Hãng bay hủy chuyến, hành khách được hoàn những khoản tiền nào?

Khi chuyến bay bị hãng hàng không hủy, hành khách không chỉ quan tâm đến tiền vé mà còn các khoản phí, dịch vụ đã mua thêm như hành lý, chọn chỗ ngồi... Quy định mới về vận tải hàng không đã bổ sung trách nhiệm của người vận chuyển, trong khi quyền hoàn các khoản tiền cần được xác định theo từng loại dịch vụ.

Ảnh minh họa. Nguồn: Chinhphu.vn

Ảnh minh họa. Nguồn: Chinhphu.vn

Từ ngày 1.7.2026, Nghị định số 208/2026/NĐ-CP của Chính phủ về vận tải hàng không chính thức có hiệu lực. Nghị định bổ sung các quy định về hoàn vé, đồng thời quy định nghĩa vụ của người vận chuyển trong trường hợp thay đổi lịch bay, chậm chuyến. Cùng thời điểm, Thông tư số 48/2026/TT-BXD của Bộ Xây dựng quy định chi tiết một số nội dung của Nghị định 208 cũng có hiệu lực.

Với trường hợp chuyến bay bị hủy, hành khách có quyền lựa chọn phương án phù hợp theo quy định và điều kiện áp dụng. Trong đó, vấn đề được quan tâm nhất là khi hoàn vé, số tiền hành khách được nhận lại gồm những khoản nào.

Theo quy định hiện hành về quyền của hành khách, trong trường hợp không được vận chuyển do lỗi của người vận chuyển, hành khách có quyền yêu cầu người vận chuyển thu xếp hành trình phù hợp hoặc hoàn trả tiền phần vé chưa sử dụng. Việc hoàn tiền cần được xem xét trên cơ sở phần dịch vụ vận chuyển mà hành khách chưa sử dụng và các quy định liên quan.

Phí sân bay, an ninh có được hoàn?

Một khoản tiền mà hành khách thường bỏ qua khi làm thủ tục hoàn vé là các khoản phí dịch vụ hàng không được thu cùng với giá vé.

Cục Hàng không Việt Nam từng có văn bản yêu cầu các hãng hàng không thực hiện hoàn trả giá dịch vụ phục vụ hành khách tại cảng hàng không (PSC) và giá dịch vụ bảo đảm an ninh hành khách, hành lý (PSSC) khi hành khách hoàn, hủy vé máy bay.

Theo Cục Hàng không Việt Nam, đây là những khoản hãng hàng không thu hộ và chuyển cho doanh nghiệp cung ứng dịch vụ nhà ga hành khách, dịch vụ bảo đảm an ninh hành khách, hành lý. Khi hành khách hoàn, hủy vé, hãng không còn phải thanh toán các khoản này cho đơn vị cung ứng dịch vụ theo danh sách hành khách của chuyến bay. Vì vậy, các khoản PSC và PSSC đã thu của hành khách cần được hoàn trả.

Như vậy, khi chuyến bay bị hủy và hành khách thực hiện hoàn vé, cần phân biệt rõ giá dịch vụ vận chuyển, các khoản thuế, phí và các khoản dịch vụ thu hộ. Việc hoàn tiền không nên chỉ được hiểu đơn giản là hoàn lại giá vé niêm yết ban đầu.

Đáng chú ý, Thông tư số 23/2026/TT-BXD về cơ chế, chính sách quản lý giá dịch vụ hàng không, có hiệu lực từ ngày 1.7.2026, cũng quy định mức giá tối đa dịch vụ vận chuyển hành khách hàng không nội địa hạng phổ thông cơ bản không bao gồm thuế giá trị gia tăng, phí bảo đảm an ninh hành khách, hành lý, giá dịch vụ phục vụ hành khách tại cảng hàng không và giá dịch vụ tăng thêm.

Quy định này giúp phân định rõ hơn giữa giá vận chuyển cơ bản và các khoản thu, dịch vụ khác khi xác định số tiền hành khách đã thanh toán.

Còn hành lý, chọn chỗ và dịch vụ mua thêm?

Đây là vấn đề dễ gây nhầm lẫn nhất. Khi đặt vé, nhiều hành khách mua thêm hành lý ký gửi, lựa chọn chỗ ngồi, suất ăn hoặc các dịch vụ bổ trợ khác. Nếu chuyến bay bị hãng hủy, câu hỏi đặt ra là những khoản tiền này có được hoàn cùng vé hay không.

Về nguyên tắc, cần phân biệt giữa dịch vụ đã được cung cấp và dịch vụ chưa được sử dụng. Nếu chuyến bay bị hủy khiến hành khách không thể sử dụng dịch vụ bổ trợ đã mua, việc hoàn tiền cần căn cứ vào điều kiện vận chuyển, chính sách dịch vụ bổ trợ của hãng và nguyên nhân hủy chuyến.

Do đó, không nên mặc định rằng mọi khoản dịch vụ mua thêm đều được hoàn tự động hoặc ngược lại, đều không được hoàn. Hành khách cần kiểm tra điều kiện áp dụng của từng dịch vụ trong hồ sơ đặt chỗ và chính sách của hãng hàng không.

Chẳng hạn, chính sách của Vietnam Airlines hiện có những trường hợp cho phép hoàn toàn bộ vé kèm dịch vụ bổ trợ. Từ ngày 6.7.2026, hãng áp dụng chính sách hoàn vé miễn phí trong ngày xuất vé đối với một số trường hợp đặc biệt; theo đó, nếu đáp ứng đủ điều kiện, hành khách được hoàn toàn bộ vé kèm dịch vụ bổ trợ trong mã đặt chỗ.

Tuy nhiên, đây là chính sách áp dụng cho trường hợp hoàn vé tự nguyện theo điều kiện cụ thể, không đồng nghĩa với việc mọi trường hợp chuyến bay bị hủy đều áp dụng chung cơ chế này.

Vì vậy, với các khoản như hành lý mua thêm, chọn chỗ ngồi hay suất ăn, hành khách nên yêu cầu hãng xác nhận rõ khoản nào được hoàn, khoản nào không được hoàn và căn cứ áp dụng. Đặc biệt, nếu dịch vụ chưa được cung cấp do chuyến bay bị hủy, hành khách cần lưu lại chứng từ thanh toán để làm cơ sở yêu cầu giải quyết quyền lợi.

Hoàn tiền không phải quyền lợi duy nhất

Trong trường hợp chuyến bay bị hủy, hành khách không chỉ có lựa chọn hoàn tiền. Tùy tình huống và điều kiện khai thác, hãng hàng không có thể phải thực hiện các nghĩa vụ liên quan đến việc thu xếp hành trình thay thế, thông báo và hỗ trợ hành khách theo quy định.

Nghị định 208/2026/NĐ-CP cũng bổ sung các quy định về nghĩa vụ của người vận chuyển trong trường hợp thay đổi lịch bay và chậm chuyến. Theo Cục Hàng không Việt Nam, đối với chuyến bay chậm, hãng phải thông báo kịp thời, xin lỗi hành khách, nêu lý do và cập nhật thời gian dự kiến khởi hành mới. Với chuyến bay chậm kéo dài từ 4 giờ trở lên, tùy trường hợp, hành khách có thể được hoàn vé và hưởng các quyền lợi liên quan theo quy định.

Điều này cho thấy khi chuyến bay có sự cố, hành khách cần xác định rõ mình đang ở trường hợp chuyến bay bị hủy, thay đổi lịch bay hay chậm chuyến kéo dài, bởi mỗi tình huống có thể kéo theo những nghĩa vụ khác nhau của hãng hàng không.

Đối với hành khách, cách đơn giản nhất để bảo vệ quyền lợi là lưu giữ đầy đủ vé điện tử, mã đặt chỗ, hóa đơn và chứng từ thanh toán các dịch vụ mua thêm. Khi nhận thông báo hủy chuyến, cần yêu cầu hãng xác nhận phương án xử lý, đồng thời đề nghị làm rõ từng khoản tiền được hoàn thay vì chỉ quan tâm đến giá vé.

Trong trường hợp không được giải quyết thỏa đáng, hành khách có thể gửi yêu cầu khiếu nại tới hãng hàng không và các cơ quan có thẩm quyền, kèm theo hồ sơ đặt vé và chứng từ liên quan.

Với khung pháp lý mới có hiệu lực từ tháng 7.2026, trách nhiệm của hãng hàng không trong việc bảo đảm quyền lợi hành khách tiếp tục được quy định cụ thể hơn. Tuy nhiên, để tránh hiểu nhầm, hành khách cần phân biệt rõ tiền vé, các khoản phí thu hộ và dịch vụ mua thêm. Đây là cơ sở quan trọng để xác định chính xác khoản tiền nào được hoàn khi chuyến bay bị hủy.

TUẤN ĐÔNG

Nguồn Văn hóa: http://baovanhoa.vn/doi-song/hang-bay-huy-chuyen-hanh-khach-duoc-hoan-nhung-khoan-tien-nao-251987.html