Hàng Việt Nam nhiều cơ hội tại Mexico, Canada

Chia sẻ tại Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu và chuỗi cung ứng TP.HCM do Sở Công Thương thành phố tổ chức chiều 21/9, ông Ngô Chung Khanh, Phó vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và thương mại đa biên (Bộ Công Thương), cho biết Việt Nam đang có dư địa xuất khẩu lớn tại 4 thị trường gồm EU, Vương quốc Anh, Canada và Mexico, với 100% hàng hóa được miễn thuế. Trong 4 thị trường này, ông Khanh nhấn mạnh doanh nghiệp nên đặc biệt quan tâm đến hai quốc gia là Mexico và Canada.

2 thị trường xuất khẩu mới tiềm năng

Theo ông Khanh, Mexico đang áp thuế lên tới 50% đối với các đối tác tại châu Á chưa có quan hệ FTA. Trong khi đó, Việt Nam đang thực thi FTA với Mexico. Vì vậy, xét về mức thuế, một số mặt hàng Việt Nam có thể chênh lệch tới 50% so với các đối thủ cạnh tranh trong khu vực. Đây là lợi thế rất lớn, nhưng Việt Nam lại chưa xuất khẩu nhiều mặt hàng sang Mexico mà vẫn tập trung vào những thị trường khác.

Canada cũng đang đẩy mạnh hợp tác với Việt Nam. Theo ông Khanh, trước đây Canada tập trung nhiều vào thị trường Mỹ, nhưng hiện bắt đầu đa dạng hóa quan hệ thương mại và tìm kiếm thêm đối tác.

"Tháng 7 vừa qua, chúng tôi phối hợp với Hội đồng Thương mại Canada tổ chức Diễn đàn Doanh nghiệp tại TP.HCM, có rất nhiều doanh nghiệp quan tâm. Với thị trường này, chúng ta có dư địa rất lớn nên cần đặc biệt chú ý", đại diện Bộ Công Thương nhấn mạnh.

Ngoài ra, đánh giá mức độ tận dụng ưu đãi từ các FTA, đại diện Bộ Công Thương cho biết vẫn còn hạn chế. Ông Khanh dẫn chứng thống kê năm 2023, tỷ lệ sử dụng C/O ưu đãi (giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa) của Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến độ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) dưới 10%, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) khoảng 34% và Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Vương Quốc Anh và Bắc Ireland (UKVFTA) 38%.

"Điều này cho thấy Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa để tận dụng tốt hơn các ưu đãi từ FTA và mở rộng thị phần tại các thị trường này", Phó vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và thương mại đa biên kết luận.

Ông Ngô Chung Khanh, Phó vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và thương mại đa biên, Bộ Công Thương. Ảnh: Thảo Liên.

Để tận dụng FTA, ông Khanh khuyến nghị doanh nghiệp cần xây dựng một quy trình bài bản thay vì chỉ tìm hiểu đơn thuần về mức thuế. Quy trình cơ bản gồm xác định FTA muốn tận dụng, cụ thể thị trường mục tiêu, sản phẩm, phân khúc, kênh nhập khẩu, và chăm sóc khách hàng.

Đồng thời, doanh nghiệp cần đa dạng hóa nhà cung cấp và chuyển từ việc chỉ chuẩn bị hồ sơ C/O sang xây dựng bộ hồ sơ tuân thủ FTA đầy đủ hơn.

Từ thực tế theo dõi việc thực thi FTA, đại diện Bộ Công Thương cho biết bên cạnh sự chủ động của doanh nghiệp, vai trò của cơ quan trung ương và địa phương cũng rất quan trọng.

Do đó, ông đề xuất cơ chế kết nối giữa các cơ quan trung ương, địa phương với các chủ thể trong chuỗi giá trị. Mục tiêu là tận dụng tối đa nguồn lực của cả nước, không chỉ nguồn lực của doanh nghiệp, của địa phương mà còn là nguồn lực của Trung ương nhằm giúp doanh nghiệp xử lý những vấn đề gặp phải trong quá trình tận dụng FTA.

Làm gì để xuất khẩu TP.HCM tăng trưởng 2 con số?

Theo ông Trần Phú Lữ, Phó giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC), xuất khẩu là một trong những động lực quan trọng để TP.HCM đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, bên cạnh đầu tư và tiêu dùng.

Để xuất khẩu tăng trưởng, ông cho hay TP.HCM xác định hỗ trợ doanh nghiệp trong các hoạt động xúc tiến, đặc biệt là kết nối B2B. Trọng tâm của hoạt động xúc tiến là kết nối với các nhà phân phối, nhà nhập khẩu, các sàn thương mại điện tử trên thế giới và các doanh nghiệp FDI đang đầu tư tại Việt Nam.

Thành phố cũng ưu tiên hỗ trợ các nhóm sản phẩm công nghiệp chủ lực; sản phẩm có tiềm năng và lợi thế cạnh tranh, có thể sản xuất ở quy mô lớn, đặc biệt là các nhóm sản phẩm sản xuất xanh; cũng như các nhóm sản phẩm có kim ngạch xuất khẩu sụt giảm do biến động của thị trường.

Bên cạnh kết nối B2B, thành phố cũng đổi mới hình thức xúc tiến thông qua nền tảng xúc tiến thương mại và đầu tư số. Đồng thời, thành phố tăng cường đào tạo về xây dựng thương hiệu, nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn, hoặc hỗ trợ cung cấp thông tin về thị trường, các biện pháp phòng vệ thương mại, các rào cản phi thuế quan, những vấn đề mới phát sinh từ các thị trường.

Cũng tại hội nghị, TS Bùi Bá Nghiêm, chuyên viên cao cấp, Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, đã đưa ra 7 giải pháp cốt lõi nhằm thúc đẩy xuất nhập khẩu và nâng cao năng lực tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu của doanh nghiệp TP.HCM.

Theo đó, ông đề xuất doanh nghiệp phát triển thị trường theo ngành hàng và ứng phó với biến động thuế.

Ông lấy ví dụ với ngành dệt may, da giày và nội thất, TP.HCM cần duy trì khách hàng tại các thị trường như Mỹ, EU, Nhật Bản; lựa chọn người mua phù hợp tại các thị trường như Canada, Australia; tập trung vào thiết kế, nguyên liệu đáp ứng quy tắc xuất xứ, chất lượng thử nghiệm và khả năng giao hàng đúng hạn.

Song song đó, doanh nghiệp cần nâng cấp nhà cung ứng trong nước theo nhu cầu của người mua, với quan điểm lấy khách hàng làm điểm xuất phát. Doanh nghiệp nên bán sản phẩm mà thị trường cần thay vì chỉ bán những gì mình đang có; đồng thời chủ động nguồn nhập khẩu và sử dụng hiệu quả đầu vào.

TS Bùi Bá Nghiêm, chuyên viên cao cấp, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương). Ảnh: Thảo Liên.

Về phía TP.HCM, ông đề xuất địa phương tổ chức logistics theo hành lang sản xuất và cửa ngõ vùng, tránh đầu tư dàn trải. Trước mắt, TP.HCM cần tập trung hành lang từ các khu sản xuất Bình Dương đến Cát Lái, Cái Mép - Thị Vải và chuỗi lạnh từ Đồng bằng sông Cửu Long qua thành phố để phối hợp điều hành.

Kế đó, TP.HCM cần hỗ trợ doanh nghiệp theo nhu cầu nâng cấp cụ thể, như cải tiến quy trình, thử nghiệm, chứng nhận, đào tạo, dịch vụ dùng chung. Đồng thời, trong bối cảnh hiện nay, thành phố phải xây dựng nền tảng số điều phối logistics và xuất nhập khẩu.

Đại diện Bộ Công Thương cũng kiến nghị TP.HCM theo dõi các vướng mắc trong xuất nhập khẩu, logistics nói chung, phối hợp với các cơ quan Hải quan, Thuế để giải quyết theo thẩm quyền.