Hàng triệu xe hybrid Trung Quốc có nguy cơ mất cửa vào châu Âu

Khách tham quan mẫu xe hybrid sạc ngoài BYD Sealion 6 DM-i tại triển lãm EV Trend Korea 2026, Seoul, Hàn Quốc, ngày 25/8. Ảnh: NurPhoto/Reuters

Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU) đã đạt được thỏa thuận có thể làm giảm hơn một nửa lượng xe hybrid Trung Quốc xuất khẩu sang thị trường này, sau các cuộc đàm phán nhằm giải quyết tình trạng mất cân đối thương mại giữa hai bên.

Reuters dẫn lời Ủy viên Thương mại Liên minh châu Âu (EU) Maros Sefcovic cho biết EU và Trung Quốc ngày 9/10 đạt được nhận thức chung về việc điều tiết xuất khẩu xe hybrid thông thường (HEV) và xe hybrid sạc ngoài (PHEV) từ Trung Quốc sang EU.

Thỏa thuận có thể làm giảm lượng xe nhập khẩu từ Trung Quốc vào EU khoảng vài triệu chiếc trong 4 năm tới. Tuy nhiên, ông Sefcovic chưa công bố chi tiết về cơ chế thực hiện, hạn ngạch hoặc lộ trình cắt giảm.

Hàng triệu xe Trung Quốc có thể bị hạn chế xuất khẩu

Thỏa thuận được công bố sau hai ngày 8-9/10 đàm phán tại Bắc Kinh giữa ông Maros Sefcovic và các quan chức Trung Quốc, trong đó có Bộ trưởng Thương mại Vương Văn Đào. Hai bên đã thảo luận trong khoảng 3 tháng nhằm tìm giải pháp cho những bất đồng thương mại.

Ủy viên châu Âu phụ trách Thương mại và An ninh kinh tế Maros Sefcovic phát biểu tại cuộc họp báo ở Phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Bắc Kinh, Trung Quốc, ngày 9/10/2026. Ảnh: Reuters.

Theo SCMP, ông Sefcovic đánh giá cao việc Trung Quốc chấp nhận điều tiết xuất khẩu trước khi căng thẳng thương mại leo thang. Đây được xem là diễn biến đáng chú ý trong quan hệ giữa hai nền kinh tế, vốn tồn tại nhiều bất đồng về ôtô điện và các sản phẩm công nghiệp.

Tuy nhiên, phía Trung Quốc mới xác nhận hai bên đạt được nhận thức chung về thương mại xe hybrid, không công bố mức cắt giảm cụ thể. Bộ Thương mại Trung Quốc cho hay kết quả đàm phán phù hợp với các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Trước đó, theo Reuters ngày 18/9, Trung Quốc từng phản đối đề xuất tự nguyện hạn chế xuất khẩu xe hybrid, cho rằng biện pháp này không phù hợp với các nguyên tắc thương mại quốc tế. EU khi đó đang tìm cách hạn chế lượng xe Trung Quốc gia tăng nhanh chóng tại thị trường châu Âu.

Sức ép cạnh tranh ngày càng lớn khi xe hybrid trở thành phân khúc quan trọng tại châu Âu. Theo Reuters, lượng xe hybrid sạc ngoài nhập khẩu vào EU tăng 86% trong 12 tháng tính đến tháng 9/2026, trong khi giá giảm 20%. Hơn một nửa số xe nhập khẩu thuộc nhóm này hiện đến từ Trung Quốc.

Theo dữ liệu Eurostat, năm 2024, xe hybrid và xe điện chiếm 43% tổng số ôtô EU nhập khẩu từ các thị trường ngoài khối. Trong khi đó, giá trị nhập khẩu xe thuần điện giảm 33% và xe hybrid sạc ngoài giảm 6%, giá trị nhập khẩu xe hybrid không cần sạc ngoài tăng 13%, trở thành nhóm lớn nhất trong ba loại xe.

Những diễn biến này cho thấy xe hybrid ngày càng giữ vai trò quan trọng trong thị trường ôtô châu Âu, giữa lúc người tiêu dùng tìm kiếm các phương tiện tiết kiệm nhiên liệu nhưng chưa chuyển hoàn toàn sang xe thuần điện.

Hàng loạt ôtô mới tập kết tại khu vực xuất khẩu ở cảng Thượng Hải, Trung Quốc hồi tháng 7. Ảnh: China Daily/Reuters.

Thị trường ôtô châu Âu trước thay đổi lớn

Đối với EU, thỏa thuận về xe hybrid là một phần trong nỗ lực thu hẹp thâm hụt thương mại với Trung Quốc. Mức thâm hụt này đã vượt 1 tỷ euro mỗi ngày, khiến Brussels ngày càng quan tâm đến lượng hàng hóa nhập khẩu từ nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Trong những năm gần đây, các hãng xe châu Âu chịu sức ép từ thuế nhập khẩu của Mỹ và sự cạnh tranh ngày càng mạnh của xe Trung Quốc. Tại Volkswagen, kế hoạch tái cơ cấu có thể ảnh hưởng tới khoảng 100.000 việc làm.

Thông tin về thỏa thuận ngày 9/10 giúp cổ phiếu nhiều hãng ôtô châu Âu tăng giá. Tuy nhiên, Hiệp hội Công nghiệp Ôtô Đức (VDA) đánh giá còn quá sớm để xác định liệu thỏa thuận có giải quyết được những vấn đề cạnh tranh trên thị trường hay không.

Mercedes-Benz cho rằng kết quả đàm phán cho thấy đối thoại mang tính xây dựng là cách phù hợp để giải quyết bất đồng, đồng thời có thể giúp môi trường kinh doanh trở nên dễ dự đoán hơn.

Với các hãng xe Trung Quốc, việc hạn chế xuất khẩu hybrid có thể ảnh hưởng đến kế hoạch mở rộng thị phần tại châu Âu. Dù vậy, thỏa thuận không đồng nghĩa với lệnh cấm nhập khẩu, bởi hai bên vẫn chưa công bố các điều kiện áp dụng cụ thể.

Một mẫu xe hybrid của hãng Chery (Trung Quốc) được trưng bày tại triển lãm ôtô ở Buenos Aires, Argentina, ngày 2/10. Ảnh: Reuters.

Ngoài ôtô, Trung Quốc và EU cũng đạt được tiến triển trong một số lĩnh vực thương mại khác. Theo đó, Trung Quốc đồng ý cải thiện điều kiện tiếp cận thị trường đối với lượng hàng hóa châu Âu có giá trị khoảng 4 tỷ euro, gồm linh kiện ôtô, dầu ôliu và giày dép.

Trung Quốc cũng nhất trí tiếp tục tạo thuận lợi cho việc cấp giấy phép xuất khẩu đất hiếm và nam châm vĩnh cửu sang EU, những nguyên liệu quan trọng đối với ngành ôtô và công nghệ cao.

Tuy nhiên, ông Sefcovic nhấn mạnh kết quả vừa đạt được mới là bước khởi đầu trong quá trình tái cân bằng quan hệ thương mại. Hai bên dự kiến tiếp tục trao đổi trực tuyến vào tháng 1/2027 và tổ chức cuộc gặp tiếp theo vào tháng 3/2027.

Việc triển khai thỏa thuận sẽ là yếu tố được các nhà sản xuất ôtô theo dõi sát sao, bởi có thể ảnh hưởng chiến lược xuất khẩu của doanh nghiệp Trung Quốc cũng như mức độ cạnh tranh trên thị trường châu Âu.