Hành trình 30 năm khuyến học trên đất Huế
HNN - Huế là vùng đất giàu truyền thống hiếu học. Sau Kinh thành Thăng Long, Huế là nơi có Văn Miếu và Học Cung, được xây dựng vào những thập niên 20, 30 của thế kỷ XVII dưới thời chúa Nguyễn, rồi trở thành Trường Quốc Tử Giám thời Tây Sơn (1786 - 1801) và thời nhà Nguyễn (1802 - 1945).

Hội Khuyến học thành phố Huế phối hợp với Tập đoàn Viễn thông quân đội (Viettel) trao học bổng cho học sinh hiếu học vùng khó khăn.
Sau cách mạng tháng 8/1945 đến năm 1975, Cố đô Huế là thủ phủ của miền Trung với các thiết chế cấp quốc gia như cơ quan đại diện chính quyền miền Nam ở Trung phần, Đại học Huế hình thành từ năm 1957, Bệnh viện Trung ương Huế được xây dựng từ năm 1894.
Điểm nổi bật và riêng có của các phong trào khuyến học của Huế là bên cạnh các cuộc vận động sôi nổi nhằm canh tân đất nước của Duy Tân Hội và phong trào Đông Du (1904 - 1909), đã xuất hiện phong trào Nữ Công Học hội, thành lập vào ngày 15/6/1926, nhằm cổ động cho việc giáo dục trẻ em, gia đình và phụ nữ. Nữ sử Đạm Phương, người khởi xướng phong trào được xem là người sáng lập và xác lập ngành gia đình học, phụ nữ học và giáo dục mầm non của Việt Nam.
Với vai trò, vị trí quan trọng, Huế - Kinh đô xưa là nơi hội tụ và đào luyện nhiều nhân tài có cống hiến lớn lao cho đất nước. Tiêu biểu là những nhà yêu nước và những nhà khoa học tên tuổi như Nguyễn Tri Phương, Phan Bội Châu, Huỳnh Thúc Kháng, Đào Duy Anh, Lê Duẩn, Võ Nguyên Giáp, Phạm Văn Đồng, Nguyễn Chí Thanh, Tố Hữu, Tôn Thất Tùng, Hồ Đắc Di, Đặng Văn Ngữ…, đặc biệt là thanh niên Nguyễn Tất Thành, người học sinh yêu nước của Trường Quốc Học Huế, sau này trở thành Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Từ sau ngày thống nhất đất nước (30/4/1975), các thiết chế của vùng đất học và đào luyện tài năng ở Huế không ngừng được nâng cấp, mở rộng. Các phong trào xóa mù chữ, phổ cập giáo dục và cuộc vận động khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập, học tập suốt đời đã gắn kết chặt chẽ với các phong trào thi đua xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Chính trên mảnh đất khuyến học giàu tiềm năng này, đã gieo mầm cho Hội Khuyến học trong thời kỳ đổi mới xuất hiện đầu tiên ở thôn ven biển Diên Lộc, xã Phú Diên (cũ), nay là xã Phú Vinh, vào 20/4/1990 và xã Quảng Vinh (huyện Quảng Điền cũ), nay là xã Đan Điền, vào ngày 1/7/1995.
Ngày 4/8/1997, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP. Huế) ban hành Quyết định số 1888/QĐ-UBND cho phép thành lập Hội Khuyến học và hỗ trợ phát triển giáo dục tỉnh và công nhận Ban Chấp hành lâm thời của Hội. TS Nguyễn Đình Ngộ, nguyên Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, nguyên Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh làm Chủ tịch hội. Hội có địa chỉ văn phòng ở số 28 đường Nguyễn Tri Phương, TP. Huế.
Việc thành lập Hội Khuyến học tỉnh là đáp ứng nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, thúc đẩy sự nghiệp giáo dục - đào tạo, góp phần xây dựng Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế) xứng đáng là một trung tâm giáo dục - đào tạo, trung tâm y tế chuyên sâu, trung tâm văn hóa du lịch, trung tâm khoa học kỹ thuật của miền Trung và cả nước. Đến nay, Hội Khuyến học thành phố đã trải qua bốn kỳ đại hội.
Được sự quan tâm chỉ đạo, giúp đỡ của Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam, của Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Huế và các cấp, các ngành của địa phương, sự nỗ lực vượt bậc của cán bộ, hội viên qua các thời kỳ, công tác khuyến học các cấp trong thành phố đã thu được những thành tựu quan trọng. Các phong trào khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập, phong trào học tập suốt đời... có nhiều kết quả tích cực.
Hội còn sát cánh với ngành giáo dục - đào tạo trong tất cả các hoạt động trong và ngoài trường học; đặc biệt là trong phong trào “xóa mù chữ và phổ cập giáo dục”, phong trào “dạy tốt, học tốt”, xây dựng “trường học thân thiện, học sinh tích cực”, “khuyến học xanh”, “bình dân học vụ số”… góp phần tăng cường cơ sở vật chất của các trường học; thường xuyên động viên, giúp đỡ học sinh, sinh viên nghèo hiếu học; chăm lo bồi dưỡng tài năng trẻ và hỗ trợ cho những giáo viên dạy giỏi, có nhiều cống hiến không may gặp hoàn cảnh khó khăn. Đồng thời đã phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục và đào tạo trong quá trình xây dựng, củng cố và phát huy vai trò của các trung tâm học tập cộng đồng cấp xã.
Gần 30 năm qua (1997 - 2026), các cấp hội đã xây dựng quỹ khuyến học, khuyến tài được hơn 410 tỷ đồng, chưa kể các khoản đóng góp hàng chục tỷ đồng bằng hiện vật, cấp hơn 820.000 suất học bổng và trao thưởng cho học sinh, sinh viên vượt khó, học giỏi, những tài năng trẻ, giáo viên dạy giỏi bị bệnh nặng.
Nhiều tổ chức hội và cán bộ, hội viên đã vinh dự nhận được nhiều phần thưởng cao quý, gồm: bằng khen của Thủ tướng Chính phủ; 12 Cờ thi đua xuất sắc; 168 bằng khen và 1 Giải thưởng Khuyến học của Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam; 89 bằng khen của UBND tỉnh (nay là thành phố Huế).
Bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, toàn thể cán bộ, hội viên Hội Khuyến học thành phố Huế không ngừng nỗ lực phấn đấu để góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Huế lần thứ XVII, Nghị quyết Đại hội Hội Khuyến học Việt Nam lần thứ VII (nhiệm kỳ 2026 - 2031), tập trung vào sự nghiệp khuyến học, khuyến tài; xây dựng xã hội học tập, học tập suốt đời, phát huy vai trò là tổ chức quần chúng vinh dự được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ.
Trước ngày 1/7/2025, TP. Huế có 9/9 hội khuyến học cấp huyện, 133/133 hội khuyến học cơ sở cấp xã, 1.537 chi hội, 846 ban khuyến học. Tổng toàn thành phố có 208.980 hội viên/1.254.589 tổng dân số, đạt tỷ lệ hơn 16,6% dân số, trong đó có 29.865 đảng viên. Từ ngày 1/7/2026, sau sáp nhập và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, UBND thành phố chỉ đạo xúc tiến tái thành lập 40 hội khuyến học cấp xã (gồm 21 phường và 19 xã).
