Hạnh phúc của nhân dân - Thước đo của mọi quyết sách

Mọi quyết sách của Đảng chỉ thật sự có ý nghĩa khi được người dân cảm nhận bằng một cuộc sống thuận tiện hơn, an toàn hơn, ấm no hơn và hạnh phúc hơn. Từ những mét vuông mảng xanh được trả lại cho cộng đồng, những phút cắt giảm trong thủ tục hành chính, cho đến những chiến lược an sinh dài hạn, tất cả đang chứng minh một triết lý hành động nhất quán: Hạnh phúc của nhân dân không phải là một khẩu hiệu trừu tượng, mà là thước đo quan trọng cho năng lực lãnh đạo và quản trị quốc gia.

Từ thực tiễn và dưới góc nhìn của các chuyên gia, nhà lãnh đạo, cán bộ, công chức đang thực thi công vụ, chúng ta sẽ thấy rõ điều đó qua loạt bài "Hạnh phúc của nhân dân: Thước đo của mọi quyết sách".

Bài 1: Mọi chủ trương đều hướng về nhân dân

Giá trị của một quyết sách không chỉ được thể hiện qua những con số thống kê hay các báo cáo tổng kết, mà quan trọng hơn nó được minh chứng qua đánh giá thực tế của mỗi người dân. Bớt một lần đi lại, nhanh thêm một thủ tục, được hướng dẫn, được phục vụ tận tình hơn, trách nhiệm cao hơn - những điều giản đơn, bình dị, rất đời thường nhưng là niềm vui về sự đổi thay mà người dân đang cảm nhận rõ mỗi ngày. Điều này đã cho thấy các chủ trương của Đảng đang từng bước đi vào cuộc sống một cách thực chất, cụ thể. Tất cả đều hướng về nhân dân.

Hơn 8 giờ sáng, Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội bắt đầu đông người đến làm thủ tục. Hệ thống liên tục thông báo số thứ tự, người dân lần lượt đến các quầy giao dịch, cán bộ tiếp nhận hồ sơ, hướng dẫn từng trường hợp còn thiếu giấy tờ hoặc chưa rõ quy trình. Nhịp làm việc diễn ra đều đặn, không có điều gì đặc biệt. Nhưng cũng chính trong một buổi sáng rất bình thường ấy, chúng tôi nghe được những câu chuyện rất đáng để suy nghĩ.

Người dân làm thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội.

Sau khi hoàn thành thủ tục, bà Vương Thị Ngọc, cư dân phường Ô Chợ Dừa, mỉm cười chia sẻ: "Tôi không biết nghị quyết viết thế nào, tôi chỉ biết giờ làm giấy tờ đỡ phải đi năm lần, bảy lượt như trước. Có gì chưa rõ thì được cán bộ hướng dẫn ngay từ đầu".

Câu nói mộc mạc ấy không nhắc đến cải cách hành chính, cũng không nói về chuyển đổi số. Điều người dân nhớ đơn giản chỉ là việc làm thủ tục hôm nay thuận tiện hơn hôm qua, đỡ mất thời gian hơn trước và không còn cảm giác e ngại mỗi khi đến cơ quan công quyền.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng gần gũi, tận tình hỗ trợ người dân khi tới thực hiện các thủ tục hành chính.

Cách Hà Nội hơn một trăm cây số, tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng, ông Lương Văn Be cũng có cảm nhận tương tự. Điều khiến ông hài lòng nhất không phải là những thuật ngữ về chính quyền số hay dữ liệu số, mà là việc hồ sơ được hướng dẫn cụ thể, quá trình giải quyết công khai, rõ ràng và cán bộ gần gũi hơn với người dân.

Trao đổi với chúng tôi, ông Be cho biết, trước đây mỗi lần làm thủ tục thường phải hỏi đi hỏi lại nhiều lần, chỉ cần thiếu một loại giấy tờ là phải quay về bổ sung. Nay, nhiều thông tin đã được hướng dẫn ngay từ đầu; khi có vướng mắc đều được cán bộ hỗ trợ kịp thời, kể cả với những người chưa quen sử dụng công nghệ. Điều ông cảm nhận rõ nhất là "người dân được tôn trọng và phục vụ tốt hơn trước, kết quả công việc nhanh hơn, cán bộ niềm nở, tận tình hơn”.

Dù ở hai địa phương khác nhau nhưng ông Be và bà Ngọc đều có cảm nhận chung về sự thay đổi trong cơ quan công quyền hiện nay.

Họ không nói nhiều đến việc bộ máy được sắp xếp ra sao, quy trình được cải tiến như thế nào hay có thêm bao nhiêu ứng dụng công nghệ mới. Điều họ nhắc đến là những thay đổi rất cụ thể: ít phải đi lại hơn, hồ sơ được giải quyết nhanh hơn, thái độ phục vụ cởi mở hơn và công việc của mình trở nên thuận tiện hơn. Có lẽ, đây cũng là cách tự nhiên nhất để mỗi chủ trương đi vào cuộc sống. Bởi người dân không đánh giá một chủ trương bằng những khái niệm hay khẩu hiệu.

Họ đánh giá bằng trải nghiệm của chính mình. Một lần bớt phải đi lại, một thủ tục được giải quyết nhanh hơn, một lời hướng dẫn tận tình hơn... có lẽ có sức thuyết phục hơn rất nhiều những con số khô khan trong báo cáo.

Các chính sách giáo dục của Thành phố Hồ Chí Minh đang góp phần vào việc xây dựng một xã hội học tập toàn diện, tạo cơ hội học tập suốt đời cho người dân. Thành phố không ngừng đổi mới phương pháp cũng như nâng cao chất lượng giáo dục để tiệm cận với các nền giáo dục tiên tiến trên thế giới.

Trên thực tế hiện nay, tinh thần “việc gì có lợi cho dân thì hết sức làm” đã và đang là kim chỉ nam trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp, các ngành, các địa phương thông qua những quyết sách, những việc làm cụ thể. Tinh thần ấy đang lan tỏa mạnh mẽ và được người dân đánh giá cao.

Khi biết năm học 2026-2027, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ cho mượn miễn phí sách giáo khoa đối với học sinh đầu cấp, chị Nguyễn Thị Lý (phường An Phú Đông) không giấu được niềm vui. Với gia đình công nhân nhập cư như chị, đây không chỉ là sự hỗ trợ về vật chất mà còn là sự sẻ chia, động viên rất kịp thời.

"Một mình chồng đi làm, còn tôi ở nhà chăm con nhỏ, con thường xuyên ốm đau nên cuộc sống khá chật vật. Năm nay con vào lớp 1, đã không mất học phí, chúng tôi còn nghe tin không phải mua sách giáo khoa, gia đình mừng lắm", chị Lý chia sẻ.

Gia đình ông Trịnh Ngưu (phường Chợ Quán, Thành phố Hồ Chí Minh) vô cùng hạnh phúc khi vừa đón nhận căn nhà Đại đoàn kết do Thành phố trao tặng.

Không chỉ trong lĩnh vực giáo dục, Thành phố Hồ Chí Minh còn là địa phương đi đầu trong việc triển khai hiệu quả, sáng tạo nhiều chính sách an sinh xã hội thiết thực khác.

Gia đình ông Trịnh Ngưu (phường Chợ Quán) đã vỡ òa trong niềm hạnh phúc và xúc động khi vừa đón nhận căn nhà Đại đoàn kết vào đúng dịp Thành phố Hồ Chí Minh kỷ niệm 50 năm mang tên Người (2/7/1976-2/7/2026). Trước đó, căn nhà xuống cấp nghiêm trọng, mỗi khi mưa gió cả gia đình đều thấp thỏm, lo sợ vì không có điều kiện để sửa chữa.

Đứng trước căn nhà mới kiên cố, khang trang, ông Ngưu vẫn ngỡ như đang trong một giấc mơ và xúc động chia sẻ: “Đây là món quà quá lớn đối với tôi, giúp gia đình an tâm, ổn định hơn trong cuộc sống”. Không chỉ có chỗ ở an toàn hơn, gia đình ông còn được địa phương quan tâm chăm sóc sức khỏe, khám bệnh miễn phí.

Đây cũng là một trong nhiều chính sách an sinh thiết thực mà Thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai, từ miễn phí vé xe buýt, khám sức khỏe toàn dân, phát triển nhà ở xã hội đến chăm lo người nghèo, người yếu thế và người có công với cách mạng. Những chính sách ấy không chỉ hỗ trợ kịp thời cho người dân mà còn góp phần củng cố niềm tin và sự đồng thuận trong xã hội.

Đồng chí Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: "Sự phát triển của thành phố chỉ trọn vẹn khi thành quả tăng trưởng kinh tế được chuyển hóa thành phúc lợi xã hội cho nhân dân, để mỗi người dân đều được thụ hưởng thành quả của sự phát triển bền vững. Thành phố không thể chờ giàu mới lo an sinh, chăm lo văn hóa-xã hội mà các hoạt động này phải song hành trong từng bước phát triển. Khi cảm nhận rõ giá trị thực chất đó, người dân sẽ tin tưởng, tích cực đồng hành cùng chính quyền, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân vững mạnh”.

Không phải ngẫu nhiên mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu mọi chủ trương, chính sách phải xuất phát từ cuộc sống, hướng tới nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; lấy nhân dân làm trung tâm, là chủ thể và mục tiêu của sự phát triển.

Tinh thần ấy chỉ thật sự trở thành hiện thực khi người dân cảm nhận được sự thay đổi trong chính những công việc gắn với cuộc sống hằng ngày. Bởi suy cho cùng, mỗi chủ trương đúng không chỉ được khẳng định bằng việc ban hành đúng, tổ chức thực hiện đúng, mà còn phải được kiểm chứng qua thực tế để trả lời được câu hỏi: Nhân dân có thật sự được hưởng lợi hay không?

Thời gian gần đây, hoạt động của các cơ quan công quyền ở nước ta đang trải qua một bước chuyển mình mang tính bước ngoặt, nơi thước đo hiệu quả không còn nằm ở quyền lực hành chính mà được định vị bằng sự hài lòng của nhân dân. Cốt lõi của sự thay đổi này là hành trình bứt phá về tư duy: chuyển mạnh mẽ từ tư duy "quản lý" sang tinh thần "phục vụ". Người dân và doanh nghiệp không còn là đối tượng bị quản lý, mà trở thành trung tâm phục vụ và thụ hưởng.

Người dân thật sự là trung tâm phục vụ khi tư duy của mỗi cán bộ, công chức đã có sự thay đổi rõ rệt.

Đánh giá kết quả sau hơn một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cùng với điểm nhấn là việc đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong công tác quản lý, trong cải cách hành chính, cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Hồng Bàng và lãnh đạo địa phương đều cho rằng, sự thay đổi trong cách làm việc và cách nhìn nhận về trách nhiệm phục vụ nhân dân của mỗi cán bộ, công chức mới chính là kết quả nổi bật nhất.

Đồng chí Nguyễn Đông Anh, cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Hồng Bàng nhớ lại, trước đây phần lớn hồ sơ được xử lý bằng giấy. Cán bộ vừa tiếp nhận, vừa nhập liệu, vừa luân chuyển hồ sơ giữa các bộ phận; người dân chỉ cần thiếu một loại giấy tờ là phải đi lại nhiều lần.

Những thời điểm đông công dân, áp lực đối với cán bộ rất lớn, trong khi việc tra cứu, theo dõi tiến độ hay thống kê số liệu chủ yếu vẫn thực hiện thủ công.

Nay, hồ sơ điện tử thay thế hồ sơ giấy, thời gian xử lý được rút ngắn, song điều đồng chí tâm đắc nhất là ở sự thay đổi trong tư duy làm việc và phục vụ của cán bộ. “Cán bộ phải thay đổi tư duy từ 'tiếp nhận hồ sơ' sang 'hỗ trợ người dân hoàn thành thủ tục".

Chuyển đổi số giúp công việc khoa học hơn, giảm giấy tờ, giảm thao tác thủ công nhưng giá trị lớn hơn mà ứng dụng chuyển đổi số đem lại là tạo điều kiện để cán bộ có nhiều thời gian hơn cho việc hướng dẫn, giải thích và hỗ trợ người dân”, đồng chí Nguyễn Đông Anh chia sẻ.

Quả đúng là như vậy. Khi không còn bị cuốn quá nhiều vào việc nhập liệu, tìm kiếm hồ sơ hay luân chuyển giấy tờ, cán bộ có điều kiện tập trung vào điều quan trọng nhất: phục vụ con người. Chính sự thay đổi từ bên trong bộ máy ấy đã tạo nên những cảm nhận rất cụ thể của người dân.

Ở góc độ quản lý, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Hồng Bàng Nguyễn Thị Vân Anh cho biết, quan điểm được địa phương nhấn mạnh: "Chuyển đổi số không dừng ở việc ứng dụng công nghệ mang tính hình thức, mà phải tạo ra hiệu quả thực chất trong quản lý, điều hành và phục vụ nhân dân".

Đó cũng là lý do vì sao, thay vì chỉ đầu tư hạ tầng hay phần mềm, phường Hồng Bàng chú trọng triển khai nhiều mô hình gắn trực tiếp với trải nghiệm của người dân như "Một điểm đến - Nhiều tiện ích", "Ngày thứ Sáu không hẹn", tiếp nhận hồ sơ sáng thứ Bảy, trả kết quả qua bưu chính công ích và duy trì các tổ công nghệ số cộng đồng để hỗ trợ người dân ngay tại khu dân cư.

Những mô hình ấy không hướng tới việc tạo thêm thành tích hay những con số đẹp. Điều quan trọng hơn là giúp người dân thấy việc tiếp cận chính quyền trở nên thuận tiện hơn, dễ dàng hơn và gần gũi hơn.

Người dân tại Thành phố Hồ Chí Minh được cán bộ tại các cơ quan công quyền trên địa bàn hỗ trợ chu đáo với thái độ niềm nở, tận tình.

Đổi mới phương thức phục vụ, lấy người dân làm trung tâm đang được nhiều địa phương triển khai bằng những cách làm cụ thể. Đồng chí Phạm Trung Kiên, Bí thư Đảng ủy phường An Nhơn (Thành phố Hồ Chí Minh) cho biết, ngay từ giai đoạn đầu thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, địa phương xác định tập trung kiện toàn đội ngũ, đổi mới phương thức phục vụ và đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với nhu cầu thực tiễn của người dân, doanh nghiệp.

Không chỉ hiện đại hóa quy trình giải quyết công việc, phường An Nhơn còn chú trọng bám sát cơ sở, đối thoại và lắng nghe người dân. Nhờ đó, địa phương là đơn vị đầu tiên hoàn thành 100% công tác vận động bàn giao mặt bằng dự án Rạch Xuyên Tâm, đồng thời xử lý hiệu quả tình trạng lấn chiếm lòng, lề đường trên tuyến đường Nguyễn Văn Lượng.

"Khi chính quyền gần dân, biết lắng nghe và giải quyết kịp thời những vấn đề từ cơ sở sẽ tạo được sự đồng thuận, củng cố niềm tin và nâng cao hiệu quả quản lý", đồng chí Kiên chia sẻ.

Từ những thực tế trên, có thể thấy, chính sự thay đổi trong tư duy của bộ máy: từ quản lý sang phục vụ, từ giải quyết thủ tục sang giải quyết nhu cầu của người dân, luôn đặt người dân là trung tâm của mọi quyết sách đã đem lại những ý nghĩa tích cực không chỉ mang lại sự hài lòng cho người dân mà còn góp phần nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý và hiệu lực của bộ máy công quyền.

Có lẽ vì thế, những nụ cười sau khi hoàn thành một thủ tục hành chính, những lời chia sẻ mộc mạc của người dân ở Ô Chợ Dừa, Hồng Bàng hay An Nhơn không chỉ là những câu chuyện nhỏ, câu chuyện của mỗi cá nhân.

Đó là những tín hiệu cho thấy khi mọi đổi mới đều hướng về nhân dân, người dân đều cảm nhận được rõ ràng nhất. Từ những cảm nhận ấy góp phần bồi đắp thêm sự đồng thuận, niềm tin trong nhân dân để tạo nên khối đại đoàn kết toàn dân vững mạnh, tạo thành sức mạnh nội sinh vững chắc trong xây dựng và phát triển đất nước.

Người dân được quan tâm, chăm sóc sức khỏe.

Có lẽ, giá trị lớn nhất của một nền quản trị hiện đại không chỉ nằm ở việc ban hành được nhiều chủ trương đúng, mà còn ở khả năng để mỗi người dân cảm nhận những chủ trương ấy bằng chính cuộc sống của mình.

Một đất nước phát triển không chỉ được nhận diện qua quy mô nền kinh tế, những công trình mới hay những con số tăng trưởng ấn tượng. Điều làm nên sức mạnh bền vững của quốc gia trước hết là niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước; là cảm nhận rằng mình được tôn trọng, được lắng nghe, được tạo điều kiện phát triển và được thụ hưởng thành quả của sự phát triển.

Khi mỗi quyết sách đều được soi chiếu bằng câu hỏi "nhân dân được gì", khi hạnh phúc của nhân dân trở thành điểm đến của mọi hành động và cũng là thước đo để đánh giá hiệu quả quản trị, thì khát vọng xây dựng một đất nước phồn vinh, hùng cường sẽ không chỉ được hiện thực hóa bằng những mục tiêu phát triển, mà còn được bồi đắp từ sự đồng thuận, niềm tin và sức mạnh của toàn dân tộc.

(Còn tiếp)