Hành trình khám phá, giáo dục di sản văn hóa Đất Tổ

Học sinh trải nghiệm Hát Xoan làng cổ - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Trong không gian phát triển mới, du lịch học đường được xác định là một hướng đi chiến lược, mang lại giá trị bền vững trong việc phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với giáo dục kỹ năng sống. Nếu Phú Thọ giữ vai trò trung tâm cội nguồn dân tộc, nổi bật với Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, Hát Xoan làng cổ - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, thì Vĩnh Phúc là miền đất học, nơi tôn vinh truyền thống khoa bảng, hiếu học với hệ thống văn miếu, danh nhân lịch sử. Hòa Bình có không gian sinh thái - văn hóa - khoa học, tiêu biểu là văn hóa Mường, thiên nhiên núi rừng và các công trình khoa học tại Công viên Di sản các nhà khoa học.

Trên cơ sở tài nguyên di sản và không gian liên kết vùng, tỉnh đã công bố chương trình kết nối các điểm đến du lịch tạo thành các sản phẩm du lịch học đường theo chuyên đề, có tính mở, linh hoạt, phù hợp với từng cấp học để định vị thương hiệu, truyền thông và xây dựng các tour du lịch trải nghiệm học đường hấp dẫn.

Vừa qua, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức công bố Chương trình Du lịch học đường - Giáo dục di sản văn hóa vùng Đất Tổ. Đây là sự kiện đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng, giúp các chương trình được tổ chức bài bản, gắn chặt với nội dung chương trình giáo dục phổ thông mới.

Trong đó đã công bố 5 điểm du lịch học đường là các tuor liên kết với chủ đề khác nhau. Đầu tiên là chủ đề “Theo dấu chân Vua Hùng - Hành trình về cội nguồn dân tộc” khai thác giá trị lịch sử - văn hóa thời đại Hùng Vương tại Bảo tàng Hùng Vương, Khu di tích lịch sử Đền Hùng, làng cổ Hùng Lô, miếu Lãi Lèn.

Điểm nhấn là trải nghiệm Hát Xoan làng cổ, nơi học sinh được tìm hiểu, thực hành và giao lưu cùng nghệ nhân, biến di sản thành “lớp học sống”. Chủ đề “Về miền đất học - Hành trình tri ân hiền tài” kết nối các điểm đến như Đền thờ Vũ Thê Lang, Văn Miếu Vĩnh Phúc, Đền thờ danh nhân Đỗ Khắc Chung, Đền thờ Trần Nguyên Hãn, với sản phẩm nhấn mạnh giáo dục truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo, nuôi dưỡng khát vọng học tập cho học sinh. Chủ đề “Hành trình tri thức và công nghệ xanh” kết nối các điểm đến trải nghiệm xanh, thiên nhiên kỳ thú tại Vườn Quốc gia Xuân Sơn, đồi chè Long Cốc, Nhà máy thủy điện Hòa Bình, Công viên Di sản các nhà khoa học Việt Nam.

Học sinh được tiếp cận kiến thức về sinh thái, môi trường, năng lượng tái tạo, khoa học - công nghệ và kỹ năng sống. Chủ đề “Học từ di sản - Trải nghiệm từ làng nghề” với các điểm Văn Miếu, Làng nghề Gốm Hương Canh, làng cổ Hùng Lô, làng nghề bánh trưng, bánh giày, Công viên Di sản các nhà khoa học Việt Nam khai thác các làng nghề truyền thống, làng cổ, không gian văn hóa cộng đồng gắn với thực hành nghề, giúp học sinh hiểu giá trị lao động, sáng tạo và bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể.

Và chủ đề “Trải nghiệm, thực hành di sản Hát Xoan làng cổ” với sản phẩm du lịch độc đáo đưa học sinh được trực tiếp hòa mình vào không gian Hát Xoan làng cổ, tham quan các di tích gắn với nguồn gốc Xoan như Đình Hùng Lô, Miếu Lãi Lèn - nơi theo truyền thuyết các Vua Hùng từng dừng chân thưởng thức làn điệu Xoan cổ. Tại đây, các em được nghệ nhân dân gian giới thiệu về lịch sử hình thành, ý nghĩa từng chặng hát (hát thờ, hát quả cách, hát hội), vai trò của Hát Xoan trong đời sống văn hóa cộng đồng.

Học sinh Trường THPT Trần Phú, phường Vĩnh Phúc trải nghiệm tour du lịch học đường tại Công viên Di sản các nhà khoa học Việt Nam tại xã Cao Phong.

Là một trong những điểm đến gắn với 2/5 tour du lịch học đường, Công viên Di sản các nhà khoa học Việt Nam tại xã Cao Phong đã đón đoàn khách đầu tiên. Ông Nguyễn Hữu Đồng - Phó Giám đốc Kinh doanh Công viên đánh giá cao chương trình du lịch học đường do ngành Văn hóa khởi xướng; đồng thời cho rằng, đây là “cầu nối” hiệu quả giữa đơn vị lữ hành, nhà trường và các điểm đến giáo dục trải nghiệm.

Ngày 8/1, Công viên Di sản các nhà khoa học Việt Nam đã đón đoàn 520 học sinh Trường THPT Trần Phú (phường Vĩnh Phúc) đến tham quan, trải nghiệm. Các em được tham gia các nhóm hoạt động vui chơi, vận động trong không gian rộng gần 30 ha, chụp ảnh lưu niệm và khám phá bảo tàng. Ông Nguyễn Hữu Đồng nhấn mạnh, giá trị cốt lõi của công viên là thông qua những câu chuyện và di sản của các nhà khoa học nhằm truyền cảm hứng, giúp học sinh có thêm định hướng nghề nghiệp và động lực phấn đấu. Sau thành công của đoàn khách đầu tiên, chương trình đã thu hút sự quan tâm của nhiều cơ sở giáo dục trên địa bàn và kỳ vọng sẽ tiếp tục được mở rộng, góp phần lan tỏa tri thức thông qua giáo dục thế hệ trẻ.

Chia sẻ về định hướng trong thời gian tới, đồng chí Nguyễn Đức Hòa - Giám đốc Trung tâm Thông tin xúc tiến du lịch tỉnh (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch) nhấn mạnh: Mục tiêu cốt lõi của các chương trình du lịch học đường là đưa di sản ra khỏi không gian trưng bày tĩnh, biến các khu di tích thành những “lớp học thực tế”, để mỗi học sinh không chỉ được nghe, nhìn mà còn được thực hành và cảm nhận bằng chính cảm xúc của mình. Trung tâm mong muốn các khu, điểm du lịch, đơn vị cung cấp dịch vụ và doanh nghiệp lữ hành tiếp tục đa dạng hóa sản phẩm; cùng với sự phối hợp chặt chẽ của ngành Giáo dục và chính quyền địa phương, triển khai hiệu quả hoạt động du lịch học đường gắn với giáo dục di sản văn hóa vùng Đất Tổ. Qua đó, tạo điểm nhấn tiêu biểu, đưa Phú Thọ trở thành một trong những trung tâm du lịch học đường giáo dục di sản của cả nước.

Hương Lan