Hạnh phúc đôi khi bắt đầu từ cách ta nhìn cuộc sống

Có những người đã có công việc từng mơ ước, thu nhập từng mong muốn và cuộc sống tốt hơn nhiều năm trước, nhưng vẫn cảm thấy chưa đủ hạnh phúc. Bởi ngay khi đạt được một mục tiêu, họ lại hướng đến một đích đến mới. Những gì từng khiến ta háo hức dần trở thành điều bình thường, còn những điều chưa có lại tiếp tục chiếm lấy sự chú ý. Phải chăng, đôi khi vấn đề không chỉ nằm ở những gì chúng ta thiếu, mà còn ở cách chúng ta nhìn nhận những gì đang có?

Trong cuốn sách Cội nguồn của hạnh phúc, Giáo sư Bruce Hood, chuyên gia tâm lý học tại Đại học Bristol, lý giải những yếu tố ảnh hưởng đến cảm nhận hạnh phúc của con người. Một điều đáng suy ngẫm là chúng ta thường dễ nhớ đến những chuyện không như ý hơn những điều tốt đẹp đã xảy ra. Vì thế, sau một ngày làm việc, ta có thể mãi nghĩ về một sai sót mà quên mất nhiều việc mình đã làm tốt. Khi chỉ nhìn vào những điều chưa đạt được, chúng ta dễ cảm thấy cuộc sống thiếu thốn, ngay cả khi bản thân đã có những điều từng mong muốn.

Sách Cội nguồn của hạnh phúc của Giáo sư Bruce Hood.

Nhà tâm lý học William James cũng từng chia sẻ: “Trải nghiệm của tôi là điều tôi lựa chọn chú tâm đến". Câu nói gợi mở một thực tế quen thuộc. Sau một ngày làm việc bận rộn, có người chỉ nhớ đến những nhiệm vụ còn dang dở, lời phê bình nhận được hay sai sót của bản thân. Người khác vẫn nhận ra những việc mình đã hoàn thành, kinh nghiệm tích lũy và sự hỗ trợ từ đồng nghiệp. Cùng một ngày, nhưng điều mỗi người ghi nhớ có thể khiến họ nhìn nhận trải nghiệm ấy theo những cách khác nhau.

Điều này không có nghĩa hạnh phúc chỉ phụ thuộc vào suy nghĩ. Khó khăn tài chính, sức khỏe, các mối quan hệ và hoàn cảnh sống đều có thể tác động đáng kể đến đời sống tinh thần. Không ai có thể giải quyết những vấn đề thực tế chỉ bằng cách nhìn mọi chuyện tích cực hơn. Tuy nhiên, khi đối diện với khó khăn, chúng ta vẫn có thể lựa chọn không để một trải nghiệm tiêu cực quyết định toàn bộ cách mình đánh giá bản thân và cuộc sống.

Khi đối diện với khó khăn, chúng ta vẫn có thể lựa chọn không để một trải nghiệm tiêu cực quyết định toàn bộ cách mình đánh giá bản thân và cuộc sống. Ảnh minh họa: Magnific.

Một kế hoạch thất bại không đồng nghĩa chúng ta là người thất bại. Một ngày làm việc chưa hiệu quả cũng không xóa bỏ những nỗ lực đã bỏ ra. Thay vì chỉ tập trung vào những gì chưa hoàn thành, ta có thể nhìn lại điều mình đã làm được, bài học rút ra và những gì cần thay đổi. Đó không phải là tự an ủi hay né tránh thực tế, mà là đánh giá tình huống đầy đủ hơn để tìm ra hướng đi phù hợp.

Cách nhìn này cũng giúp chúng ta hiểu rằng hạnh phúc không đối lập với khát vọng phát triển. Chúng ta vẫn có thể mong muốn một công việc tốt hơn, cải thiện thu nhập hay theo đuổi những mục tiêu lớn. Nhưng nếu luôn xem hiện tại là khoảng thời gian phải vượt qua để chờ đợi một tương lai tốt đẹp, ta có thể bỏ lỡ chính cuộc sống đang diễn ra. Thành công mang lại niềm vui, nhưng không phải mục tiêu nào cũng tạo ra sự hài lòng lâu dài.

Thành công mang lại niềm vui, nhưng không phải mục tiêu nào cũng tạo ra sự hài lòng lâu dài. Ảnh minh họa: Magnific.

Điều đáng suy ngẫm không phải là làm thế nào để ngừng mong muốn nhiều hơn, mà là làm sao để những mong muốn ấy không khiến ta liên tục cảm thấy mình chưa đủ. Từ góc nhìn về tâm lý và hạnh phúc được gợi mở trong Cội nguồn của hạnh phúc, việc quan sát và điều chỉnh sự chú ý có thể là một điểm khởi đầu để chúng ta hiểu rõ hơn trải nghiệm của chính mình.

Hạnh phúc không đòi hỏi chúng ta phải bằng lòng với mọi hoàn cảnh hay từ bỏ những điều mình muốn đạt được. Đôi khi, điều cần thay đổi chỉ là cách ta nhìn nhận những gì đang diễn ra: thấy rõ điều còn thiếu nhưng không phủ nhận điều đã có, thừa nhận khó khăn mà không quên những gì vẫn đang tốt đẹp. Bởi một cuộc sống đáng sống không chỉ được quyết định bởi những gì chúng ta đạt được, mà còn bởi cách chúng ta cảm nhận cuộc sống trên hành trình đi tới.