Hành trình khẳng định vị thế của jujitsu Việt Nam

Nguyễn Thị Thanh Trúc vô địch hạng hơn 70kg nữ.

Từng là môn võ ít người biết đến, âm thầm tồn tại trong những võ đường nhỏ và các trung tâm thể thao địa phương, jujitsu Việt Nam giờ đây đã bước ra ánh sáng của đấu trường quốc tế bằng những tấm Huy chương Vàng thế giới và châu Á đầy thuyết phục. Hành trình đó kéo dài từ trước năm 1945 khi jujitsu được du nhập vào Việt Nam, nhưng chỉ thật sự chuyển mình mạnh mẽ trong khoảng hơn 10 năm trở lại đây. Từ vài địa phương duy trì phong trào tập luyện, đến nay jujitsu đã phát triển tại gần 20 tỉnh, thành phố trên cả nước.

Các địa phương như: Bắc Ninh, Thái Nguyên, Sơn La, Lào Cai, Quảng Ninh, Phú Thọ, Thanh Hóa, Huế, Đà Nẵng, Đồng Nai hay Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh đã trở thành những trung tâm phát triển mạnh của bộ môn này. Hàng nghìn người tập luyện phong trào cùng hàng trăm vận động viên thi đấu đỉnh cao đang tạo nên một nền tảng rộng lớn cho jujitsu Việt Nam.

Không chỉ phát triển lực lượng vận động viên, bộ môn còn xây dựng được hệ thống huấn luyện viên, trọng tài chất lượng, trong đó có hai trọng tài đạt chuẩn quốc tế do Liên đoàn jujitsu thế giới cấp bằng. Các giải vô địch quốc gia, cúp các câu lạc bộ quốc gia được tổ chức hằng năm và nằm trong hệ thống thi đấu chính thức của ngành thể thao Việt Nam đã góp phần đưa jujitsu thoát khỏi phạm vi phong trào để tiến tới chuyên nghiệp hóa.

Những bước tiến ấy nhanh chóng được phản ánh qua thành tích quốc tế. Năm 2009, Jujitsu Việt Nam gây tiếng vang với tấm Huy chương Vàng tại Indoor Games tổ chức trên sân nhà.

Năm 2014, đội tuyển tiếp tục giành 2 Huy chương Bạc và 4 Huy chương Đồng tại Asian Beach Games ở Thái Lan. Một năm sau, võ sĩ Việt Nam lần đầu bước lên bục huy chương thế giới với tấm Huy chương Đồng tại giải vô địch thế giới.

Từ năm 2016 trở đi, jujitsu Việt Nam liên tục có huy chương tại các giải khu vực và châu lục, trước khi tạo nên bước ngoặt năm 2018 với 1 Huy chương Vàng, 2 Huy chương Bạc tại giải trẻ thế giới ở Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất và Huy chương Đồng tại ASIAD của võ sĩ Dương Thị Thanh Minh. Tuy nhiên, dấu ấn lớn nhất phải kể tới giai đoạn hai năm 2025-2026 khi jujitsu Việt Nam bùng nổ trên đấu trường quốc tế.

Tại Giải vô địch Jujitsu thế giới 2025 tổ chức ở Thái Lan, đội tuyển Việt Nam giành tới 8 Huy chương Vàng, 7 Huy chương Bạc và 10 Huy chương Đồng, đứng thứ 3 toàn đoàn, chỉ xếp sau Kazakhstan và đội tuyển các vận động viên độc lập. Thành tích đó giúp Việt Nam vượt qua nhiều cường quốc jujitsu như Đức hay Brazil, đồng thời đánh dấu kỳ thi đấu thành công nhất trong lịch sử bộ môn.

Chỉ ít tháng sau, tại Giải vô địch châu Á 2025 ở Jordan, jujitsu Việt Nam tiếp tục đứng hạng 3 toàn đoàn với 7 Huy chương Vàng, 2 Huy chương Bạc và 6 Huy chương Đồng. Đặc biệt, tại Giải vô địch Jujitsu Contact thế giới 2026 (kết thúc ngày 17/5 vừa qua) ở Antalya (Thổ Nhĩ Kỳ), đội tuyển Việt Nam giành tới 14 Huy chương Vàng, 3 Huy chương Bạc và 2 Huy chương Đồng để giành ngôi vô địch toàn đoàn trước những đối thủ mạnh như Kazakhstan, Turkmenistan hay chủ nhà Thổ Nhĩ Kỳ. Những cái tên: Nguyễn Thị Thanh Trúc, Hoàng Thị Nhật Quế, Phùng Thị Huệ, Đào Hồng Sơn hay Trần Hồng Ân… đang trở thành biểu tượng mới của thể thao đối kháng Việt Nam.

Đằng sau sự thăng tiến mạnh mẽ này là quá trình xây dựng tổ chức bài bản và khát vọng đưa jujitsu Việt Nam hội nhập quốc tế. Ngày 14/4/2020, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành quyết định công nhận Ban vận động thành lập Liên đoàn Jujitsu Việt Nam do ông Nguyễn Công Cường làm trưởng ban. Chỉ sau chưa đầy một năm hoạt động, Ban vận động đã tập hợp được 119 cá nhân và 20 tổ chức, đơn vị trên cả nước tham gia xây dựng nền móng cho liên đoàn. Ngày 23/10/2020, Bộ Nội vụ chính thức cho phép thành lập Liên đoàn Jujitsu Việt Nam, mở ra cột mốc quan trọng cho bộ môn này.

Tại Đại hội thành lập, Chủ tịch Nguyễn Công Cường xác định mục tiêu phát triển jujitsu rộng khắp từ quận, huyện tới cấp tỉnh; đưa môn võ này vào trường học ở những địa phương có phong trào mạnh; nâng cao chất lượng hệ thống giải quốc gia; đồng thời đầu tư các vận động viên trọng điểm tập huấn tại nhiều nước nhằm từng bước nâng cao trình độ. Những định hướng đó nhanh chóng phát huy hiệu quả khi jujitsu Việt Nam liên tục gặt hái thành tích ở SEA Games, châu Á và thế giới.

Điều đáng chú ý là thành công của jujitsu Việt Nam không chỉ đến từ hệ thống quản lý mà còn được tạo nên bởi những cá nhân đặc biệt. Nguyễn Thị Thanh Trúc, cô gái sinh năm 2005, đang nổi lên như một trong những tài năng sáng giá nhất khi liên tục vô địch ở hạng hơn 70kg nữ. Hoàng Thị Nhật Quế, vận động viên người Nùng quê Thái Nguyên, có hành trình hiếm thấy khi từ bắn cung chuyển sang jujitsu và hiện sở hữu hơn 70 huy chương trong nước, quốc tế. Hay Đào Hồng Sơn đã khẳng định đẳng cấp với chức vô địch thế giới ở hạng dưới 56kg sau hai lần đăng quang SEA Games. Những gương mặt đó cho thấy jujitsu Việt Nam đang có lớp vận động viên tài năng, giàu bản lĩnh và đủ sức cạnh tranh với các cường quốc hàng đầu.