Hành trình trả lại tên cho những người đã hy sinh vì Tổ quốc

Nghĩa trang Liệt sĩ Nầm (Ảnh Văn Đức).

"Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" (Chiến dịch 500 ngày đêm) thắp lên niềm hy vọng lớn lao của hàng nghìn gia đình trên cả nước.

Mỗi thông tin được làm sáng tỏ, mỗi ngôi mộ được trả lại tên là thêm một phần ký ức lịch sử được nối lại, thêm một gia đình được nguôi ngoai nỗi đau mất mát.

Mỗi lần đứng trước một ngôi mộ chưa có thông tin, ông Võ Tá Dũng lại thêm hy vọng được tìm thấy nơi yên nghỉ của bố mình.

Có mặt tại Nghĩa trang Liệt sĩ Nầm từ sớm, vợ chồng ông Võ Tá Dũng (phường Trần Phú) lặng lẽ tìm tên bố là liệt sĩ Võ Tá Bình, hy sinh tại chiến trường Lào năm 1970. Suốt hơn 40 năm kiên trì tìm kiếm qua nhiều nghĩa trang và gặp gỡ đồng đội cũ của bố, ông vẫn chưa có thông tin chính xác.

Khi biết tin Ban Chỉ đạo 515 Hà Tĩnh sắp tổ chức lấy mẫu ADN từ các phần mộ chưa xác định thông tin ở Nghĩa trang Liệt sĩ Nầm, ông Dũng xúc động chia sẻ: “Gia đình tôi đã đi nhiều nơi, luôn hy vọng một ngày tìm thấy mộ bố. Nghe tin tỉnh triển khai "Chiến dịch 500 ngày đêm" trả lại tên cho những người đã hy sinh vì Tổ quốc, cả nhà rất mừng khi những gia đình như chúng tôi sẽ có thêm cơ hội tìm lại người thân”.

Ông Nguyễn Thế Doanh (thôn Tân Thắng, xã Tứ Mỹ) với kỷ vật duy nhất cha mình để lại là lá thư được gửi từ chiến trường.

Trong ngôi nhà nhỏ tại thôn Tân Thắng, xã Tứ Mỹ, ông Nguyễn Thế Doanh, con trai của liệt sĩ Nguyễn Quang Triêm (hy sinh năm 1954), đồng thời là cháu ruột của liệt sĩ Nguyễn Văn Vân (hy sinh năm 1967) và liệt sĩ Nguyễn Xuân Đình (hy sinh năm 1969), vẫn đau đáu một nỗi niềm không biết đến bao giờ gia đình mới nhận được thông tin về nơi yên nghỉ của cha và hai chú.

Ông Nguyễn Thế Doanh chia sẻ: “Cha tôi hy sinh khi tôi vừa 6 tuổi. Suốt mấy chục năm qua, tôi đã đi tìm nơi yên nghỉ của cha và các chú nhưng vẫn chưa có thông tin. Gia đình có 3 liệt sĩ chưa tìm thấy nơi yên nghỉ nên tôi kỳ vọng vào chiến dịch lần này sẽ tìm được thông tin để đưa cha và các chú trở về quê hương.”

Các lực lượng tham gia dọn vệ sinh khu vực Nghĩa trang Liệt sĩ Nầm.

Không chỉ thân nhân liệt sĩ đặt nhiều kỳ vọng vào chiến dịch lần này, những ngày qua, cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang cũng tích cực tham gia các hoạt động chỉnh trang cảnh quan, vệ sinh môi trường tại nghĩa trang. Mỗi phần việc được thực hiện bằng tất cả sự tri ân và trách nhiệm đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc.

Trung tá Lê Anh Hiệp - Chính trị viên phó Ban Chỉ huy Quân sự xã Tứ Mỹ cho biết: “Trong những ngày qua, chúng tôi đã hoàn thành việc đánh số các ngôi mộ chưa xác định được thông tin để thuận lợi cho quá trình theo dõi, lấy mẫu và nhiều phần việc khác. Đây không chỉ là nhiệm vụ mà còn là tình cảm, sự biết ơn của thế hệ hôm nay đối với các anh hùng liệt sĩ. Chúng tôi mong muốn góp phần tạo nên không gian trang nghiêm, sạch đẹp để phục vụ tốt nhất cho công tác tìm kiếm, xác minh thông tin và đón tiếp thân nhân liệt sĩ đến tìm hiểu trong thời gian tới”.

Công việc đánh số thứ tự cho các ngôi mộ chưa xác định được thông tin đã được hoàn tất.

Hiện nay, Nghĩa trang Liệt sĩ Nầm có khoảng 600 phần mộ liệt sĩ chưa có thông tin, phần lớn trong số đó chưa được lấy mẫu sinh phẩm để giám định ADN. Để "Chiến dịch 500 ngày đêm" đạt hiệu quả cao, xã Tứ Mỹ đã chủ động xây dựng kế hoạch phối hợp với các cơ quan chuyên môn như Bộ CHQS tỉnh, Sở Nội vụ để rà soát hồ sơ, tư liệu lịch sử, đồng thời chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết phục vụ công tác thu thập, đối chiếu và xác minh thông tin.

Ông Nguyễn Kiều Hưng - Chủ tịch UBND xã Tứ Mỹ cho biết: “Xác định danh tính liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là trách nhiệm và đạo lý của mỗi cấp, mỗi ngành. Địa phương đang tập trung hoàn thiện các điều kiện về cơ sở vật chất, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chức năng để hỗ trợ tốt nhất cho quá trình triển khai chiến dịch. Chúng tôi mong muốn sớm có thêm nhiều liệt sĩ được xác định danh tính, giúp các gia đình vơi đi nỗi mong chờ kéo dài suốt nhiều năm”.

Đại tá Mai Ngọc Việt - Phó Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Hà Tĩnh, phát biểu tại hội nghị rút kinh nghiệm làm trước tổ chức lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ (Ảnh Văn Chung).

Trước những khó khăn của công tác lấy mẫu tại Nghĩa trang Liệt sĩ Nầm, Đại tá Mai Ngọc Việt - Phó Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Hà Tĩnh cho biết: “Việc thực hiện lấy mẫu tại Nghĩa trang Liệt sĩ Nầm sẽ gặp nhiều khó khăn như thời tiết nắng nóng, địa hình dốc, diện tích trống bên cạnh các ngôi mộ không đủ để dựng lán trại tại chỗ, đặc biệt là số lượng phần mộ cần lấy mẫu rất lớn. Tuy nhiên, đến thời điểm này, chúng tôi đã hoàn tất công tác chuẩn bị. Dự kiến sau dịp 27/7/2026 sẽ tiến hành lấy mẫu và số hóa hồ sơ liệt sĩ”.