Hành trình gần 20 năm để Mỹ có trực thăng Marine One mới
Chiếc VH-92A Patriot ra đời sau chương trình kéo dài nhiều năm nhằm thay thế đội trực thăng đã phục vụ các tổng thống Mỹ từ cuối thế kỷ 20.
Mỹ không thể nhanh chóng tạo ra một chiếc trực thăng mới để chở Tổng thống. VH-92A Patriot là kết quả của một chương trình kéo dài nhiều năm, bắt nguồn từ nhu cầu thay thế đội trực thăng VH-3D và VH-60N đã phục vụ Nhà Trắng trong thời gian dài.
Quay lại năm 2005, thời điểm Hải quân Mỹ khởi động chương trình VXX nhằm tìm kiếm thế hệ trực thăng mới cho nhiệm vụ vận chuyển Tổng thống.
Yêu cầu đặt ra rất cao, từ khả năng hoạt động, độ tin cậy đến hệ thống liên lạc và khả năng tích hợp các thiết bị đặc biệt.
Ban đầu, Lockheed Martin và Sikorsky đề xuất phát triển trực thăng dựa trên nền tảng S-92. Tuy nhiên, chương trình liên tục thay đổi yêu cầu và gặp vấn đề về chi phí.
Năm 2009, Hải quân Mỹ hủy chương trình VXX khi nhận thấy chi phí dự kiến tăng cao và yêu cầu thiết kế ngày càng phức tạp.
Washington sau đó khởi động lại chương trình. Năm 2013, Hải quân Mỹ phát hành yêu cầu mới cho chương trình trực thăng tổng thống.
Một năm sau, tập đoàn Sikorsky giành hợp đồng phát triển VH-92A trên cơ sở S-92. Hợp đồng ban đầu trị giá khoảng 1,24 tỷ USD cho 6 chiếc đầu tiên, bao gồm cả máy bay thử nghiệm.
Điểm đáng chú ý là Mỹ không phát triển VH-92A hoàn toàn từ con số 0. Sikorsky tận dụng nền tảng S-92 đã được chứng nhận, sau đó tích hợp hệ thống liên lạc và nội thất theo yêu cầu của nhiệm vụ tổng thống.
Cách tiếp cận này nhằm giảm rủi ro so với việc thiết kế một loại trực thăng hoàn toàn mới.
Chiếc VH-92A thực hiện chuyến bay đầu tiên vào năm 2017. Sau đó, chương trình bước vào giai đoạn thử nghiệm với hàng loạt yêu cầu khắt khe.
Hải quân Mỹ tuyên bố VH-92A đạt năng lực hoạt động ban đầu vào tháng 12/2021.
Đến tháng 8/2024, Sikorsky bàn giao chiếc VH-92A thứ 23 và cũng là chiếc cuối cùng của chương trình. Trong tổng số này có 21 chiếc dành cho hoạt động và 2 chiếc thử nghiệm.
Như vậy, từ lúc chương trình VXX được khởi động đến khi VH-92A hoàn tất bàn giao, Mỹ mất gần 20 năm để xây dựng thế hệ trực thăng mới phục vụ tổng thống.
Quá trình này cho thấy một chiếc Marine One không đơn thuần là trực thăng vận tải, mà là một hệ thống hàng không đặc biệt với những yêu cầu rất cao về an toàn, liên lạc và độ tin cậy.
