Hát chèo trên đất Ðồng Nai

Một tiết mục văn nghệ của Câu lạc bộ Hát chèo Tiến Hưng (phường Bình Phước).

Không có sân khấu, phông màn hay đèn màu, CLB Hát chèo Tiến Hưng (phường Bình Phước) mang đậm nét thôn quê. Dù vậy, CLB vẫn thu hút nhiều nghệ sĩ hát chèo, nghệ nhân đánh nhạc trong vùng đến tham gia giao lưu.

Lưu giữ điệu chèo truyền thống

Bà Vũ Thị Diệp, Chủ nhiệm CLB Hát chèo Tiến Hưng cho biết: “CLB ra đời vào tháng 7-2017 với 27 thành viên. Trong đó, ban nhạc có 7 người, Ban chủ nhiệm có 3 người. CLB duy trì sinh hoạt, giao lưu hát chèo hằng tuần vào sáng Chủ nhật và chủ yếu sử dụng nhạc sống. Hầu hết thành viên đến từ tỉnh Thái Bình (nay là tỉnh Hưng Yên). CLB là nơi bảo tồn, duy trì các làn điệu hát chèo truyền thống, với nhiều tiết mục được biểu diễn như: Hương sen nhớ Bác (điệu luyện năm cung), Câu hát chèo trên miền quê quan họ (điệu quân tử vu dịch), Bến Nhà Rồng (điệu đường trường thu không) và các bài hát múa theo điệu chèo văn, hát xẩm…”.

Bà Tô Thị Thái (84 tuổi, ở phường Đồng Phú) là thành viên lớn tuổi nhất CLB trong trang phục hát chèo truyền thống trình diễn bài Hương sen nhớ Bác theo điệu luyện năm cung. Dù lớn tuổi, bà vẫn thể hiện lời ca, điệu múa mượt mà, trong trẻo theo từng làn nhạc. Chủ nhật hằng tuần, bà đều đến CLB giao lưu hát chèo. Không riêng CLB Hát chèo Tiến Hưng, bà còn tham gia giao lưu tại các CLB hát chèo khác.

CLB Hát chèo Tiến Hưng có sự tham gia của các nghệ sĩ hát chèo trên địa bàn cùng những nghệ sĩ, nghệ nhân đàn nhạc đến từ Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương lân cận. Tiêu biểu là vợ chồng nghệ sĩ hát chèo Nguyễn Tiến Thành (62 tuổi), Nguyễn Thị Thơm (61 tuổi), ở phường Trảng Dài; nhạc công đàn líu (nhị) Bùi Quang Tiến (72 tuổi), ở phường Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh…

Nhạc công Bùi Quang Tiến chia sẻ: “Đây là nơi giải trí rất tốt cho người cao tuổi (NCT), là điểm NCT và người trung niên gặp gỡ, giao lưu hát chèo mỗi tuần một lần, cùng tạo niềm vui, sống khỏe và nuôi dưỡng đam mê”.

Theo ông Tiến, các nhạc cụ gồm: trống cơm, đàn nguyệt, đàn nhị, sáo... đều được các thành viên sử dụng thành thạo. Với tinh thần nghiêm túc, các nhạc công phối hợp nhịp nhàng, góp phần tạo nên không gian âm nhạc đậm chất thôn quê.

Khơi dậy tình yêu văn hóa

Tại Đồng Nai có nhiều CLB hát chèo ra đời từ hàng chục năm trước. Trong đó, CLB Hát chèo Hương Quê (phường Đồng Phú) đã hoạt động cách đây 40 năm.

Bà Ngô Thị Bích Nhuần, Chủ nhiệm CLB Hát chèo Hương Quê cho biết: Từ khi rời quê hương Thái Bình (nay là tỉnh Hưng Yên) vào Bình Phước (nay là thành phố Đồng Nai) lập nghiệp, nhiều hộ dân vẫn duy trì tiếng hát chèo truyền thống trên vùng đất mới. CLB hát chèo có sự tham gia của các hội: Liên hiệp phụ nữ, nông dân, cựu chiến binh, cựu thanh niên xung phong.

Cũng theo bà Nhuần, ngày Chủ nhật, các CLB hát chèo trong khu vực lại gặp nhau. Tại đây, nhiều nghệ sĩ hát chèo, nghệ nhân đàn nhạc cũng tham gia như: cựu chiến binh Nguyễn Quang Rầm (71 tuổi), 42 năm tuổi Đảng, nguyên cán bộ Sư đoàn 470, Binh đoàn 12; ông Phạm Văn Hoan (73 tuổi) và vợ là bà Phạm Thị Mai (72 tuổi) ở phường Đồng Xoài, trước đây đều là bộ đội hải quân thuộc Lữ đoàn 125…

Ngoài ra, CLB còn có nghệ nhân đánh trống cơm Đinh Văn Tâm, nghệ nhân đánh đàn nhị và đàn bầu Trịnh Văn Nguyện, nghệ nhân thổi sáo Nguyễn Trúc Đường. Cả 3 ông đều đã ở tuổi “xưa nay hiếm” nhưng vẫn nhiệt tình gắn bó với tiếng hát chèo.

Bà Vũ Thị Diệp, Chủ nhiệm CLB Hát chèo Tiến Hưng chia sẻ: Với tâm nguyện bảo tồn tiếng hát chèo truyền thống và lan tỏa đến mọi miền đất nước, CLB hướng đến mục đích chung là giúp các thành viên sống vui, sống khỏe.

Đặc biệt, những làn điệu chèo mượt mà, ấm áp tình quê đã trở thành sợi dây gắn kết các thành viên. Nhà của bà Diệp là nơi hội tụ, giao lưu văn nghệ của các CLB hát chèo trong thành phố. Nhiều thành viên CLB Hát chèo Tiến Hưng là những điển hình trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, được UBND thành phố tặng bằng khen như: bà Tô Thị Thái, bà Vũ Thị Diệp và ông Nguyễn Quang Rầm… Từ tình yêu và sự gắn bó của những NCT, tiếng hát chèo được gìn giữ, lan tỏa, góp phần khơi dậy tình yêu văn hóa truyền thống trong thế hệ trẻ.