian dài.
Cũng theo các chuyên gia, hệ thống phúc lợi hiện hành của Hàn Quốc chưa theo kịp thực tế khi nhiều chính sách vẫn dựa vào quan hệ gia đình trên danh nghĩa, thay vì hỗ trợ thực tế. Người cao tuổi có con cái có thể bị loại khỏi các dịch vụ thiết yếu, dù không nhận được trợ giúp từ gia đình. Hệ quả xã hội thể hiện rõ qua tình trạng “những cái chết cô độc” (Godoksa). Đơn cử tại Seoul, trong năm 2024 có đến 76,9% người trên 60 tuổi qua đời không có người thân nhận thi thể. Số trường hợp tổ chức tang lễ công cộng tăng từ 382 trường hợp năm 2018 lên mức kỷ lục 1.407 trường hợp năm 2024.
Một số sáng kiến cộng đồng như mô hình “Không gian sinh hoạt hỗ trợ tinh thần cho người cao tuổi” (Maeum pyeonuijeom) đã được triển khai, song quy mô còn hạn chế so với tốc độ già hóa nhanh chóng. Giới chuyên gia nhận định Hàn Quốc cần cải cách chính sách phúc lợi theo hướng bảo đảm an sinh thu nhập tối thiểu, điều chỉnh tiêu chí tiếp cận dịch vụ dựa trên hỗ trợ thực tế và đầu tư mạnh hơn cho hạ tầng xã hội.
Trong bối cảnh tốc độ già hóa thuộc hàng nhanh nhất thế giới, bài toán của Hàn Quốc không chỉ là tuổi thọ tăng mà còn là bảo đảm cuộc sống tuổi già với phẩm giá và kết nối xã hội bền vững.
