Hành trình đưa các anh trở về

Giữa những cơn mưa lạnh đầu đông ở Điện Biên, từ những thông tin do nhân chứng, người dân cung cấp, lực lượng chức năng từng bước xác minh, tìm kiếm và đưa các anh trở về với đồng đội. Mỗi cuộc khai quật được triển khai là thêm một hài cốt liệt sĩ được tìm thấy, đồng thời nối dài đạo lý tri ân, trách nhiệm với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Cán bộ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh khai quật hài cốt liệt sĩ tại thôn Hưng Thịnh (xã Thanh Nưa).

Cán bộ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh khai quật hài cốt liệt sĩ tại thôn Hưng Thịnh (xã Thanh Nưa).

Một buổi sáng giữa tháng 11, mưa nặng hạt, đường vào vườn cây ăn quả của gia đình ông Nguyễn Văn Sơn, thôn Hưng Thịnh (xã Thanh Nưa) trơn trượt. Đúng 7 giờ, cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cùng các cơ quan, đơn vị và chính quyền địa phương có mặt, chuẩn bị khai quật, quy tập 2 phần mộ liệt sĩ nằm trong khu vườn của gia đình ông Sơn.

Gia đình ông Sơn chuyển từ Thái Bình (cũ) lên sinh sống tại khu đất này từ năm 1978. Khi mới đến, gia đình phát hiện 2 ụ đất hình chữ nhật nhô cao hơn mặt bằng xung quanh nên không tác động đến khu vực. Đến năm 2012, một cựu chiến binh từng tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ tìm đến và cho biết chính ông đã trực tiếp chôn cất đồng đội tại vị trí này. Do chiến tranh ác liệt, đơn vị tiếp tục hành quân nên ông chưa có điều kiện quay trở lại.

Cựu chiến binh Hà Văn Việt, 78 tuổi (thôn Hưng Thịnh) thông tin về vị trí các phần mộ liệt sĩ.

Cựu chiến binh Hà Văn Việt, 78 tuổi (thôn Hưng Thịnh) thông tin về vị trí các phần mộ liệt sĩ.

Từ thông tin ấy, gia đình ông Sơn xây khuôn viên bảo vệ các phần mộ, thường xuyên chăm sóc, thắp hương vào những ngày lễ, tết. Cựu chiến binh Hà Văn Việt, 78 tuổi, người sinh sống gần gia đình ông Sơn và nắm rõ câu chuyện về 2 phần mộ, cũng luôn trăn trở mong các liệt sĩ sớm được xác minh, quy tập. Khi Nhà nước triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm, ông Việt đã chủ động liên hệ, cung cấp thông tin cho Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh.

Sau hơn nửa ngày làm việc trong điều kiện thời tiết mưa lạnh, lực lượng chức năng hoàn thành việc quy tập 2 hài cốt liệt sĩ theo đúng quy định. Nhìn những phần hài cốt được đưa lên, ông Nguyễn Văn Sơn không giấu được xúc động. Ông Sơn chia sẻ: “Gia đình luôn tâm niệm phải chăm sóc, hương khói chu đáo cho các liệt sĩ như một cách tri ân những người đã anh dũng chiến đấu, hy sinh vì độc lập dân tộc. Nay các liệt sĩ được quy tập về nghĩa trang, có đồng đội bên cạnh, được Nhà nước và nhân dân chăm lo, gia đình rất vui và thanh thản”.

Cán bộ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh phủ Quốc kỳ lên linh cữu hài cốt liệt sĩ quy tập tại thôn Hưng Thịnh.

Cán bộ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh phủ Quốc kỳ lên linh cữu hài cốt liệt sĩ quy tập tại thôn Hưng Thịnh.

Cũng trong những ngày qua, tại Nghĩa trang nhân dân C17 (phường Mường Thanh), một hành trình trở về khác diễn ra trong không khí trang nghiêm, xúc động sau thông tin cựu chiến binh Vũ Cao Đài (phường Mường Thanh) cung cấp.

Năm 2001, trong lúc đào hố trồng cây tại vườn nhà ở khu vực C17, con trai ông Đài phát hiện một xương hàm dưới. Ông Đài cùng con tiếp tục đào theo chiều dọc, phát hiện thêm xương ống tay, xương ống chân và nhiều mảnh xương vụn. Bên cạnh còn có 2 vỏ ống pháo sáng, một lọ thủy tinh nhỏ, cúc áo, vải dù, dây dù và bi của đạn pháo.

Từng có 7 năm trong quân ngũ, tham gia chiến đấu tại Quảng Trị năm 1972 và chiến tranh biên giới đến hết năm 1979, ông Đài nhận định người nằm lại có thể là một chiến sĩ làm nhiệm vụ cầm pháo sáng. Khu vực phát hiện hài cốt cách sân bay Hồng Cúm hơn 1km, gần những địa điểm từng diễn ra nhiều trận đánh ác liệt trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Sau khi thu gom từng mẩu xương và hiện vật, ông Đài cùng gia đình làm lễ, đưa hài cốt về an táng tại Nghĩa trang nhân dân C17. Từ đó đến nay, ông đã 2 lần cải tạo, xây dựng khuôn viên phần mộ khang trang hơn để tiện chăm sóc, hương khói.

Trung tá Đặng Xuân Hòa, Phó Chủ nhiệm Hậu cần - Kỹ thuật, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên cho biết: “Từ thông tin do cựu chiến binh Vũ Cao Đài cung cấp, Ban Chỉ đạo chiến dịch đã phối hợp với chính quyền địa phương xác minh, đối chiếu thông tin nhân chứng, dữ liệu và sơ đồ Chiến dịch Điện Biên Phủ để có cơ sở quyết định khai quật, cất bốc”.

Lực lượng thường trực Ban Chỉ đạo tỉnh quy tập hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Nhân dân C17 (phường Mường Thanh) về nghĩa trang liệt sĩ.

Lực lượng thường trực Ban Chỉ đạo tỉnh quy tập hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Nhân dân C17 (phường Mường Thanh) về nghĩa trang liệt sĩ.

Khi công việc hoàn tất, ông Đài bước đến bên linh cữu hài cốt liệt sĩ được phủ Quốc kỳ đỏ thắm. Giọng nghẹn lại, ông nói lời tạm biệt người chiến sĩ mà mình đã chăm sóc suốt nhiều năm: “Từ nay anh về với đồng đội, Đảng, Nhà nước và nhân dân sẽ chăm lo mộ phần của anh...”.

Từ khi triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm quy tập và xác định hài cốt liệt sĩ tỉnh Điện Biên đã tiếp nhận hàng nghìn tin báo từ nhân dân, nhân chứng. Qua xác minh, đối chiếu với dữ liệu quân khu, thông tin nhân chứng và tư liệu về Chiến dịch Điện Biên Phủ, có 38 phiếu cung cấp thông tin được xác định có cơ sở dữ liệu trùng khớp. Từ những nguồn tin này, đến nay, lực lượng chức năng đã cất bốc, quy tập được 30 hài cốt liệt sĩ.

Ông Lường Văn Dương, sinh năm 1934, trú tại bản Co Có (xã Búng Lao) thông tin về các phần mộ liệt sĩ.

Ông Lường Văn Dương, sinh năm 1934, trú tại bản Co Có (xã Búng Lao) thông tin về các phần mộ liệt sĩ.

Vừa qua, đoàn công tác Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đã gặp gỡ nhân chứng, xác minh thực địa thông tin về các vị trí chôn cất liệt sĩ hy sinh trong kháng chiến chống thực dân Pháp tại xã Búng Lao và Nà Tấu.

Tại xã Búng Lao, ông Lường Văn Dương, sinh năm 1934, trú tại bản Co Có, cung cấp thông tin về 25 cán bộ, chiến sĩ hy sinh và được chôn cất tại khu vực đồi Cây Mít vào tháng 4/1954. Ông Dương là người trực tiếp tham gia chôn cất các liệt sĩ. Tại xã Nà Tấu, ông Giàng A Lư, sinh năm 1924, bản Nậm Chan (xã Nà Tấu) cung cấp thông tin về những ngôi mộ bộ đội trên tuyến đường hành quân qua bản Nậm Chan, trước đây thuộc huyện Tuần Giáo, tỉnh Lai Châu.

Trung tá Đào Xuân Trường, Ban Chính sách, Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cho biết: “Mỗi khi tiếp nhận thông tin về phần mộ liệt sĩ, cán bộ, chiến sĩ lại lên đường khảo sát, xác minh, bất kể địa hình hiểm trở hay thời tiết khắc nghiệt. Khi có đủ cơ sở, đơn vị phối hợp với các cơ quan, chính quyền địa phương tổ chức khai quật, quy tập hài cốt về các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh”.

Lực lượng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh phối hợp với chính quyền địa phương khảo sát thực tế vị trí có thông tin phần mộ liệt sĩ tại bản Nậm Chan, xã Nà Tấu.

Lực lượng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh phối hợp với chính quyền địa phương khảo sát thực tế vị trí có thông tin phần mộ liệt sĩ tại bản Nậm Chan, xã Nà Tấu.

Hành trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ trọng tâm của Chiến dịch 500 ngày đêm tại tỉnh Điện Biên. Do đó, Ban chỉ đạo tỉnh mong muốn tiếp tục nhận được sự phối hợp, cung cấp thông tin của nhân dân, cựu chiến binh và các nhân chứng về những phần mộ liệt sĩ còn nằm rải rác trên chiến trường Điện Biên Phủ. Mỗi thông tin xác thực, mỗi ký ức được sẻ chia đều có thể trở thành manh mối quý giá, giúp lực lượng chức năng tìm kiếm, xác định nơi an nghỉ của các liệt sĩ. Đó không chỉ là trách nhiệm, mà còn là nghĩa tình, đạo lý tri ân đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc.

Bài, ảnh: Nhật Phương

Nguồn Điện Biên Phủ: https://baodienbienphu.vn/tin-bai/chien-dich-500-ngay-dem/-hanh-trinh-dua-cac-anh-tro-ve-