Hệ thống điều khiển hỏa lực thay đổi khả năng chiến đấu của xe tăng T-54B cải tiến như thế nào?
Giữ nguyên pháo chính 100 mm nhưng được trang bị hệ thống điều khiển hỏa lực sử dụng công nghệ số cùng các thiết bị ngắm bắn, chỉ thị mục tiêu mới, xe tăng T-54B cải tiến có khả năng tác xạ chính xác hơn so với xe nguyên bản.

Một chiếc xe tăng có khẩu pháo mạnh chưa chắc đã phát huy được toàn bộ sức mạnh nếu kíp xe khó phát hiện mục tiêu hoặc gặp hạn chế trong quá trình ngắm bắn.
Với xe tăng, hỏa lực vì thế không chỉ nằm ở khẩu pháo mà còn phụ thuộc vào hệ thống giúp kíp xe quan sát, xác định mục tiêu và điều khiển quá trình tác xạ. Đây chính là một trong những điểm được Việt Nam tập trung cải tiến trên xe tăng T-54B.
So với xe nguyên bản, xe tăng T-54B cải tiến được trang bị hệ thống điều khiển hỏa lực hiện đại hơn nhờ ứng dụng công nghệ số.
Xe đồng thời được tích hợp hệ thống trinh sát và phát hiện mục tiêu hiện đại, giúp tổ lái nâng cao khả năng nắm bắt tình huống chiến trường. Các thiết bị ngắm bắn và chỉ thị mục tiêu mới cũng giúp xe tăng sau cải tiến tác xạ chính xác hơn.
Điểm đáng chú ý nằm ở sự kết hợp giữa các hệ thống. Nếu chỉ thay đổi thiết bị quan sát nhưng giữ nguyên cách thức điều khiển hỏa lực, hiệu quả tổng thể sẽ bị giới hạn.
Ngược lại, khi thông tin từ quá trình quan sát, phát hiện mục tiêu được kết hợp với hệ thống điều khiển hỏa lực mới, kíp xe có thêm điều kiện để thực hiện quá trình tác xạ hiệu quả hơn.
Nói cách khác, khẩu pháo 100 mm vẫn là nguồn hỏa lực chính, nhưng "cách sử dụng khẩu pháo" đã được nâng cấp.
Đây cũng là lý do quá trình hiện đại hóa xe tăng T-54B không nhất thiết phải bắt đầu bằng việc thay pháo.
Xe được tăng cơ số đạn lên 38 viên, đồng thời pháo được bổ sung lớp cách nhiệt để bảo vệ khi bắn liên tục. Tốc độ khai hỏa tối đa được nêu ở mức 7 phát/phút.
Một thay đổi khác có liên quan trực tiếp đến khả năng tác chiến là hệ thống liên lạc. Sau cải tiến, thiết bị liên lạc mới giúp xe dễ dàng phối hợp với các phương tiện khác.
Điều này đặc biệt quan trọng trong đội hình tăng thiết giáp, nơi xe tăng không hoạt động đơn độc mà phải phối hợp với bộ binh, xe chiến đấu bộ binh, trinh sát và các lực lượng bảo đảm khác.
Việc chuyển từ hệ thống điều khiển hỏa lực cũ sang công nghệ số cũng đặt ra yêu cầu mới đối với người sử dụng.
Lữ đoàn Xe tăng 409 bắt đầu tiếp nhận và làm chủ xe tăng T-54B cải tiến từ đầu năm 2022. Thời gian đầu cán bộ, chiến sĩ gặp một số khó khăn khi làm quen với các thiết bị mới, nhưng sau đó đơn vị đã làm chủ phương tiện và tổ chức nhiều đợt diễn tập với loại xe này.
Quá trình nghiên cứu trong nước cũng cho thấy điều khiển hỏa lực là một hướng được chú trọng từ trước.
Viện Tự động hóa kỹ thuật Quân sự từng công bố việc chế tạo và thử nghiệm thành công hệ thống điều khiển từ hỏa lực cho xe tăng T-54B.
Vì vậy, thay đổi lớn nhất của xe tăng T-54B cải tiến không nằm ở việc chiếc xe có một khẩu pháo hoàn toàn mới, mà ở cách chiếc xe khai thác khẩu pháo đó. Khi khả năng quan sát, phát hiện mục tiêu, ngắm bắn và điều khiển hỏa lực được nâng cấp, nền tảng T-54B cũ có thể tiếp tục phát huy hỏa lực trong một cấu hình hiện đại hơn.
