Hàng chục nghìn tỷ đồng chực chờ lên sàn từ làn sóng IPO: Cú hích thanh khoản hay rủi ro pha loãng?

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của hoạt động phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) với hàng loạt kế hoạch huy động vốn quy mô lớn. Dù mở ra nhiều cơ hội lựa chọn mới cho dòng tiền, khối lượng cổ phiếu khổng lồ chuẩn bị niêm yết cũng đi kèm những thách thức không nhỏ về rủi ro pha loãng và sức ép đối với khả năng hấp thụ của thị trường.

Các tập đoàn tư nhân dẫn dắt dòng vốn tỷ USD chờ ngày niêm yết

Sau thời gian dài khan hiếm nguồn cung doanh nghiệp chất lượng, thị trường chứng khoán Việt Nam bắt đầu đón nhận chu kỳ IPO mới khởi phát từ nửa cuối năm 2025. Hàng loạt tên tuổi lớn trong mảng tài chính và sản xuất đã rục rịch kế hoạch phát hành cổ phiếu, điển hình như Chứng khoán Kỹ Thương (mã TCX), Chứng khoán VPBank (mã VPX), Chứng khoán VPS (mã VCK), Nông nghiệp Hòa Phát (mã HPA) và Hạ tầng Gelex (mã GEL). Bước sang năm 2026, thị trường tiếp tục đổ dồn sự chú ý vào thương vụ chào bán 179,5 triệu cổ phiếu lần đầu của Công ty Cổ phần Đầu tư Điện Máy Xanh, đơn vị thành viên thuộc hệ sinh thái Đầu tư Thế giới Di động (mã MWG). Với mức giá dự kiến 80.000 đồng/cổ phiếu, doanh nghiệp bán lẻ này dự kiến thu về hơn 14.360 tỷ đồng và sẽ công bố kết quả vào giữa tháng 6.

Theo phân tích từ Công ty Chứng khoán SSI, tổng quy mô IPO năm 2026 có thể vươn lên mức 35.000 đến 40.000 tỷ đồng. Danh sách chờ lên sàn còn ghi nhận nhiều doanh nghiệp tên tuổi khác như Highlands Coffee, CP Vietnam, Chứng khoán HD, Chứng khoán LPBank và Chứng khoán Kafi. Đơn vị cung cấp dữ liệu FiinGroup đánh giá cấu trúc nguồn cung đang ghi nhận sự dịch chuyển rõ nét. Trọng tâm huy động vốn không còn phụ thuộc vào tiến trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước mà chuyển dịch mạnh sang khu vực tư nhân, gắn liền với quá trình chia tách và tái cấu trúc các hệ sinh thái lớn. Sự đa dạng hóa này giúp mở rộng tập tài sản đầu tư, cải thiện chiều sâu và cân bằng cơ cấu ngành nghề trên sàn chứng khoán.

Khả năng hấp thụ dòng tiền và rủi ro pha loãng từ hàng tỷ cổ phiếu mới

Dù mang lại tín hiệu tích cực cho trung hạn, mức độ hấp thụ nguồn cung mới vẫn là một bài toán khó khi mặt bằng lãi suất kém hỗ trợ hơn và điều kiện thanh khoản thị trường có sự thắt chặt. Dữ liệu khảo sát từ FiinGroup cho thấy tổng giá trị huy động vốn qua phát hành cổ phần và IPO năm 2026 đã được thông qua tại các kỳ họp đại hội đồng cổ đông lên đến 289.500 tỷ đồng, tăng 86,5% so với thực tế năm trước. Do khoảng 70% khối lượng kế hoạch này chưa được thực thi, áp lực phát hành và đưa cổ phiếu vào giao dịch sẽ dồn nén đáng kể trong nửa cuối năm nay.

Việc gia tăng nguồn cung quy mô lớn đi kèm cảnh báo về rủi ro pha loãng đối với những nhà đầu tư đang nắm giữ cổ phiếu hiện hữu. Ước tính có khoảng 48,2 tỷ cổ phiếu mới sẽ được bơm vào thị trường, tăng 26% so với năm 2025. Con số này tương đương 17,1% tổng lượng cổ phiếu đang lưu hành, chạm mức cao nhất trong nhiều năm gần đây. Trong cơ cấu phát hành, nhóm chia tách, trả cổ tức và cổ phiếu thưởng tiếp tục chiếm tỷ trọng áp đảo với 28,8 tỷ đơn vị. Khối lượng cổ phiếu phát hành huy động vốn mới cũng tăng vọt 91,6%, đạt khoảng 19,4 tỷ đơn vị. Áp lực từ lượng cung khổng lồ này đòi hỏi dòng tiền trên thị trường phải đủ mạnh để duy trì điểm số, đồng thời buộc nhà đầu tư phải chọn lọc khắt khe hơn trong việc tái phân bổ danh mục.

Khánh Mai

Nguồn Doanh nhân & Pháp luật: https://doanhnhan.baophapluat.vn/hang-chuc-nghin-ty-dong-chuc-cho-len-san-tu-lan-song-ipo-cu-hich-thanh-khoan-hay-rui-ro-pha-loang.html