Hành trình thiêng liêng đưa đồng đội trở về với đất mẹ

Lễ truy điệu, an táng hài cốt liệt sĩ được tổ chức trang trọng - khoảnh khắc thiêng liêng khi đồng đội được trở về với đất mẹ. Ảnh TTXVN

Những con số biết nói của Chiến dịch 500 ngày đêm

Theo số liệu chính thức từ Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, tính đến ngày 14/8/2026, các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 1.733 hài cốt liệt sĩ, đạt gần 25% mục tiêu đề ra. Trong đó, 709 hài cốt được quy tập trong nước, 174 tại Lào và 850 tại Campuchia.

Đặc biệt, lực lượng chức năng đã phát hiện và xử lý 13 mộ liệt sĩ tập thể, gồm 5 mộ tại Tuyên Quang và 8 mộ tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng, TP. Hồ Chí Minh. Riêng tại Công viên Lê Thị Riêng, tính đến ngày 19/8/2026, đã quy tập được 379 bộ hài cốt cùng 211 bộ di vật, mở ra hy vọng xác định danh tính cho nhiều liệt sĩ còn thiếu thông tin sau hàng chục năm.

Công tác lấy mẫu hài cốt được triển khai với tốc độ trung bình 2.000-3.000 mẫu mỗi ngày. Đến nay đã lấy mẫu tại 124.762 mộ liệt sĩ, đạt 58,4%; 9 địa phương đã hoàn thành nhiệm vụ. Công tác rà phá bom mìn, vật nổ đạt 11.793,6 ha trên tổng số 22.725 ha, tương đương 51,9%. Riêng vùng lõi Vị Xuyên (Tuyên Quang) đã đạt hơn 91%, dự kiến hoàn thành trong tháng 8/2026.

Những con số ấy không đơn thuần là kết quả của một chiến dịch. Đằng sau mỗi con số là một con người, một gia đình và một phần ký ức lịch sử được trả lại đúng vị trí.

Một chiến dịch mang ý nghĩa đặc biệt

Chiến dịch 500 ngày đêm được triển khai từ ngày 15/3/2026 đến 27/7/2027, với năm mục tiêu trọng tâm: Quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; hoàn thành lấy mẫu khoảng 230.000 mộ chưa xác định danh tính; giám định ADN khoảng 18.000 mẫu; xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu gen thân nhân liệt sĩ; hoàn thành rà phá bom mìn tại các địa bàn trọng điểm.

Đây là chiến dịch có quy mô lớn nhất từ trước đến nay trong lĩnh vực tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Ban Chỉ đạo quốc gia đã phát động chiến dịch tại Di tích lịch sử Thành cổ Quảng Trị ngày 02/4/2026, một địa danh mang dấu ấn sâu đậm của sự hy sinh trong chiến tranh, tạo hiệu ứng xã hội sâu rộng.

Để thực hiện các mục tiêu, Bộ Quốc phòng đã giao chỉ tiêu cụ thể cho các đơn vị. Hiện có 32 đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ với tổng quân số hơn 1.500 cán bộ, chiến sĩ; trong đó 13 đội hoạt động trong nước và 19 đội làm nhiệm vụ tại Lào, Campuchia.

Họ đi đến những địa bàn hiểm trở, nơi bom mìn vẫn còn hiện hữu, nơi dấu tích chiến tranh đã bị thời gian phủ lấp, để tìm kiếm và đưa đồng đội trở về. Hàng trăm tổ lấy mẫu với hàng nghìn người được huy động trên phạm vi cả nước. Hệ thống tiếp nhận thông tin đa nền tảng vận hành 24/7, kết hợp với báo chí và truyền thông số, góp phần thu thập thông tin và tạo đồng thuận xã hội.

Điểm đặc biệt của chiến dịch là sự kết hợp giữa quyết tâm chính trị, sức mạnh của lực lượng chuyên trách và sự hỗ trợ ngày càng sâu của khoa học, công nghệ.

Từ chiến trường xưa đến dữ liệu số hôm nay

Tại vùng lõi Vị Xuyên (Tuyên Quang), nơi từng diễn ra những trận đánh ác liệt, công tác rà phá bom mìn đạt hơn 91%, tạo điều kiện để các đội tìm kiếm tiếp tục quy tập hài cốt. Nhiều mộ tập thể được phát hiện, mở thêm những trang ký ức về một thời chiến đấu và hy sinh.

Tại Công viên Lê Thị Riêng, từ cuối tháng 6 đến ngày 19/8/2026, lực lượng chức năng đã quy tập được 379 bộ hài cốt liệt sĩ cùng 211 bộ di vật. Những phát hiện này cho thấy chiến tranh dù đã lùi xa nhưng dấu tích và những món nợ với người đã khuất vẫn còn đó.

Từ Lai Châu, Lào Cai, Tuyên Quang đến miền Trung, Tây Nguyên, các tỉnh biên giới phía Nam và đất bạn Lào, Campuchia, cán bộ, chiến sĩ các đội K vẫn ngày đêm tìm kiếm. Địa hình hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt và nguy cơ bom mìn không làm thay đổi mục tiêu: Không để đồng đội nằm lại nơi rừng sâu, núi thẳm khi vẫn còn cơ hội tìm thấy.

Đáng chú ý, khoa học, công nghệ đang tạo thêm những phương thức mới cho hành trình này. Việc giám định ADN được đẩy mạnh tại Viện Pháp y Quân đội, Viện Pháp y Quốc gia và Viện Sinh học. Hàng chục nghìn mẫu hài cốt và mẫu sinh phẩm thân nhân được thu thập, phân tích, đồng bộ vào cơ sở dữ liệu quốc gia, tạo nền tảng cho công tác đối sánh và xác định danh tính.

Cùng với đó, công tác số hóa hồ sơ về liệt sĩ, mộ liệt sĩ và nghĩa trang liệt sĩ được tập trung thực hiện. Bộ Nội vụ chịu trách nhiệm về dữ liệu liệt sĩ, mộ và nghĩa trang; Bộ Quốc phòng chủ trì xây dựng cơ sở dữ liệu hồ sơ liệt sĩ, phối hợp phát triển hệ thống phần mềm quản lý tập trung.

Nếu trước đây việc tìm kiếm phụ thuộc nhiều vào ký ức, tư liệu và dấu tích chiến trường thì hôm nay, dữ liệu và công nghệ đang mở thêm cánh cửa để trả lại tên tuổi cho những người đã hy sinh.

Mục tiêu vì thế không chỉ là tìm được hài cốt, mà còn xây dựng hệ thống dữ liệu đầy đủ, chính xác, phục vụ lâu dài công tác tri ân và quản lý nhà nước về người có công.

Từ mùa Thu Độc lập đến khát vọng Việt Nam hùng cường

Mùa Thu năm 1945, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, dân tộc Việt Nam đã vùng lên giành độc lập. Hành trình ấy được tô thắm bằng máu xương của hàng triệu người con ưu tú.

Hôm nay, khi đất nước đang nỗ lực hiện thực hóa khát vọng phát triển hùng cường, trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, việc tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chính là một cách để thế hệ hôm nay tiếp nối mạch nguồn sức mạnh được hun đúc từ những hy sinh của các thế hệ đi trước.

Mỗi hài cốt được đưa về với đất mẹ, mỗi danh tính được khắc ghi rõ ràng trên bia mộ không chỉ mang lại sự bình yên cho người đã khuất và gia đình họ, mà còn hun đúc lòng biết ơn, trách nhiệm và ý chí vươn lên của toàn xã hội. Đó chính là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn để dân tộc ta vững bước trên con đường phát triển trong kỷ nguyên mới.

Với những kết quả đạt được đến giữa tháng 8/2026, Chiến dịch 500 ngày đêm đang tạo đà hướng tới mục tiêu quy tập 7.000 hài cốt liệt sĩ, cùng các chỉ tiêu quan trọng khác khi kết thúc vào ngày 27/7/2027. Đó không chỉ là những con số phải hoàn thành, mà còn là lời hẹn của hôm nay với những người đã hy sinh và những gia đình đã chờ đợi suốt nhiều thập kỷ.

Trong mùa Thu lịch sử này - mùa Thu của độc lập và khát vọng phát triển - hành trình tìm về đồng đội tiếp tục được viết bằng mồ hôi, công sức, trí tuệ và tấm lòng biết ơn sâu sắc của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân.

Mỗi bước chân của các đội tìm kiếm, mỗi mẫu gen được phân tích, mỗi danh tính được xác định đều là lời khẳng định: Dân tộc Việt Nam mãi mãi không quên những người con anh hùng đã hy sinh vì Tổ quốc.

Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ đưa đồng đội trở về, mà còn góp phần gìn giữ ký ức lịch sử, bồi đắp đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và tiếp thêm sức mạnh tinh thần cho toàn dân tộc trên con đường xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc - tiếp nối mạch nguồn từ mùa Thu Độc lập năm ấy đến khát vọng Việt Nam hùng cường hôm nay và mai sau./.