Hằng năm phấn đấu giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội

Các đại biểu Quốc hội tham dự phiên họp sáng 24-8 tại hội trường. Ảnh: Quochoi.vn

Theo Nghị quyết, công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật được đặt ra với nhiều chỉ tiêu cụ thể, hướng tới kéo giảm bền vững tội phạm, vi phạm pháp luật. Trong đó, mục tiêu được xác định là hằng năm giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội.

Cùng với đó, tỷ lệ thụ lý tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố phải đạt 100%; việc giải quyết phải đúng thời hạn theo quy định của pháp luật đạt 100%. Tỷ lệ giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố đạt trên 88% tổng số thụ lý; riêng các vụ việc liên quan đến xâm hại trẻ em đạt trên 95%.

Nghị quyết cũng yêu cầu 100% vụ việc đã xác định có dấu hiệu tội phạm phải được khởi tố để điều tra theo quy định; đồng thời giảm mạnh số người bị tạm giữ hình sự chuyển xử lý hành chính do hành vi không cấu thành tội phạm so với năm trước.

Đáng chú ý, tỷ lệ điều tra, khám phá các loại tội phạm phải đạt trên 75%; đối với tội phạm rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng đều đạt trên 90%. Quá trình khởi tố, điều tra phải bảo đảm đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không để xảy ra bỏ lọt tội phạm, làm oan người vô tội.

Nghị quyết đặt mục tiêu hạn chế tối đa phát sinh số người bị truy nã mới, đồng thời giảm ít nhất 5% số người bị truy nã trong nước so với năm trước. Các trường hợp tạm đình chỉ, đình chỉ giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và đình chỉ điều tra cũng phải được rà soát thường xuyên, kịp thời phục hồi khi lý do tạm đình chỉ không còn; phấn đấu giảm ít nhất 5% số vụ việc tạm đình chỉ giải quyết và số vụ tạm đình chỉ điều tra so với năm trước.

Một trong những yêu cầu đáng chú ý là tăng cường phối hợp giữa Cơ quan điều tra, cơ quan thanh tra, Kiểm toán Nhà nước, Viện kiểm sát và Tòa án trong phòng ngừa, phát hiện, xử lý tội phạm; đồng thời áp dụng các biện pháp theo quy định pháp luật để thu hồi tiền, tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế, phấn đấu đạt trên 60%. Riêng trong giai đoạn điều tra, tỷ lệ thu hồi đạt từ 65% trở lên trên tổng giá trị tiền, tài sản thực tế thu hồi.

Cùng với đó, nâng cao chất lượng thanh tra, kiểm toán, kịp thời phát hiện các vụ việc có dấu hiệu tội phạm và chuyển ngay 100% vụ việc có dấu hiệu tội phạm được phát hiện qua thanh tra, kiểm toán cùng các tài liệu, đồ vật liên quan để Cơ quan điều tra xem xét việc khởi tố theo quy định.

Đối với công tác của Viện Kiểm sát nhân dân, Nghị quyết yêu cầu kiểm sát 100% việc thụ lý, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và kiểm sát 100% vụ án hình sự ngay từ khi khởi tố. Việc phê chuẩn các quyết định áp dụng biện pháp ngăn chặn phải đúng quy định; kiên quyết không phê chuẩn khi chưa đủ căn cứ.

Đối với Tòa án nhân dân, yêu cầu đặt ra là bảo đảm việc giải quyết, xét xử các vụ án hình sự, vụ việc dân sự, vụ án hành chính đúng thời hạn theo quy định của pháp luật đạt 100%; không làm oan người vô tội, không để lọt tội phạm và không trả hồ sơ để điều tra bổ sung trái quy định.

Đáng chú ý, tổng số bản án, quyết định bị hủy, sửa do lỗi chủ quan không được vượt quá 1,5% tổng số bản án, quyết định mà Tòa án đã giải quyết trong các nhóm vụ án, vụ việc thuộc phạm vi quy định.

Với đa số phiếu tán thành, Quốc hội thông qua Nghị quyết. Ảnh: Quochoi.vn

Tòa án nhân dân Tối cao được yêu cầu đẩy nhanh tiến độ xét xử các vụ án, nhất là các vụ án về tội phạm có tổ chức, xuyên quốc gia, có yếu tố nước ngoài; tội phạm an ninh quốc gia, tội phạm mạng, tham nhũng, chức vụ, kinh tế, buôn lậu, rửa tiền, sở hữu trí tuệ, xâm hại trẻ em, ma túy, môi trường và những vụ án được dư luận xã hội quan tâm. Đồng thời, có giải pháp nâng cao hiệu quả thu hồi tiền, tài sản trong giai đoạn xét xử các vụ án tham nhũng, kinh tế.

Trong công tác thi hành tạm giữ, tạm giam, Nghị quyết yêu cầu không để xảy ra trường hợp người bị tạm giữ, tạm giam trốn khỏi cơ sở giam giữ do thiếu trách nhiệm; bảo đảm bắt lại 100% số người bỏ trốn. Đồng thời, tăng cường bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản, danh dự, nhân phẩm của người bị tạm giữ, tạm giam; không để xảy ra tra tấn, truy bức, dùng nhục hình hoặc các hình thức đối xử, trừng phạt tàn bạo, vô nhân đạo.

Trong báo cáo thẩm tra, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho biết, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, điểm a và điểm n khoản 1 Điều 2 của dự thảo Nghị quyết đã được chỉnh lý các chỉ tiêu liên quan đến kéo giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội và các chỉ tiêu về phòng, chống ma túy. Việc chỉnh lý nhằm bảo đảm phù hợp với Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 28-7-2026 về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển.

Về chỉ tiêu giải quyết, xét xử vụ án hình sự, vụ việc dân sự, vụ án hành chính, Ủy ban cho biết, có ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị, bên cạnh yêu cầu giải quyết, xét xử đúng thời hạn luật định, tiếp tục quy định tỷ lệ giải quyết, xét xử trên tổng số thụ lý. Trong khi đó, một số ý kiến đề nghị chỉ quy định yêu cầu bảo đảm giải quyết, xét xử đúng thời hạn luật định.

Theo báo cáo của Tòa án nhân dân Tối cao tại Công văn số 490/TANDTC-PC ngày 6-8-2026, số lượng vụ án, vụ việc các tòa án phải thụ lý đã tăng gần gấp đôi so với thời điểm Quốc hội ban hành Nghị quyết số 96/2019/QH14, trong khi tính chất vụ việc ngày càng phức tạp.

Trong khi đó, biên chế của ngành Tòa án được giữ nguyên từ năm 2012 và tiếp tục điều chỉnh giảm trong năm 2026, gây áp lực, quá tải cho hệ thống Tòa án. Tòa án nhân dân Tối cao đề nghị Quốc hội tập trung giám sát chất lượng và thời hạn giải quyết, xét xử đã được quy định cụ thể trong pháp luật tố tụng.

Trên cơ sở cân nhắc các ý kiến và đề xuất của Tòa án nhân dân tối cao, Ủy ban cho biết dự thảo Nghị quyết đã được chỉnh lý theo hướng yêu cầu bảo đảm việc giải quyết, xét xử vụ án hình sự, vụ việc dân sự, vụ án hành chính đúng thời hạn theo quy định của pháp luật đạt 100%. Đồng thời, Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao sẽ giao cụ thể tỷ lệ giải quyết, xét xử vụ án hình sự, vụ việc dân sự, vụ án hành chính trên tổng số thụ lý trong toàn ngành Tòa án và gửi Quốc hội để giám sát.