Hành trình trưởng thành của Pinocchio trên sân khấu kịch

Qua từng thử thách, khán giả được tiếp cận những bài học nhẹ nhàng nhưng đầy ý nghĩa về tình thân, lòng tin và khát khao trở thành một con người tử tế.

Trưởng thành từ những lần mắc lỗi

Vở kịch Chú bé người gỗ – Pinocchio được chuyển thể từ tác phẩm kinh điển cùng tên của nhà văn Carlo Collodi. Không dừng lại ở việc kể lại một câu chuyện cổ tích quen thuộc, trên sân khấu kịch Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam, Pinocchio bước ra với hơi thở đương đại.

Câu chuyện bắt đầu từ chú bé người gỗ được bác thợ mộc Geppetto tạo nên từ một khúc gỗ biết nói. Mang hình hài đặc biệt nhưng Pinocchio lại có khát vọng rất con người: được yêu thương, được tự do và được công nhận. Cậu dễ bị cuốn theo những lời hứa ngọt ngào và liên tục lao vào các cuộc phiêu lưu đầy cám dỗ.

Ẩn sau những chuyến phiêu lưu kỳ ảo của Pinocchio là lời nhắc nhở đầy nhân văn: mỗi đứa trẻ đều trưởng thành từ những lần vấp ngã và cơ hội được sửa sai

Điều thú vị là Pinocchio trong phiên bản này không hiện lên như một “đứa trẻ hư” theo kiểu “tiểu thuyết” mà mang đặc điểm giống một đứa trẻ của hiện tại: tò mò, thích khám phá, dễ bị cuốn vào nhưng lời hứa hấp dẫn, muốn được lắng nghe nhưng đôi khi lại cảm thấy người lớn không hiểu mình.

Qua mỗi lần vấp ngã, Pinocchio dần nhận ra: trở thành một “con người thật” là biết yêu thương, sống trung thực và đủ can đảm chịu trách nhiệm cho lựa chọn của mình.

Vở diễn đem đến góc nhìn bao dung về trẻ em. Những sai lầm của Pinocchio không bị xem như biểu hiện của sự hư hỏng, mà là một phần tự nhiên của quá trình lớn lên. Và dù cậu nhiều lần lạc hướng, cậu vẫn luôn được trao cơ hội để sửa sai.

Tình yêu vô điều kiện của Geppetto, sự kiên nhẫn của bà tiên xanh hay những lời nhắc nhở âm thầm của bà dế khiến người xem hiểu rằng: giáo dục không bắt đầu từ sự trừng phạt, mà từ khả năng lắng nghe, đồng hành và tin vào sự trưởng thành của một đứa trẻ.

Những lát cắt ấy khiến vở diễn là khoảng lặng để người lớn nhìn lại cách mình yêu thương, lắng nghe và đồng hành cùng con.

Điểm đặc biệt của vở còn nằm ở cách ngôn ngữ sân khấu được vận dụng linh hoạt để kể chuyện. Từ đối thoại, chuyển động hình thể đến âm nhạc và biểu cảm trực diện, mọi yếu tố đều góp phần dựng nên thế giới Pinocchio vừa kì ảo vừa gần gũi. Không cần những lời giáo huấn nặng nề, vở diễn vẫn giúp trẻ nhỏ cảm nhận rõ ranh giới giữa thật – giả, đúng – sai, chân thành – dối trá thông qua cảm xúc và trải nghiệm thị giác sống động.

Trong bối cảnh trẻ nhỏ ngày càng bị cuốn vào các thiết bị điện tử và nội dung giải trí nhanh, sân khấu thiếu nhi trở thành không gian hiếm hoi giúp các em được cảm nhận cảm xúc thật, tương tác thật và sống cùng câu chuyện bằng trí tưởng tượng.

Trẻ nhỏ cần được thấu hiểu để lớn lên

Theo đạo diễn Đào Duy Anh, lớp thông điệp quan trọng nhất của Chú bé người gỗ – Pinocchio là các em không cần bị uốn nắn để trở thành những đứa trẻ “hoàn hảo”, mà cần được yêu thương, lắng nghe và đồng hành trong quá trình trưởng thành. Pinocchio liên tục mắc sai lầm, nhưng điều khiến nhân vật thay đổi lại đến từ trải nghiệm sống, những lần vấp ngã cùng tình yêu thương của những người xung quanh cậu.

Với khán giả nhỏ tuổi, vở diễn nhắn nhủ: ai cũng có lúc tò mò, nổi loạn hay muốn thử những điều mới lạ. Điều quan trọng không phải chưa từng sai, mà là biết nhận ra điều đúng sau mỗi lần lạc hướng và đủ can đảm để sửa đổi. Sự trung thực, lòng tốt và khả năng yêu thương chính là điều khiến con người trưởng thành hơn mỗi ngày.

Không chỉ dành cho trẻ em, tác phẩm cũng đặt ra nhiều suy ngẫm cho người lớn, đặc biệt là các bậc phụ huynh. Đôi khi, người lớn quá vội vàng trong việc dạy dỗ, kiểm soát hay áp đặt điều mình cho là đúng mà quên rằng trẻ nhỏ cũng có thế giới nội tâm riêng, cần được thấu hiểu và tin tưởng.

Một đứa trẻ không thể lớn lên bằng nỗi sợ hãi hay áp lực, mà cần được quyền mắc lỗi và học hỏi từ chính những trải nghiệm ấy. Vì thế, hành trình của Pinocchio còn là hành trình học cách yêu thương của cả cha mẹ và con cái.

Đạo diễn Đào Duy Anh cho biết, thử thách lớn nhất khi chuyển thể tác phẩm kinh điển này lên sân khấu là làm sao giữ được “linh hồn” nguyên tác nhưng vẫn tạo nên một phiên bản mang hơi thở mới, phù hợp với khán giả hiện nay. Pinocchio vốn đã quá quen thuộc với hình ảnh chiếc mũi dài, màu sắc cổ tích và những chuyến phiêu lưu kì ảo.

Nếu chỉ kể lại theo lối cũ, vở diễn sẽ thiếu bất ngờ; nhưng nếu thay đổi quá mạnh tay, câu chuyện dễ đánh mất bản sắc vốn có.

Bên cạnh đó, ngôn ngữ sân khấu cũng là bài toán khó. Thế giới của Pinocchio trải dài từ căn nhà nhỏ của Geppetto, gánh xiếc rong, biển cả cho đến “xứ sở đồ chơi” đầy mê hoặc. Khi đưa lên sân khấu, ê-kíp phải tạo nên không gian vừa giàu chất cổ tích, vừa linh hoạt trong chuyển cảnh và đủ hấp dẫn với trẻ em hiện đại vốn quen nhịp điệu nhanh của điện ảnh và công nghệ số.

Theo đạo diễn, việc xây dựng chiều sâu tâm lý cho nhân vật cũng là áp lực lớn. Ê-kíp không muốn Pinocchio chỉ là hình tượng minh họa cho một cậu bé nghịch ngợm, mà phải hiện lên như một đứa trẻ có khát vọng tự do, có cô đơn, tổn thương và cả hành trình trưởng thành thực sự.

Chính vì vậy, vở diễn được xây dựng với nhiều lớp cảm xúc: bên ngoài là không khí phiêu lưu, hài hước và kì ảo; phía sau lại là câu chuyện về gia đình, trách nhiệm và sự lớn lên của mỗi con người.