KOL người Ê Đê sẻ chia kiến thức khởi nghiệp, pháp luật cho buôn làng

Sinh ra và lớn lên tại huyện Krông Ana, Đắk Lắk (nay là xã Ea Na), Y Pốt Niê từng có hơn 10 năm học tập và làm việc trong ngành y, nhưng trong quá trình trưởng thành, anh nhận thấy quê hương mình có nhiều lợi thế về đất đai, khí hậu và cây cà phê, trong khi không ít người dân vẫn loay hoay với bài toán sinh kế, nhất là khi kiến thức về thị trường, xây dựng sản phẩm, kinh doanh và pháp luật còn hạn chế.

Từ những trăn trở đó, Y Pốt quyết định trở về với cây cà phê, loại nông sản đã gắn bó với gia đình và cộng đồng người Ê Đê từ nhiều năm nay, đồng thời bắt đầu hành trình xây dựng Ê Đê Café với mong muốn không chỉ tạo ra một sản phẩm có giá trị mà còn góp phần giúp người dân nhìn thấy nhiều cơ hội hơn từ chính những gì quê hương đang có.

Trong quá trình làm doanh nghiệp, anh nhận ra rằng một người muốn khởi nghiệp không chỉ cần vốn hay một sản phẩm tốt mà còn phải hiểu cách vận hành, biết những quy định mình cần tuân thủ và chủ động tìm hiểu thông tin trước khi đưa ra quyết định.

Chính từ những trải nghiệm đó, Y Pốt bắt đầu chia sẻ câu chuyện của mình trên mạng xã hội.

Từ câu chuyện của mình để hỗ trợ người khác

Ban đầu, những nội dung Y Pốt đăng tải chủ yếu xoay quanh cây cà phê, đời sống của người Ê Đê và quá trình xây dựng Ê Đê Café, nhưng càng chia sẻ, anh càng nhận được nhiều câu hỏi từ những người đang có ý định kinh doanh.

Có người hỏi cách bắt đầu một hộ kinh doanh, có người muốn tìm hiểu về việc thành lập doanh nghiệp, có người quan tâm đến cách xây dựng thương hiệu cho sản phẩm nông nghiệp, trong khi một số người khác lại hỏi về đất đai, sản xuất hoặc cách đưa sản phẩm địa phương đến những thị trường lớn hơn.

Y Pốt chia sẻ câu chuyện của mình từ tình yêu cây cà phê.

Nhận thấy nhu cầu này, Y Pốt bắt đầu chia sẻ nhiều hơn những gì mình đã tìm hiểu trong quá trình làm việc, thay vì chỉ nói về thành công hay những sản phẩm của doanh nghiệp.

Anh thường lấy chính những tình huống mình từng gặp để giải thích cho người xem, giúp những người mới bắt đầu hình dung được mình cần chuẩn bị gì, nên tìm hiểu ở đâu và vấn đề nào cần được hỏi cơ quan chuyên môn.

“Pháp luật là muôn hình vạn trạng, mỗi trường hợp có thể khác nhau nên mình biết đến đâu thì chia sẻ đến đó. Vấn đề nào chuyên sâu thì phải tìm đến người có chuyên môn hoặc cơ quan có thẩm quyền. Mình giúp bà con hiểu vấn đề và biết nên bắt đầu từ đâu”, Y Pốt chia sẻ.

Theo anh, nhiều người trẻ ở buôn làng hiện nay có ý tưởng, có sản phẩm nhưng dễ e ngại khi tiếp xúc với những thủ tục liên quan đến kinh doanh, bởi các quy định pháp luật thường có nhiều khái niệm khó tiếp cận đối với người chưa từng làm doanh nghiệp.

Vì vậy, thay vì trình bày những quy định khô cứng, anh cố gắng kể lại bằng những câu chuyện thực tế, từ đó giúp người xem dễ hình dung hơn về trách nhiệm của người kinh doanh, cách chuẩn bị khi bắt đầu và những vấn đề cần lưu ý trong quá trình hoạt động.

Không chỉ chuyện luật doanh nghiệp

Cùng với những nội dung về khởi nghiệp, Y Pốt thường chia sẻ với người dân về chính cây cà phê, bởi theo anh, muốn nâng cao thu nhập cho người trồng thì trước hết phải thay đổi cách nhìn về sản phẩm.

Một thời gian dài, nhiều hộ dân chủ yếu quan tâm đến giá cà phê tại thời điểm thu hoạch, trong khi chất lượng, tuổi đời của cây, phương pháp chăm sóc và chế biến chưa được chú trọng đúng mức.

Từ quá trình tìm hiểu và làm cà phê, Y Pốt chia sẻ với bà con rằng cây cà phê không chỉ là một loại cây trồng để thu hoạch mỗi năm mà còn có thể trở thành sản phẩm có giá trị cao hơn nếu người sản xuất quan tâm đến chất lượng và biết cách xây dựng thương hiệu.

Anh mong muốn người dân không chỉ bán nguyên liệu mà từng bước hiểu được giá trị của sản phẩm mình làm ra, bởi khi nông sản có chất lượng, có thương hiệu và tìm được thị trường phù hợp thì cơ hội cải thiện thu nhập của người sản xuất cũng rộng mở hơn.

Y Pốt chia sẻ câu chuyện khởi nghiệp của mình đến bạn bè thế giới.

Đó cũng là cách Y Pốt nhìn về vai trò của doanh nghiệp trong cộng đồng: doanh nghiệp cần phát triển, nhưng sự phát triển ấy nên tạo thêm cơ hội cho người sản xuất và những người trẻ tại địa phương.

Không chỉ tương tác trên mạng xã hội, nhiều người sau khi xem các video của Y Pốt còn tìm đến trực tiếp để trao đổi.

Có người mang theo ý tưởng kinh doanh, có người đang có sản phẩm nhưng chưa biết bán ở đâu, có người muốn tìm hiểu thủ tục để bắt đầu hoạt động kinh doanh, cũng có người chỉ đơn giản muốn nghe một người đi trước kể về những khó khăn mà họ có thể sẽ gặp.

Y Pốt thường dành thời gian lắng nghe trước khi chia sẻ, bởi theo anh, mỗi người có một hoàn cảnh khác nhau và không thể áp dụng một cách làm cho tất cả.

Nếu vấn đề nằm trong phạm vi hiểu biết, anh cố gắng giải thích; nếu vượt quá chuyên môn, anh hướng dẫn người hỏi tìm đến cơ quan chức năng hoặc người có chuyên môn để được tư vấn chính xác.

“Tôi không nghĩ mình giỏi hơn bà con, chỉ là mình đã đi trước một đoạn đường và gặp những vấn đề mà có thể người khác cũng sẽ gặp. Nếu mình chia sẻ được để họ đỡ mất thời gian, tránh được một số sai sót hoặc biết tìm đúng nơi để hỏi thì tôi sẵn sàng chia sẻ”, Y Pốt nói.

Với anh, việc hỗ trợ cộng đồng đôi khi không cần bắt đầu từ những điều quá lớn, mà có thể đơn giản là trả lời một câu hỏi, chỉ cho một người cách tìm thông tin hoặc kể lại một kinh nghiệm mà mình từng trải qua.

Y Pốt cho rằng điều quan trọng nhất đối với người trẻ muốn khởi nghiệp là phải chịu khó học hỏi, bởi một ý tưởng tốt chưa đủ để tạo nên một doanh nghiệp bền vững nếu người thực hiện không hiểu sản phẩm, thị trường và những quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh.

Từ câu chuyện của mình, anh muốn những người trẻ trong buôn làng hiểu rằng họ hoàn toàn có thể bắt đầu từ chính những thứ đang có, có thể là cây cà phê, một sản phẩm nông nghiệp, một nghề truyền thống hoặc một ý tưởng phù hợp với nhu cầu của thị trường, nhưng muốn đi xa thì phải học cách làm bài bản và tuân thủ những quy định cần thiết.

Quan trọng hơn, Y Pốt muốn chia sẻ để người đi sau không phải mất quá nhiều thời gian cho những vấn đề mà anh từng phải tự tìm hiểu.

Hành trình của Ê Đê Café vì thế không chỉ dừng lại ở việc xây dựng một thương hiệu cà phê của người Ê Đê, mà còn mở ra một câu chuyện khác về cách một người trẻ trở về quê hương, khởi nghiệp từ nông sản địa phương và sử dụng mạng xã hội như một kênh để chia sẻ kiến thức với cộng đồng.