Hành động vì đô thị văn minh, an toàn, hiện đại (Bài cuối): Để trật tự đô thị trở thành nền nếp lâu dài

Các lực lượng chức năng phường Sầm Sơn tuyên truyền nhắc nhở các hộ dân sắp xếp hàng hóa trong phạm vi cho phép. Ảnh: Lê Hợi

Không để tái lấn chiếm sau xử lý

Những ngày này, đi dọc tuyến Quốc lộ 45 qua xã Kim Tân, dễ dàng nhận thấy diện mạo đô thị đã có nhiều chuyển biến tích cực. Những mái che lấn chiếm vỉa hè, biển quảng cáo dựng tràn lan hay hàng hóa bày bán dưới lòng đường từng gây mất mỹ quan, cản trở giao thông nay cơ bản đã được thu gọn. Các khu vực từng được xem là “điểm nóng” như ngã tư hiệu sách, tuyến đường Lê Chủ hay dọc tỉnh lộ 523 thông thoáng hơn trước. Theo ghi nhận thực tế, vào các khung giờ cao điểm, lực lượng công an xã, tổ an ninh trật tự cơ sở cùng cán bộ thôn vẫn thường xuyên tuần tra, nhắc nhở các trường hợp có dấu hiệu tái lấn chiếm. Không còn cảnh ra quân rầm rộ vài ngày rồi “nguội dần”, việc kiểm tra được duy trì hằng ngày, xử lý ngay từ khi vi phạm mới manh nha phát sinh.

Ông Hà Đức Tâm, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Tân, cho biết: “Muốn giữ được kết quả lâu dài thì phải duy trì kiểm tra thường xuyên, không để phát sinh vi phạm mới. Quan trọng nhất là nâng cao ý thức của người dân để mỗi hộ dân tự giác chấp hành, không chờ lực lượng chức năng nhắc nhở. Ngoài việc xử lý các vi phạm hiện hữu, xã Kim Tân còn tổ chức rà soát, phân loại từng trường hợp vi phạm để xác định nguyên nhân phát sinh, từ đó có giải pháp phù hợp. Không chỉ dừng lại ở công tác tuần tra trực tiếp, xã Kim Tân còn thông qua hệ thống camera an ninh và nguồn tin do người dân cung cấp để phục vụ xử lý “phạt nguội”. Đồng thời, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền trên hệ thống loa truyền thanh, phát tờ rơi, tổ chức ký cam kết đối với các hộ kinh doanh không tái lấn chiếm lòng đường, vỉa hè”.

Tại các xã, phường trên địa bàn tỉnh, việc duy trì TTĐT, TTCC sau giải tỏa cũng đang được thực hiện bài bản hơn. Sau giai đoạn cao điểm xử lý, các địa phương đều thành lập tổ kiểm tra lưu động, phân công lực lượng bám sát từng tuyến phố, từng khu vực trọng điểm để kịp thời phát hiện vi phạm. Các địa phương đưa nội dung quản lý TTĐT, TTCC thành nhiệm vụ thường xuyên; tổ chức kiểm tra định kỳ và đột xuất; duy trì lực lượng nòng cốt tại cơ sở để ngăn ngừa tái lấn chiếm. Đồng thời, trách nhiệm của người đứng đầu cũng được gắn trực tiếp với kết quả quản lý địa bàn, nếu để xảy ra vi phạm kéo dài hoặc tái diễn sẽ bị xem xét trách nhiệm. Điểm đáng chú ý là nhiều địa phương đã thay đổi cách làm theo hướng sát dân, gần dân hơn. Thay vì chỉ tập trung xử phạt, chính quyền cơ sở tăng cường đối thoại, vận động để người dân hiểu rằng việc giữ gìn TTĐT không chỉ phục vụ công tác quản lý mà còn bảo đảm an toàn giao thông, mỹ quan và môi trường sống của chính cộng đồng dân cư.

Thượng tá Ngô Văn Tuấn, Phó trưởng Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (Công an tỉnh), cho biết: “Hiện lực lượng công an các cấp đang tích cực phối hợp với các địa phương rà soát các điểm phức tạp về TTĐT, TTCC lập danh sách các tuyến phố đông dân cư, nơi có nguy cơ tái lấn chiếm cao để có biện pháp xử lý phù hợp. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền, vận động Nhân dân nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật, xây dựng nếp sống văn minh nơi công cộng”.

Bên cạnh xử lý hành vi lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, nhiều xã, phường còn đồng loạt triển khai chỉnh trang cảnh quan, vệ sinh môi trường, bóc xóa quảng cáo rao vặt sai quy định, sắp xếp biển hiệu đúng quy cách. Bên cạnh đó, nhiều địa phương sử dụng hệ thống camera an ninh để giám sát vi phạm, lưu hình ảnh phục vụ xử lý “phạt nguội”. Cách làm này không chỉ giúp giảm áp lực cho lực lượng chức năng mà còn nâng cao ý thức tự giác của người dân.

Xây dựng văn hóa đô thị từ ý thức cộng đồng

Những ngày này, dọc nhiều tuyến phố trung tâm ở phường Hạc Thành, hình ảnh dễ nhận thấy là vỉa hè thông thoáng hơn, hàng quán được sắp xếp gọn gàng, rác thải không còn chất đống như trước. Trên các tuyến đường Lê Hoàn, Hạc Thành, Đại lộ Lê Lợi hay khu vực chợ Vườn Hoa, Quảng trường Lam Sơn... tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè từng là câu chuyện “biết rồi, khổ lắm, nói mãi”. Thế nhưng sau các đợt ra quân lập lại TTĐT, TTCC cùng với công tác tuyên truyền thường xuyên, nhiều hộ kinh doanh đã chủ động thu gọn biển quảng cáo, kê lại bàn ghế đúng quy định. Các tiểu thương trước đây bày bán tràn xuống lòng đường nay đã tự giác sắp xếp hàng hóa trong phạm vi cho phép. Buổi sáng trên các tuyến phố trung tâm, người đi bộ có thể dễ dàng di chuyển trên vỉa hè thay vì phải xuống lòng đường như trước. Những thay đổi ấy tuy chưa đồng đều ở mọi nơi nhưng đang tạo nên diện mạo mới cho đô thị. Ông Lê Bá Hải, Chủ tịch UBND phường Hạc Thành, chia sẻ: “Mỗi người dân phường Hạc Thành hãy nêu cao tinh thần tự giác, gương mẫu, bắt đầu từ những việc làm cụ thể, thiết thực, như: để xe đúng nơi quy định, không bày bán hàng hóa ra lòng đường, vỉa hè, nhắc nhở người thân cùng thực hiện. Mỗi người dân là một tuyên truyền viên tích cực, góp phần xây dựng nếp sống văn minh đô thị, xây dựng phường Hạc Thành văn minh, kiểu mẫu - sáng - xanh - sạch - đẹp, xứng đáng là đô thị trung tâm, tiêu biểu của tỉnh”.

Không chỉ ở khu vực trung tâm, tại nhiều khu dân cư, ý thức cộng đồng cũng đang dần được nâng lên. Vào cuối tuần, nhiều tổ dân phố tổ chức tổng vệ sinh môi trường, bóc xóa quảng cáo rao vặt trái phép, chỉnh trang các tuyến đường trong khu dân cư. Hình ảnh người dân tự tay quét dọn đường làng, thu gom rác thải đã trở nên quen thuộc. Theo các địa phương, điều quan trọng nhất để giữ vững TTĐT, TTCC không nằm ở những đợt ra quân cao điểm mà ở việc hình thành thói quen tự giác trong cộng đồng. Khi mỗi gia đình đều nhắc nhở con em không xả rác bừa bãi, không đi xe lên vỉa hè; khi hàng xóm cùng góp ý, giám sát lẫn nhau thì hiệu quả mang lại sẽ bền vững hơn nhiều so với chỉ xử lý bằng chế tài. Tại các trường học trên địa bàn tỉnh, nội dung giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, giữ gìn mỹ quan đô thị cũng đang được lồng ghép thông qua hoạt động ngoại khóa, các buổi sinh hoạt dưới cờ hay phong trào “Trường học xanh - sạch - đẹp”.

Ở phố biển Sầm Sơn, việc xây dựng hình ảnh đô thị du lịch văn minh, thân thiện đang được đặc biệt chú trọng. Dọc các tuyến đường ven biển Hồ Xuân Hương, Thanh Niên hay khu vực quảng trường biển, tình trạng chèo kéo khách, bán hàng rong trái phép đã giảm đáng kể. Các cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch được yêu cầu niêm yết giá công khai, bảo đảm vệ sinh môi trường và ứng xử văn minh với du khách. Chị Nguyễn Thị Lộc, du khách đến từ Hà Nội, chia sẻ: “Điều tôi ấn tượng là đường phố khá sạch sẽ, các hàng quán niêm yết giá rõ ràng. Những thay đổi này giúp hình ảnh du lịch biển Sầm Sơn đẹp hơn trong mắt du khách”.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền được các địa phương thực hiện thường xuyên, liên tục với sự tham gia của cả hệ thống chính trị, các tổ chức đoàn thể và cơ quan báo chí. Trong đó, các phong trào “Toàn dân tham gia bảo đảm TTĐT, TTCC”, “Tuyến phố văn minh”, “Tuyến đường tự quản” do các tổ chức đoàn thể thực hiện đang từng bước tạo sức lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng dân cư.

Hành trình xây dựng đô thị văn minh, an toàn, hiện đại là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì của các địa phương, sự quyết liệt của lực lượng chức năng và trên hết là sự đồng thuận, tự giác của mỗi người dân. Chỉ khi việc giữ gìn TTĐT, TTCC trở thành thói quen, thành ý thức thường nhật trong cộng đồng thì những kết quả đạt được mới có thể duy trì bền vững, góp phần xây dựng Thanh Hóa ngày càng văn minh, hiện đại và đáng sống.