Hành động kỳ quặc của ông Trump tại Davos

Trong bài phát biểu tại Davos, Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là nhiều lần gọi Greenland là “Iceland”. Ảnh: Reuters.

Trong bài phát biểu trước các nhà lãnh đạo thế giới tại Davos (Thụy Sĩ) ngày 21/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần gây chú ý khi nhắc đến “Iceland” thay vì Greenland - vùng lãnh thổ mà ông đặc biệt quan tâm - khiến Nhà Trắng lập tức bác bỏ mọi cáo buộc cho rằng ông nhầm lẫn, theo AFP.

Vị tổng thống 79 tuổi thuộc đảng Cộng hòa thời gian qua liên tục thúc đẩy ý tưởng để Mỹ giành quyền kiểm soát Greenland, hòn đảo rộng lớn thuộc Đan Mạch, với lý do đối phó các mối đe dọa an ninh từ Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực.

Trong bài phát biểu hôm 21/1, ông Trump công bố một “khuôn khổ” cho thỏa thuận tương lai liên quan đến Greenland, đồng thời thông báo hủy kế hoạch áp thuế đối với các quốc gia châu Âu từng phản đối tham vọng của Washington.

Tuy nhiên, những phát biểu này cũng làm dậy sóng trong nội bộ NATO và khiến quan hệ xuyên Đại Tây Dương thêm căng thẳng.

“Tôi đang giúp NATO, và cho đến vài ngày trước, khi tôi nói với họ về Iceland, họ còn rất quý tôi”, ông Trump nói trước Diễn đàn Kinh tế Thế giới.

“Họ không đứng về phía chúng ta ở Iceland - điều đó thì tôi có thể khẳng định. Thị trường chứng khoán của chúng ta đã sụt giảm lần đầu hôm qua vì Iceland. Iceland đã khiến chúng ta tốn rất nhiều tiền”, ông cho biết thêm.

Giới quan sát cho rằng ông Trump rõ ràng đang đề cập đến Greenland, chứ không phải Iceland - quốc đảo láng giềng nhỏ hơn ở Bắc Đại Tây Dương, nổi tiếng với cảnh quan núi lửa hùng vĩ.

Sau bài phát biểu, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt lập tức phản bác một bài đăng trên mạng xã hội X của nhà báo Libbey Dean, người viết rằng “Tổng thống Trump dường như đã nhầm lẫn Greenland và Iceland khoảng ba lần”.

“Không hề có chuyện đó, Libby”, bà Leavitt đáp trả trên X, thậm chí còn viết sai tên nhà báo. “Trong bản phát biểu soạn sẵn, ông ấy gọi Greenland là ‘một khối băng’, vì đúng là như vậy. Chính cô mới là người đang nhầm lẫn”.

Trong bài phát biểu tại Davos, ông Trump nhiều lần rời khỏi nội dung đã được chuẩn bị sẵn và đọc trên máy nhắc chữ.

Nắm bắt khoảnh khắc này, Thống đốc bang California Gavin Newsom, một nhân vật Dân chủ nổi bật và được xem là ứng viên tiềm năng cho cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2028, đã lên tiếng chỉ trích.

“Không có điều gì trong chuyện này là bình thường. Đó là sự bình thường hóa của một trạng thái lệch lạc trong nhận thức”, ông Newsom nói.

Thống đốc bang California Gavin Newsom theo dõi bài phát biểu của ông Trump tại WEF 2026. Ảnh: Reuters.

Ngoài ra, Thống đốc California cho biết ông đã bị ngăn cản phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, cáo buộc Nhà Trắng can thiệp vào sự kiện mà ông đã lên kế hoạch.

"Dưới áp lực từ Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao, USA House (một nhà thờ đóng vai trò là gian trưng bày chính thức của Mỹ) đang từ chối cho Thống đốc California Gavin Newsom vào nói chuyện với giới truyền thông sau khi Fortune - đối tác truyền thông chính thức - mời ông ấy phát biểu", văn phòng báo chí của Newsom cho biết.

Vấn đề về sự minh mẫn tinh thần vốn là chủ đề nhạy cảm đối với ông Trump. Trong chiến dịch tranh cử năm 2024, ông từng công kích Tổng thống đương nhiệm Joe Biden, cho rằng đối thủ mắc chứng sa sút trí tuệ.

Những ngày gần đây, một số nghị sĩ Dân chủ kêu gọi kích hoạt Tu chính án thứ 25 của Hiến pháp Mỹ - cho phép phế truất tổng thống nếu không còn đủ năng lực thể chất hoặc trí tuệ để điều hành đất nước.

Các chính trị gia này viện dẫn một thông điệp do ông Trump gửi Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre, được công bố hôm 19/1, trong đó ông bày tỏ sự bất mãn vì không được trao giải Nobel Hòa bình năm ngoái.

Trong thông điệp, ông Trump tiếp tục nhấn mạnh mong muốn Mỹ kiểm soát Greenland. “Xét việc đất nước của ngài quyết định không trao cho tôi giải Nobel Hòa bình vì đã chấm dứt 8 cuộc chiến, tôi không còn cảm thấy có nghĩa vụ chỉ nghĩ đến hòa bình nữa”, ông Trump viết.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng giải Nobel Hòa bình - cũng như các giải Nobel khác - do một ủy ban độc lập trao tặng, chứ không phải chính phủ Na Uy, tại lễ trao giải thường niên ở Oslo.

Phương Linh