Hệ thống chính trị Hà Nội đột phá tạo kỳ tích: Nhìn từ câu chuyện tái thiết đô thị Thủ đô

Bài 1: Thay đổi tư duy quản trị, biến “điểm nghẽn” thể chế thành động lực phát triển

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng và Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Trọng Đông kiểm tra tiến độ thi công hồ điều hòa Phú Đô.

Trong câu chuyện tái thiết đô thị Thủ đô, hơn 1 năm trở lại đây, mọi công trình, dự án từ lớn đến nhỏ đều được Hà Nội triển khai rất khẩn trương, quyết liệt, mọi chính sách từ khi ban hành đến lúc đi vào thực tiễn đều chỉ diễn ra trong thời gian rất ngắn, có những “điểm nghẽn” về giải phóng mặt bằng tồn tại hàng chục năm được khắc phục chỉ trong một vài tháng… Tất cả những thay đổi tích cực đó đều có chung điểm xuất phát, đó là sự thay đổi trong tư duy lãnh đạo, quản trị của hệ thống chính trị thành phố.

“Cú hích” từ thể chế và quy hoạch tổng thể tầm nhìn trăm năm

Dự án đường Vành đai 1 Hà Nội, đoạn Hoàng Cầu-Voi Phục đã nhiều năm đình trệ vì vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, chỉ trong thời gian vài tháng ngắn ngủi cuối năm 2025 đầu năm 2026, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Thường trực Thành ủy Hà Nội, các đơn vị đã hoàn thành giải phóng mặt bằng (GPMB) gần 2.000 hộ dân và bắt tay ngay vào thi công tuyến đường. Các đoạn tuyến cuối cùng của dự án đường Vành đai 2,5 được UBND TP Hà Nội ban hành lệnh xây dựng công trình khẩn cấp vào ngày 4-1-2026 và đặt ra lộ trình hoàn thành trong quý IV-2026. Khi đó, nhiều người vẫn nghĩ đây nhiệm vụ bất khả thi bởi dự án cũng đã ách tắc nhiều năm. Thế nhưng, ngay trong dịp Kỷ niệm 72 năm Ngày giải phóng Thủ đô (10-10) vừa qua, thành phố đã tổ chức thông xe đường Vành đai 2,5 đúng tiến độ… Đó chỉ là 2 trong rất nhiều ví dụ điển hình, minh chứng cho việc khi thành phố quyết tâm thay đổi tư duy lãnh đạo, chỉ đạo, người đứng đầu thành phố chỉ đạo quyết liệt, cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc, và nhất là cơ chế chính sách được khai thông, thì không có “điểm nghẽn” nào không thể tháo gỡ, không có kỳ tích nào là không thể tạo nên.

Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng kiểm tra tiến độ tại công trường thi công Dự án đầu tư xây dựng hồ đầu mối Mễ Trì.

Lùi lại thời gian vào giữa tháng 10-2025, tại Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII (nhiệm kỳ 2025 - 2030), Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố đã chỉ rõ và quyết tâm khắc phục 5 “điểm nghẽn” lớn (trật tự đô thị, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, úng ngập, vệ sinh an toàn thực phẩm) để đưa Thủ đô phát triển bứt phá trong kỷ nguyên mới. Trong 5 “điểm nghẽn” trên thì có đến 4 “điểm nghẽn” liên quan trực tiếp đến yêu cầu phải tái thiết không gian đô thị. Ít ngày sau đó, ngày 25-11-2025, Bí thư Thành ủy Hà Nội đã ký ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TU tập trung xây dựng Đề án tổng thể để giải quyết triệt để 5 “điểm nghẽn”. Đồng thời, thành phố cũng bắt tay vào xây dựng, sửa đổi Luật Thủ đô nhằm tạo đòn bẩy về thể chế; khẩn trương tập trung nghiên cứu, hoàn thành quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm… Các nhiệm vụ cấp bách được triển khai theo tinh thần “đếm ngược thời gian”. Trước yêu cầu triển khai khẩn trương các dự án lớn, đầu năm 2026, HĐND thành phố Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 90/2026/NQ-HĐND nâng mức bồi thường, hỗ trợ tái định cư từ 1,5 - 2 lần so với quy định.

Công cuộc tái thiết đô thị Hà Nội càng thuận lợi hơn khi được sự quan tâm sâu sắc, ủng hộ rất lớn từ Trung ương, đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Ngày 17-3-2026, Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị đã ký ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TW về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới. Văn bản này trở thành kim chỉ nam, xác lập các định hướng chiến lược dài hạn, tạo khung phát triển mới cho Thủ đô trong kỷ nguyên mới.

Luật Thủ đô (sửa đổi) được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 23-4-2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2026, đã trao cho Hà Nội 199 thẩm quyền đặc thù phân bổ cho HĐND, UBND và Chủ tịch UBND thành phố. Tiếp đó, ngày 13-5-2026, UBND thành phố Hà Nội ban hành Quyết định số 2512/QĐ-UBND về phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Quy hoạch này chính thức được công bố vào ngày 29-6-2026. Cũng từ đây, công cuộc tái thiết đô thị và định hướng phát triển Thủ đô theo mô hình “đa tầng, đa cực, đa trung tâm”, với sông Hồng làm trục cảnh quan chủ đạo (gồm 9 cực, 9 trung tâm và 9 trục động lực) được tăng tốc triển khai… Tiếp xúc cử tri tại đơn vị bầu cử số 10 vào ngày 22-9-2026, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng khẳng định, từ 1-7-2026 (khi Luật Thủ đô sửa đổi có hiệu lực - PV), thể chế không còn là “điểm nghẽn”, rào cản cho sự phát triển của Thủ đô.

“Đã nói là làm, làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng”

Những ngày này, trên các công trường giao thông trọng điểm ở Thủ đô, nhiều dự án hạ tầng chiến lược vẫn đang được đẩy nhanh tiến độ. Không gian phát triển đô thị tiếp tục được tổ chức lại. Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm cũng đang dần được cụ thể hóa... Sự chuyển mình của thành phố không chỉ được đo bằng số lượng hay quy mô các công trình khởi công, mà quan trọng hơn là khả năng hoàn thành, đưa công trình vào khai thác, phục vụ người dân và thúc đẩy phát triển. Nói cách khác, thách thức khó hơn nằm ở khâu tổ chức thực hiện, đặc biệt là khả năng giải quyết những vấn đề đã tích tụ trong thời gian dài.

Hà Nội công bố Đồ án quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm

Từ đầu nhiệm kỳ mới 2025-2030 đến nay, dù thời gian chưa dài, song với phương châm “đã nói là làm, làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng”, thành phố Hà Nội đang tạo chuyển biến rõ nét trong chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Ngay tại hội nghị giao ban đầu tiên trong năm 2026 giữa Thành ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội diễn ra vào tháng 1-2026, Bí thư Thành ủy Hà Nội lúc bấy giờ là đồng chí Nguyễn Duy Ngọc (nay là Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương) đã nhấn mạnh chủ đề năm 2026 là “Kỷ cương, Trách nhiệm - Đột phá, Sáng tạo - Hiệu quả, Bền vững”. Đồng chí Bí thư Thành ủy yêu cầu 4 trục (Đảng, HĐND, UBND, Mặt trận Tổ quốc từ thành phố đến cơ sở) đổi mới phương thức lãnh đạo, phát huy vai trò người đứng đầu cấp ủy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, thúc đẩy đầu tư công, triển khai những dự án động lực, khẩn trương giải phóng mặt bằng, giải quyết 5 “điểm nghẽn”…

Trong khoảng thời gian làm Bí thư Thành ủy Hà Nội, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc liên tục đi thị sát các công trình, dự án trọng điểm, đốc thúc quyết liệt tiến độ dự án đường Vành đai 1, Vành đai 2,5… Như chính đồng chí Nguyễn Duy Ngọc chia sẻ khi rời Hà Nội nhận nhiệm vụ Trưởng ban Tổ chức Trung ương rằng, “có những cuộc họp căng thẳng, có những việc yêu cầu tiến độ rất cao, có lúc cách làm của tôi có thể khiến các đồng chí cảm thấy chưa thật thoải mái… Tất cả những điều đó xuất phát từ mong muốn chung là công việc phải tốt hơn, Hà Nội phải phát triển nhanh hơn, xứng đáng với vị thế của Thủ đô và niềm tin của nhân dân”.

Tiếp nối người tiền nhiệm, ngay khi về Hà Nội nhận nhiệm vụ người đứng đầu Đảng bộ thành phố, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng cũng liên tục có các chuyến thị sát, kiểm tra thực địa các dự án trọng điểm trên địa bàn để trực tiếp chỉ đạo, thúc đẩy tiến độ triển khai. Đồng chí nhấn mạnh, thành phố không chỉ đổi mới phương thức quản trị dựa trên hệ thống số và dữ liệu, mà còn tăng cường kỷ luật, kỷ cương, cá thể hóa trách nhiệm của từng vị trí công tác.

Về định hướng tái thiết không gian đô thị, Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng khẳng định, việc thành phố lựa chọn phát triển đô thị hướng ra sông Hồng và hệ thống hạ tầng kết nối sẽ tạo cơ hội cho khu vực phía Bắc và Hà Nội trở thành trung tâm, vùng động lực cho phát triển của Thủ đô. Các đồng chí trong Thường trực Thành ủy Hà Nội cũng liên tục chỉ đạo, kiểm tra và đôn đốc các sở, ngành, địa phương đẩy nhanh tiến độ thực hiện các công trình, dự án trọng điểm. Khi kiểm tra tại dự án nâng cấp, mở rộng đường 70, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Trưởng ban Chỉ đạo GPMB các dự án đầu tư trên địa bàn thành phố Hà Nội Nguyễn Trọng Đông đã đốc thúc các địa phương liên quan khẩn trương hoàn thành phần việc thuộc trách nhiệm, bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư. Đồng thời, yêu cầu các chủ đầu tư, nhà thầu phải xây dựng kế hoạch thi công chi tiết, tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp” khi cần thiết để bù tiến độ.

Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, với các dự án lớn, yêu cầu đặt ra là phân công trách nhiệm rõ ràng. Thành phố giao các Phó Chủ tịch UBND TP phụ trách từng dự án lớn. Mục tiêu là bảo đảm các dự án được theo dõi, đôn đốc thường xuyên, các thủ tục được triển khai ở mức cao nhất và nhanh nhất. “Đây là đường tiến độ hết sức quyết liệt. Nếu không có giám sát, không đôn đốc thì không thể chạy được” - Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng nói.

Việc thông xe kỹ thuật các đoạn tuyến đường Vành đai 2,5 Hà Nội đã giảm áp lực ùn tắc cho các trục đường huyết mạch.

Đại biểu Quốc hội, PGS.TS Huỳnh Quyết Thắng - Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội: Tạo đồng thuận trong nhân dân để cùng xây dựng Thủ đô

Đại biểu Quốc hội PGS.TS Huỳnh Quyết Thắng.

Trao đổi với phóng viên An ninh Thủ đô, Đại biểu Quốc hội (ĐBQH), PGS.TS Huỳnh Quyết Thắng - Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, với tư cách là ĐBQH ứng cử tại Hà Nội cũng như là một công dân Thủ đô, ông cảm nhận Hà Nội đang thực sự chuyển mình.

- Phóng viên: Ông đánh giá thế nào về công cuộc tái thiết đô thị ở Thủ đô theo tầm nhìn 100 năm mà Hà Nội đang triển khai quyết liệt?

- ĐBQH, PGS.TS Huỳnh Quyết Thắng - Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội: Với tư cách là ĐBQH ứng cử tại Hà Nội, tôi cảm nhận Hà Nội đang thực sự có những chuyển biến rất lớn. Rất nhiều công trình được đưa vào triển khai mạnh mẽ với tinh thần vô cùng quyết liệt, ví dụ như các cây cầu bắc qua sông Hồng, tuyến đường Vành đai 1, Vành đai 2,5, hay khu vực xung quanh Hồ Tây. Thành công của Hà Nội trong công tác GPMB các dự án đường Vành đai 1, Vành đai 2,5, hay dự án cầu Trần Hưng Đạo, cầu Tứ Liên… là rất đáng ghi nhận. Đây đều là các dự án nằm trong nội đô, nơi mật độ dân cư dày đặc, giá đất vô cùng đắt đỏ và việc GPMB thường khó khăn gấp bội so với các khu vực nông thôn. Là công dân Thủ đô, tôi cảm thấy rất vui mừng trước sự phát triển này, vui mừng trước ý chí và tinh thần vào cuộc mạnh mẽ của lãnh đạo thành phố, đúng theo tinh thần các Nghị quyết của Trung ương Đảng và Văn kiện Đại hội 18 Đảng bộ thành phố đề ra. Mọi chủ trương đều đang được thành phố đưa vào thực tiễn một cách hết sức khẩn trương, quyết liệt nhưng vẫn đi theo đúng lộ trình và có tầm nhìn 100 năm.

Cá nhân tôi nhận thấy, thành công này của Hà Nội đến từ 3 yếu tố chính. Thứ nhất là thành phố rất quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, phân công trách nhiệm rất rõ ràng, đặc biệt là đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu. Thứ hai, bộ máy chính quyền từ thành phố đến cơ sở đều vào cuộc đồng bộ, tinh thần vào cuộc rất quyết liệt theo đúng phương châm “6 rõ”. Thứ ba, thành phố đã xây dựng được bộ khung thể chế tương đối hoàn chỉnh.

- Quá trình triển khai tái thiết đô thị của Hà Nội tất yếu sẽ ảnh hưởng đến đời sống người dân, nhất là các trường hợp trong diện giải phóng mặt bằng. Là ĐBQH, ông có mong muốn hay kiến nghị gì để thành phố có những giải pháp phù hợp?

- Quá trình triển khai tất nhiên có tạo ra một số ảnh hưởng nhất định đến đời sống của người dân trong vùng dự án. Tuy nhiên, đó là điều không thể tránh được. Đôi khi cần có sự hy sinh, sự dịch chuyển về lợi ích vì sự phát triển chung của toàn thành phố. Là ĐBQH, chúng tôi cũng rất chia sẻ với những bà con chịu ảnh hưởng. Mong rằng tất cả chúng ta sẽ cùng đồng lòng, cùng “dám nghĩ, dám làm” vì sự phát triển chung của Thủ đô. Tôi cũng mong trong quá trình triển khai các dự án, công trình để mở rộng không gian phát triển, tái thiết đô thị, thành phố Hà Nội sẽ rà soát thật kỹ lưỡng, thận trọng, cầu thị, lắng nghe kiến nghị của cử tri, nhân dân và có giải pháp hỗ trợ để tạo đồng thuận xã hội. Mục tiêu là làm sao đảm bảo hài hòa lợi ích của tất cả các bên, đúng theo tinh thần của Đảng là “Không để ai bị bỏ lại phía sau”.

- Cảm ơn ông về cuộc trao đổi!

(Còn tiếp)