Hành trình 950 năm đạo học Thăng Long hội tụ giữa lòng cộng đồng các dân tộc

Ngày 11-10-2026, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (xã Đoài Phương, thành phố Hà Nội), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp cùng Ban Quản lý Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam chính thức khai mạc trưng bày chuyên đề “950 năm Quốc Tử Giám Thăng Long (1076 - 2026)”. Đây là sự kiện trọng tâm nằm trong chuỗi hoạt động văn hóa chào mừng mốc kim khánh 950 năm thành lập trường Quốc học đầu tiên của nước nhà.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hà Nội Trần Trung Hiếu cho biết, Quốc Tử Giám được thành lập năm 1076 dưới triều vua Lý Nhân Tông, đã đồng hành cùng lịch sử dân tộc qua nhiều thế kỷ. Kỷ niệm 950 năm thành lập trường là dịp nhìn lại chặng đường vẻ vang, đồng thời khẳng định vai trò cốt lõi của giáo dục, tri thức và nhân tài đối với sự phát triển của quốc gia trong thời kỳ đổi mới.

Việc tổ chức trưng bày tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam không chỉ tạo sự kết nối giữa hai không gian văn hóa mà còn mở ra cơ hội giới thiệu rộng rãi những giá trị của nền quốc học nước nhà, gắn kết với sự phong phú, đa dạng trong văn hóa của cộng đồng 54 dân tộc anh em.

Trải qua gần một thiên niên kỷ, Văn Miếu - Quốc Tử Giám ngày nay không chỉ lưu giữ giá trị của nền khoa cử truyền thống mà còn là biểu tượng hiếu học của dân tộc. Trưng bày lần này góp phần đưa di sản đến gần hơn với cộng đồng, khơi dậy niềm tự hào và nâng cao ý thức trách nhiệm bảo tồn di sản ở thế hệ trẻ.

Chủ đề 1 của trưng bày với tên gọi “Nơi khởi nguồn đạo học” đưa công chúng ngược dòng thời gian về năm 1070 khi vua Lý Thánh Tông cho lập Văn Miếu và năm 1076 khi vua Lý Nhân Tông thành lập Quốc Tử Giám. Hệ thống tư liệu, hình ảnh tập trung làm rõ tầm nhìn vượt thời đại của các triều đại phong kiến Việt Nam trong việc đặt nền móng cho hệ thống giáo dục chính quy và tôn vinh đạo học.

Không gian chủ đề 2 “Quốc Tử Giám - trường Quốc học đầu tiên” tái hiện sinh động mô hình đào tạo, quy chế thi cử và đời sống học tập của sĩ tử thời trung đại. Nơi đây từng là trung tâm giáo dục cao nhất cả nước, quy tụ những nhà giáo uyên bác, đức độ được triều đình tin tưởng giao trọng trách rèn luyện nhân tài phục vụ đất nước.

Nội dung chủ đề 3 “Hành trình bảo tồn và phát huy di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám” phản ánh những nỗ lực bền bỉ trong công tác trùng tu, bảo vệ hiện vật và giữ gìn cảnh quan di tích qua các thời kỳ lịch sử. Đồng thời, trưng bày cũng giới thiệu các bước đi đột phá nhằm phát triển Văn Miếu - Quốc Tử Giám thành một không gian văn hóa sáng tạo hàng đầu của Thủ đô Hà Nội.

Đồng bào các dân tộc thiểu số đang sinh sống tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam hào hứng tham quan và nghe giới thiệu về các tư liệu lịch sử.

Việc giới thiệu di sản quốc học tại không gian chung của 54 dân tộc anh em khẳng định tinh thần hiếu học và trọng dụng hiền tài là giá trị văn hóa chung, là nguồn sức mạnh nội sinh hợp thành bản sắc dân tộc Việt Nam.

Thông qua trưng bày, công chúng có dịp nhìn lại những giá trị văn hóa, giáo dục được các thế hệ cha ông gây dựng và trao truyền, từ đó nâng cao nhận thức, khơi dậy niềm tự hào và ý thức trách nhiệm trong bảo tồn, phát huy di sản văn hóa, tiếp nối những truyền thống tốt đẹp trong đời sống hôm nay.

Được thành lập năm 1076 dưới triều vua Lý Nhân Tông, Quốc Tử Giám là trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam, đánh dấu bước phát triển quan trọng của nền giáo dục nước nhà. Trải qua nhiều thế kỷ, nơi đây đã góp phần đào tạo, bồi dưỡng nhiều thế hệ nhân tài, trở thành biểu tượng tiêu biểu cho truyền thống coi trọng tri thức, đề cao đạo học và trọng dụng hiền tài của dân tộc.

Trưng bày chuyên đề “950 năm Quốc Tử Giám Thăng Long (1076 - 2026)” mở cửa phục vụ công chúng và du khách tham quan kéo dài đến hết tháng 11-2026. Sự kiện là điểm nhấn văn hóa quan trọng, không chỉ tri ân các bậc tiền nhân mà còn truyền cảm hứng cho các thế hệ hôm nay tiếp tục nối dài hành trình tri thức, đóng góp vào sự phát triển phồn vinh của Thủ đô và đất nước.