Hành trình kết nối di sản, lan tỏa văn hóa

Trưng bày “Tinh hoa hội tụ” kết nối các giá trị nghề thủ công truyền thống với nghệ thuật sáng tạo đương đại. Ảnh: P. Sỹ.

Với thông điệp “Theo dấu làng nghề - Chạm tay di sản - Mang tinh hoa về nhà”, trưng bày là dịp tôn vinh những giá trị đặc sắc của nghề thủ công truyền thống, tri ân các thế hệ nghệ nhân đã bền bỉ gìn giữ và trao truyền tri thức nghề. Đồng thời, chương trình mở ra những cách tiếp cận mới, giúp công chúng hiểu hơn về quá trình sáng tạo, giá trị văn hóa và sức sống của các nghề thủ công trong đời sống hôm nay.

Xuyên suốt chương trình là hình tượng “Con thuyền Tinh hoa”, gợi nhắc ký ức văn hóa hồ Hoàn Kiếm và những dòng giao thương từng đưa sản vật từ các vùng miền về kinh thành Thăng Long xưa.

Điểm nhấn tại mặt tiền Trung tâm là không gian sắp đặt “Bến Kẻ Chợ - Con thuyền chở tinh hoa”. Hình ảnh con thuyền mang theo gốm sứ, sản phẩm mây tre và các vật liệu thủ công truyền thống, kết hợp với tác phẩm “Đàn cá hội tụ” gồm 200 hình tượng cá làm từ gốm, tre và gỗ. Sự kết hợp giữa chất liệu, hình khối và nghệ thuật sắp đặt tạo nên điểm nhấn thị giác giàu tính biểu tượng, mở đầu cho hành trình khám phá di sản bên hồ Hoàn Kiếm.

Từ hình tượng con thuyền, công chúng tiếp tục khám phá 3 không gian trưng bày, mỗi không gian là một câu chuyện riêng về bàn tay, kỹ nghệ và sức sáng tạo của người Việt.

Không gian “Đan - Từ tre mây thành hình” giới thiệu nghề mây tre đan Phú Vinh, nơi những sợi mây, nan tre mộc mạc qua bàn tay khéo léo của người thợ trở thành sản phẩm gia dụng, mỹ nghệ và những sáng tạo mang hơi thở đương đại.

Trong khi đó, không gian “Thêu nên lịch sử - Câu chuyện Hồ Gươm” giới thiệu nghệ thuật thêu của nghệ nhân Vũ Giỏi cùng con trai là Vũ Đình Thi, thể hiện sự tiếp nối tri thức và tình yêu nghề giữa các thế hệ. Điểm nhấn là tác phẩm sắp đặt từ hàng trăm đường kim, sợi chỉ, kết hợp với bức tranh thêu tái hiện truyền thuyết vua Lê Lợi trả gươm báu cho Rùa Vàng.

Không gian “Dòng sông gốm - Từ đất qua lửa” mang đến những sáng tạo của nghệ sĩ Ký Danh, kết nối kỹ nghệ gốm Bát Tràng với ngôn ngữ nghệ thuật đương đại. Những tác phẩm gốm đa dạng về hình khối, sắc men được sắp đặt thành một dòng chảy xuyên suốt không gian, gợi hành trình biến đổi của đất qua bàn tay người thợ và ngọn lửa. Qua đó, di sản được thể hiện như một dòng chảy liên tục, luôn vận động, giao thoa và lan tỏa trong đời sống đương đại.

Góp phần tạo nên dấu ấn nghệ thuật cho chương trình là sự tham gia sắp đặt bối cảnh, trang trí của nhà nghiên cứu văn hóa, họa sĩ Nguyễn Mạnh Đức cùng các cộng sự. Bằng sự kết hợp giữa chất liệu truyền thống, nghệ thuật sắp đặt và ngôn ngữ thị giác đương đại, các không gian trưng bày được kết nối thành một câu chuyện văn hóa xuyên suốt, vừa tôn trọng giá trị nguyên bản của nghề, vừa khơi gợi những cảm nhận mới cho công chúng.

Thông qua những hoạt động này, khoảng cách giữa người thưởng lãm và người sáng tạo được rút ngắn. Mỗi trải nghiệm không chỉ mang đến sự thích thú mà còn giúp công chúng hiểu hơn về quá trình lao động, sự khéo léo và tâm huyết của những người đang gìn giữ nghề truyền thống...