HĐND cấp xã: Chuẩn hóa đội ngũ, nâng cao chất lượng giám sát

Tích cực ứng dụng công nghệ

Tại xã Tân Yên, yêu cầu đổi mới được đặt ra ngay từ khi thành lập đơn vị hành chính mới. Ở khóa I (sau khi sáp nhập 4 xã và thị trấn), HĐND xã phải tiếp nhận 112 đại biểu, gây khó khăn cho việc điều hòa hoạt động và tổ chức tiếp xúc cử tri trên địa bàn 76 thôn.

Bước sang nhiệm kỳ 2026 - 2031, cuộc bầu cử khóa II đã giải quyết triệt để bất cập này khi bầu đủ 25 đại biểu theo quy định.

Đoàn giám sát HĐND phường Kinh Bắc tiến hành giám sát công tác quản lý an toàn thực phẩm đối với bếp ăn bán trú tại Trường Mầm non Vạn An.

Không chỉ tinh gọn số lượng, chất lượng đại biểu cũng nâng lên rõ rệt: Tỷ lệ đại biểu dưới 40 tuổi đạt 16%, đại biểu nữ đạt 24%, đại biểu công tác trực tiếp tại thôn chiếm 20%. Đặc biệt, 48% đại biểu có trình độ đại học và 36% sau đại học; về lý luận chính trị có 36% trung cấp và 40% cao cấp. Đây là cơ sở quan trọng giúp đại biểu nâng cao năng lực thẩm tra, phản biện để đưa ra quyết sách sát thực tiễn.

Song song đó, xã Tân Yên đã lấy công nghệ số làm khâu đột phá. Địa phương hiện vận hành trơn tru mô hình “kỳ họp không giấy”. Toàn bộ hệ thống văn kiện, tờ trình, dự thảo nghị quyết được đăng tải công khai trên Cổng thông tin điện tử của xã, Hệ thống quản lý văn bản và điều hành, cũng như các nhóm Zalo. Việc số hóa giúp đại biểu nghiên cứu tài liệu từ sớm, giảm thời gian đọc báo cáo tại hội trường để tập trung thảo luận, chất vấn.

Ngoài ra, Thường trực HĐND xã đã trực tiếp tổ chức cuộc giám sát chuyên đề về công tác chuyển đổi số trên địa bàn. Các Ban của HĐND xã cũng tiên phong áp dụng mã QR để khảo sát trực tuyến, lấy ý kiến Nhân dân về vệ sinh an toàn thực phẩm và quản lý môi trường, thu hút hàng nghìn lượt người tham gia.

Chia sẻ về quyết tâm của địa phương, ông Hà Đăng Triệu, Phó Chủ tịch HĐND xã Tân Yên khẳng định: Nhiệm kỳ 2026 - 2031 đặt ra yêu cầu cao về tính hiệu lực, hiệu quả của bộ máy chính quyền cấp xã sau sáp nhập. Thường trực HĐND xã xác định tiếp tục áp dụng công nghệ thông tin phục vụ toàn diện cho các kỳ họp; đồng thời gắn công tác khảo sát thực tế với hoạt động giám sát bằng hình ảnh, số hóa dữ liệu để tăng tính trực quan, nâng cao hiệu quả và tính nghiêm minh trong thực thi pháp luật tại địa phương.

Bám sát cơ sở

Tinh thần đổi mới đang lan tỏa khắp các nghị trường cấp cơ sở. Điểm nhấn là sự tham gia của các đại biểu trẻ với cách tiếp cận gần dân và chủ động ứng dụng công nghệ. Tại phường Kinh Bắc, chị Trần Hải Yến, Bí thư Đoàn Thanh niên, đại biểu HĐND phường nhiệm kỳ 2026 - 2031, cho biết sẽ dành nhiều thời gian bám sát cơ sở, đối thoại thường xuyên để phản ánh trung thực tâm tư cử tri và đôn đốc giải quyết các kiến nghị.

Thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp, HĐND các xã, phường đã chuyển mình mạnh mẽ qua việc tinh gọn số lượng, chuẩn hóa trình độ đại biểu và đẩy mạnh chuyển đổi số với mô hình “kỳ họp không giấy”. Không dừng lại ở nghị trường, các đại biểu chủ động bám sát địa bàn, ứng dụng công nghệ trực tuyến để giám sát thực chất những vấn đề dân sinh nổi cộm, củng cố vững chắc niềm tin của cử tri.

Nếu phường Kinh Bắc và xã Tân Yên tạo dấu ấn bằng chuẩn hóa đội ngũ và ứng dụng công nghệ, thì xã Gia Bình lại chọn khâu đột phá là chức năng giám sát. Thường trực HĐND xã Gia Bình đã chủ động xây dựng kế hoạch kiểm tra từ sớm, tập trung vào những vấn đề thời sự được dư luận quan tâm.

Điển hình là cuộc giám sát chuyên đề thực hiện Nghị quyết số 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Cùng với đó, các Ban của HĐND xã cũng bám sát cơ sở để giám sát thực tế tiến độ các dự án xây dựng công trình và công tác vệ sinh an toàn thực phẩm tại bếp ăn bán trú các trường học trên địa bàn. Qua thực tế, các đoàn giám sát không chỉ thẳng thắn chỉ ra những tồn tại, hạn chế trong điều hành của chính quyền mà còn đề xuất các giải pháp khắc phục mang tính khả thi cao.

Chứng kiến những thay đổi thực chất trong hoạt động dân cử tại địa phương, chị Nguyễn Thị Loan, cử tri thôn Đại Bái, xã Gia Bình bày tỏ niềm tin tưởng sâu sắc: "Cử tri hiện nay đặc biệt quan tâm đến các lĩnh vực nóng như quản lý đất đai, vệ sinh môi trường và tiến độ các dự án đầu tư. Chúng tôi kỳ vọng các đại biểu HĐND cấp xã tiếp tục tăng cường bám sát thực tế khu dân cư, từ kết quả giám sát thực hiện chính sách để kịp thời quyết nghị những chủ trương mới sát thực với đời sống, nhanh chóng đưa nghị quyết đi vào thực tiễn để mang lại lợi ích thiết thực cho Nhân dân".

Những chuyển biến tại xã Tân Yên, Gia Bình hay phường Kinh Bắc là minh chứng cho tinh thần chủ động đổi mới của HĐND cấp xã. Việc chuẩn hóa đội ngũ, đẩy mạnh số hóa và lựa chọn giám sát các vấn đề dân sinh bức thiết đã thay đổi mạnh mẽ diện mạo của cơ quan dân cử cơ sở. Sự thay đổi này không chỉ nâng cao hiệu lực quản lý của chính quyền địa phương, mà quan trọng hơn là củng cố niềm tin của cử tri vào người đại biểu dân cử.