Hàng loạt sự cố công nghệ làm gia tăng lo ngại về an toàn hạ tầng số

Những sự cố công nghệ liên tiếp ảnh hưởng đến hàng không, ngân hàng và các hệ thống nội bộ của cơ quan an ninh Mỹ đang làm gia tăng lo ngại về độ tin cậy của hạ tầng số...

Trong vòng một tuần, hàng loạt sự cố công nghệ đã gây gián đoạn hoạt động của nhiều hệ thống thiết yếu tại Mỹ, từ giao thông hàng không, dịch vụ ngân hàng đến các nền tảng phần mềm và mạng máy tính phục vụ hoạt động an ninh quốc gia. Tần suất và phạm vi ảnh hưởng của những sự cố này đang làm dấy lên lo ngại về mức độ ổn định của hạ tầng công nghệ mà xã hội ngày càng phụ thuộc.

SỰ CỐ AN NINH MẠNG LIÊN TIẾP XẢY RA 

Tại Costco Wholesale, nhu cầu mua các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm đóng hộp, nước uống và pin tăng mạnh trong bối cảnh người tiêu dùng lo ngại các sự cố có thể tiếp tục lan rộng. Theo các nhà phân tích, một số sản phẩm máy phát điện công suất lớn của chuỗi bán lẻ này đã hết hàng trên kênh trực tuyến vào Chủ nhật. Diễn biến mua sắm bất thường cũng khiến một số chuyên gia nâng mục tiêu giá cổ phiếu Costco từ 1.100 USD lên 1.150 USD.

Những gián đoạn công nghệ còn trở thành chủ đề được truyền thông và công chúng Mỹ quan tâm. Chương trình hài kịch Saturday Night Live cuối tuần qua dành phần mở đầu để châm biếm tình trạng trục trặc tại Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) và Microsoft, phản ánh mức độ chú ý của dư luận đối với chuỗi sự cố.

Joe Slowik, Giám đốc nghiên cứu mối đe dọa và kỹ thuật an ninh mạng tại công ty tình báo rủi ro Dataminr, nhận định việc nhiều sự cố có mức độ ảnh hưởng lớn xảy ra trong thời gian ngắn là điều bất thường và đáng lo ngại.

“Chúng ta đã trở nên phụ thuộc quá mức vào những hạ tầng vốn thiếu ổn định nhưng lại được kỳ vọng phải luôn sẵn sàng hoạt động”, ông Slowik nói.

Một trong những sự cố mới nhất xảy ra ngày 17/11, khi mạng máy tính mật được Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) sử dụng cho hoạt động liên lạc nội bộ bị gián đoạn. Theo một nguồn tin am hiểu sự việc, tình trạng này khiến một số nhân viên không thể truy cập các hệ thống phục vụ công việc. NSA thậm chí đã yêu cầu một số nhân sự trì hoãn thời gian đến trụ sở tại Fort Meade, bang Maryland.

Cùng ngày, một số nền tảng của Apple cũng gặp trục trặc. Sự cố ảnh hưởng đến các công cụ nội bộ, hoạt động tại cửa hàng bán lẻ và một số dịch vụ dành cho người dùng. Theo những người nắm thông tin, một bản cập nhật nội bộ đã gây ra lỗi trên diện rộng, khiến nhiều hệ thống như AppleWeb (cổng thông tin nhân viên), AppleConnect (hệ thống đăng nhập nội bộ) và dịch vụ mạng riêng ảo (VPN) dành cho nhân viên làm việc từ xa bị gián đoạn.

Trước đó, Microsoft cũng ghi nhận sự cố kéo dài trong tuần trước, khiến các phần mềm phục vụ công việc và cộng tác bị ảnh hưởng trên phạm vi toàn cầu. Nguyên nhân được xác định là một lỗi phần mềm tồn tại từ tháng 7, phát sinh trong quá trình chuyển hướng lưu lượng truy cập người dùng.

LỖI KỸ THUẬT VÀ HẠ TẦNG CŨ GÂY GIÁN ĐOẠN TRÊN DIỆN RỘNG

Không chỉ các tập đoàn công nghệ, hệ thống ngân hàng và hàng không Mỹ cũng chịu ảnh hưởng từ những trục trặc kỹ thuật liên tiếp.

Ngày 16/11, JPMorgan Chase cho biết một số giao dịch của khách hàng mất nhiều thời gian xử lý hơn bình thường do sự cố hệ thống. Ngân hàng khẳng định vấn đề không liên quan đến một sự kiện an ninh mạng mà bắt nguồn từ lỗi phần mềm trong các hệ thống phần cứng được vận hành tại chỗ.

Thông báo lỗi "Hết thời gian chờ mạng" (Network Time-out) xuất hiện trên các trang đăng nhập của Microsoft Outlook và Microsoft Teams vào ngày 13 tháng 11. Ảnh: Chris J. Ratcliffe/Bloomberg

Thông báo lỗi "Hết thời gian chờ mạng" (Network Time-out) xuất hiện trên các trang đăng nhập của Microsoft Outlook và Microsoft Teams vào ngày 13 tháng 11. Ảnh: Chris J. Ratcliffe/Bloomberg

Cũng trong ngày này, United Airlines thông báo một sự cố công nghệ đã ảnh hưởng đến các chuyến bay khởi hành. Nguyên nhân được truy xuất về vấn đề thiết bị trong hạ tầng thông tin liên lạc đã cũ của cơ quan quản lý hàng không.

Đáng chú ý, hệ thống kiểm soát không lưu Mỹ trải qua một trong những đợt gián đoạn nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ vào cuối tuần trước, khiến số chuyến bay bị hủy vượt 17.000.

Theo thông tin được công bố, sự cố bắt nguồn từ quá trình một nhà thầu chính phủ thay thế đường dây cáp đồng đã lỗi thời tại một địa điểm ở bang Arkansas. Trong quá trình thực hiện, một bộ định tuyến phát sinh lượng yêu cầu kết nối quá lớn, gây quá tải cho các thiết bị khác trên mạng lưới kiểm soát không lưu.

Những sự cố này cho thấy rủi ro không nhất thiết xuất phát từ các cuộc tấn công mạng tinh vi. Lỗi phần mềm, thiết bị cũ, quy trình cập nhật và những vấn đề trong quá trình bảo trì cũng có thể gây ra gián đoạn trên diện rộng khi các hệ thống có mức độ liên kết và phụ thuộc lẫn nhau cao.

Trước những lo ngại gia tăng, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, trong chuyến công du châu Á cùng Tổng thống Donald Trump, cho biết Washington chưa có dấu hiệu hay bằng chứng cho thấy các sự cố công nghệ vừa qua có liên quan đến nhau hoặc là kết quả của hành động thù địch.

Theo hãng tin CNBC, Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ Markwayne Mullin cho biết các sự cố gần đây không xuất phát từ một cuộc tấn công mạng. Tổng thống Donald Trump khi được hỏi về những trục trặc tại Chase và Microsoft đã tìm cách giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng của vấn đề.

AI LÀM GIA TĂNG ÁP LỰC ĐỐI VỚI AN NINH MẠNG

Bên cạnh những nguyên nhân kỹ thuật trực tiếp, chuỗi sự cố còn làm nổi bật một mối lo ngại rộng hơn: tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) đối với an ninh mạng và mức độ an toàn của các hệ thống thiết yếu.

Thượng nghị sĩ Mark Warner, đại diện bang Virginia thuộc Đảng Dân chủ, cho rằng những diễn biến vừa qua có thể phản ánh sức ép từ tốc độ thay đổi nhanh chóng của AI đối với lĩnh vực an ninh mạng.

Theo ông Warner, AI cho phép phát hiện các lỗ hổng bảo mật trên số lượng hệ thống rất lớn với tốc độ chưa từng có. Điều này tạo áp lực buộc doanh nghiệp và các cơ quan chính phủ phải nhanh chóng khắc phục những điểm yếu, đôi khi phải triển khai cập nhật đồng loạt, gây sức ép đáng kể lên các hệ thống vốn không được thiết kế để đáp ứng tốc độ thay đổi như vậy.

Một mặt, AI có thể giúp các tổ chức phát hiện và xử lý lỗ hổng bảo mật nhanh hơn. Mặt khác, công nghệ này cũng có thể được các đối tượng xấu sử dụng để tự động hóa hoạt động tìm kiếm điểm yếu, khai thác lỗ hổng và triển khai các cuộc tấn công mạng trên quy mô lớn.

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) gần đây đã phát đi cảnh báo về việc tội phạm mạng và các nhóm tin tặc được nhà nước hậu thuẫn đang tìm cách sử dụng những công cụ ứng dụng AI để tự động hóa các cuộc tấn công nhằm vào doanh nghiệp và tổ chức trên toàn thế giới.

Những cảnh báo này xuất hiện trong bối cảnh niềm tin của công chúng Mỹ đối với sự an toàn của AI vẫn còn nhiều hạn chế. Một cuộc khảo sát do Đại học Quinnipiac công bố hồi tháng 9 cho thấy 73% người Mỹ lo ngại các hệ thống AI trong tương lai có thể tạo ra mối đe dọa mang tính sống còn đối với nhân loại. Gần 8/10 người tham gia khảo sát ủng hộ việc làm chậm lại hoặc tạm dừng phát triển AI để có thêm thời gian đánh giá các rủi ro an toàn.

Thanh Minh

Nguồn VnEconomy: https://vneconomy.vn/techconnect/hang-loat-su-co-cong-nghe-lam-gia-tang-lo-ngai-ve-an-toan-ha-tang-so.htm