Hàng Việt xuất khẩu: Không còn là chuyện 'mang hàng đi bán'

Thị trường quốc tế vẫn rộng cửa với hàng Việt. Nhưng khi các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe, xuất khẩu không còn là chuyện “mang hàng đi bán”, mà là hiểu thị trường để đáp ứng đúng nhu cầu khách hàng.

Đích đến không chỉ là đơn hàng ngắn hạn

Bởi vậy, đằng sau những gian hàng Việt liên tiếp góp mặt tại các hội chợ lớn ở Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) không chỉ là mục tiêu tìm kiếm khách hàng. Điều nhiều DN hướng tới còn là cơ hội hiểu thị trường, nắm bắt xu hướng tiêu dùng và tiếp cận các chuỗi phân phối quốc tế.

Nhà thu mua quốc tế trao đổi với doanh nghiệp Việt tại một hội chợ thương mại.

Đây cũng là lý do các phiên kết nối với nhà nhập khẩu và hệ thống bán lẻ ngoại luôn thu hút sự quan tâm của DN. Như tại Hàn Quốc, hôm 23/6, các DN Việt đã trực tiếp làm việc với nhiều đối tác lớn như Lotte Mart, Daesang Dives, Misung Family, Young Heung Groceries, SN Food và CU trong khuôn khổ một hội chợ quốc tế B2B (DN với DN) chuyên về hàng nhập khẩu lớn tại nước này.

Thông qua các cuộc gặp trên, các DN không chỉ giới thiệu sản phẩm và tìm kiếm đối tác chiến lược, mà còn có cơ hội tiếp cận các kênh phân phối hiện đại tại một trong những thị trường có yêu cầu khắt khe nhất châu Á.

Với nhiều DN, đó còn là dịp để mở rộng độ nhận diện thương hiệu và tìm kiếm cơ hội hiện diện lâu dài tại thị trường sở tại. Ông Huỳnh Hoàng Nhật Trường, Giám đốc Công ty TNHH Ca Cao Mặn Mà Phú Quốc, cho biết công ty tham gia sự kiện với mong muốn đưa các sản phẩm sô cô la Việt Nam đến gần hơn với người tiêu dùng quốc tế, đồng thời tìm kiếm thêm các nhà phân phối mới.

Theo ông Trường, đây là cơ hội để quảng bá giá trị của cacao Việt Nam và các sản phẩm mang dấu ấn Phú Quốc tới thị trường nước ngoài.

Trong khi đó, ông Lê Bạch Long, Giám đốc Công ty TNHH Nam Long, cho biết DN hoàn toàn tự tin vào khả năng cạnh tranh của sản phẩm găng tay cao su Việt Nam tại Hàn Quốc.

Như chia sẻ của ông Long, Việt Nam có lợi thế lớn về nguồn nguyên liệu cao su thiên nhiên, trong khi công nghệ sản xuất hiện đã đạt trình độ tương đương nhiều nước phát triển. Công ty đã xuất khẩu sang Hàn Quốc hơn 10 năm và hiện là đối tác của nhiều hệ thống bán lẻ lớn như Emart, Lotte, Mamison, Lock&Lock và Daiso.

“Thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại, chúng tôi mong muốn tiếp tục khẳng định vị thế tại thị trường Hàn Quốc”, ông Long bộc bạch. “Đây cũng sẽ là nền tảng để DN mở rộng thêm các dòng sản phẩm găng tay cao su công nghiệp trong thời gian tới”.

Mục tiêu không còn dừng ở những đơn hàng ngắn hạn, mà là xây dựng thương hiệu, mở rộng hệ thống phân phối và tìm kiếm vị trí bền vững trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Cách tiếp cận như vậy cũng phản ánh xu hướng chung của nhiều DN Việt khi ra nước ngoài. Mục tiêu không còn dừng ở những đơn hàng ngắn hạn, mà là xây dựng thương hiệu, mở rộng hệ thống phân phối và tìm kiếm vị trí bền vững trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nếu như trước đây lợi thế cạnh tranh của nhiều DN xuất khẩu nằm ở chi phí thấp hoặc nguồn nguyên liệu dồi dào thì hiện nay, tiêu chuẩn thị trường đang trở thành yếu tố quyết định. Xu hướng này ngày càng thể hiện rõ tại nhiều thị trường nhập khẩu lớn.

Các quy định ghi nhãn mới của Hàn Quốc đối với thực phẩm chế biến, dự kiến áp dụng đầy đủ trước năm 2028, cho thấy xu hướng siết chặt tiêu chuẩn đang diễn ra ở nhiều thị trường. Từ truy xuất nguồn gốc đến các yêu cầu về môi trường và phát triển bền vững, những rào cản mới đang buộc DN phải thay đổi, bởi sản phẩm tốt thôi không còn đủ để bước vào chuỗi phân phối quốc tế.

Khi tiêu chuẩn thị trường ngày càng khắt khe, giá rẻ không còn là lợi thế quyết định. Cuộc cạnh tranh giờ nằm ở khả năng đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của nhà nhập khẩu.

Đọc tín hiệu thị trường, đón yêu cầu mới

Bên cạnh các hoạt động xúc tiến thương mại tại Hàn Quốc, nhiều DN Việt cũng tham gia chuỗi Triển lãm Thực phẩm Quốc tế Đài Bắc (Trung Quốc) diễn ra từ ngày 24 đến 27/6.

Theo Văn phòng Kinh tế Văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc, các DN Việt mang đến nhiều mặt hàng thế mạnh, từ gia vị, nước chấm, thực phẩm chế biến đến cà phê, quế, hồi, tiêu và các sản phẩm nông nghiệp. Tuy nhiên, lợi thế về nguyên liệu và chế biến chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được đặt đúng vào nhu cầu của thị trường.

Thực tế trên cho thấy lợi thế sản phẩm thôi là chưa đủ. Giữa lúc cạnh tranh ngày càng gay gắt, khả năng thấu hiểu thị trường đang trở thành yếu tố quyết định thành công của DN xuất khẩu.

Trao đổi mới đây với cộng đồng DN tại Tp.HCM, Ts. Rajendra Adhikari, chuyên gia kinh tế, chỉ rõ đây chính là điểm khác biệt giữa tư duy xuất khẩu truyền thống và tư duy xuất khẩu hiện đại. Ông cho rằng nhiều DN thường bắt đầu bằng câu hỏi: “Chúng tôi có sản phẩm này, vậy có thể bán ở đâu?”.

Theo vị chuyên gia, cách tiếp cận này thường dẫn tới XK mang tính cơ hội. DN dễ phụ thuộc vào một khách hàng lớn, thiếu kiểm soát hệ thống phân phối và thường rơi vào thế bị động trong đàm phán.

Ngược lại, những DN thành công thường bắt đầu bằng một câu hỏi khác. “Khách hàng đang cần gì và chúng ta có thể đáp ứng tốt hơn các nhà cung cấp hiện tại hay không?”, ông Adhikari nhận định.

Khi xuất phát từ nhu cầu thị trường, DN sẽ buộc phải nghiên cứu khách hàng, đối thủ cạnh tranh, xu hướng tiêu dùng và hệ thống phân phối. Đó cũng là cơ sở để xây dựng chiến lược sản phẩm, chiến lược giá và kế hoạch thâm nhập thị trường phù hợp.

Các hội chợ quốc tế không chỉ là nơi tìm kiếm khách hàng mà còn là kênh giúp DN kiểm chứng nhu cầu thị trường và cập nhật những thay đổi mới nhất của người mua.

Ts. Rajendra Adhikari lưu ý một sai lầm phổ biến khác là nhiều DN luôn muốn hướng tới những thị trường lớn nhất. Tuy nhiên, quy mô thị trường không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với cơ hội lớn nhất. Trên thế giới có gần 200 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Thay vì dàn trải nguồn lực, DN nên bắt đầu bằng việc sàng lọc dữ liệu thương mại để xác định khoảng 10 thị trường tiềm năng nhất. Sau đó, tiếp tục đánh giá khả năng tiếp cận, mức giá, đối tác và điều kiện kinh doanh để rút xuống còn vài thị trường phù hợp. Bước tiếp theo là thử nghiệm thị trường trước khi mở rộng quy mô.

Theo ông Adhikari, muốn xuất khẩu bền vững, DN Việt phải coi nghiên cứu thị trường, khách hàng và đối thủ là một phần bắt buộc trong chiến lược kinh doanh.

Nhìn từ góc độ đó, các hội chợ quốc tế không chỉ là nơi tìm kiếm khách hàng mà còn là kênh giúp DN kiểm chứng nhu cầu thị trường và cập nhật những thay đổi mới nhất của người mua.

Muốn xuất khẩu bền vững, DN Việt phải coi nghiên cứu thị trường, khách hàng và đối thủ là một phần bắt buộc trong chiến lược kinh doanh.

Ts. Rajendra Adhikari, chuyên gia kinh tế

Có thể thấy, khi thương mại toàn cầu liên tục biến động, các hội chợ quốc tế vẫn là cánh cửa quan trọng giúp DN Việt tìm kiếm cơ hội mới. Thế nhưng giá trị lớn nhất của những sự kiện này không nằm ở số lượng cuộc gặp hay những bản ghi nhớ hợp tác được ký kết.

Điều quan trọng hơn là giúp DN đọc được tín hiệu thị trường và chuẩn bị cho những yêu cầu mới. Bởi hiện nay, xuất khẩu không còn là cuộc đua đưa hàng ra nước ngoài, mà là cuộc đua về khả năng thấu hiểu khách hàng, đáp ứng tiêu chuẩn và tạo ra khác biệt.