Hệ thống phòng không NASAMS phương Tây sẽ sử dụng tên lửa R-73 Liên Xô?

Theo ấn phẩm chuyên ngành Army Recognition, Na Uy đang nỗ lực tích hợp các tên lửa không đối không do Liên Xô thiết kế vào hệ thống phòng không NASAMS mà nước này cung cấp cho Quân đội Ukraine.

Ngoại trưởng Na Uy - ông Espen Barth Eide cho biết các công ty của họ đang nỗ lực tích hợp tên lửa của Ukraine vào hệ thống NASAMS. Sáng kiến này xuất phát từ tình trạng thiếu hụt ngày càng trầm trọng các loại tên lửa phòng không đắt tiền do phương Tây chế tạo.

Bước đi trên hướng đến việc sử dụng các tên lửa đánh chặn giá cả phải chăng hơn, khi kết hợp với bệ phóng, radar và hệ thống điều khiển hiện có rất tinh vi trong hệ thống phòng không NASAMS.

Theo nhận xét, các loại đạn tên lửa tiềm năng có thể được sử dụng cho hệ thống NASAMS bao gồm những biến thể của tên lửa không đối không R-27 và đặc biệt là R-73 của Liên Xô.

Mặc dù hiện tại chưa có tuyên bố chính thức nào về các ứng cử viên tiềm năng cho vai trò tên lửa đánh chặn của NASAMS, nhưng hai loại đạn nói trên rõ ràng có khả năng cao, bởi chúng sử dụng đầu dò hồng ngoại rất linh hoạt.

"Quyết định tác chiến có thể được quản lý, kiểm soát và phối hợp thông qua NASAMS mà không làm gián đoạn hoạt động của hệ thống, cho phép lựa chọn nhiều loại tên lửa đánh chặn hơn và giảm sự phụ thuộc vào một số ít tên lửa đắt tiền", tài liệu nêu rõ.

Vào tháng 12/2025, có thông báo Anh đã bắt đầu cung cấp cho Kyiv hệ thống phòng không Gravehawk có khả năng sử dụng tên lửa của Liên Xô. Tổ hợp này nhận được 2 bệ phóng loại lắp trên máy bay chiến đấu, được rút ra từ các tiêm kích, tương thích với đạn R-73.

Không chỉ có vậy, vào giữa năm 2025, tổ chức từ thiện "Trở về và sống sót" đã tiến hành hiện đại hóa và bàn giao hàng loạt hệ thống tên lửa phòng không 9K33 Osa nâng cấp cho Lực lượng Vũ trang Ukraine.

Tổ chức này cho biết họ đã đầu tư số tiền hơn 14 triệu hryvnia vào việc hiện đại hóa các hệ thống Osa. Việc nâng cấp tổ hợp vũ khí từ thời Liên Xô nhằm tăng cường khả năng phòng không của Ukraine, hiện đang được thực hiện như một phần của Dự án HORNET.

Đại diện tổ chức tiết lộ: “Tất cả các trung đoàn tên lửa phòng không của Lực lượng Mặt đất thuộc Lực lượng vũ trang Ukraine có tổ hợp Osa trong thành phần tác chiến đều đã nhận được phiên bản nâng cấp”.

Nhờ tích hợp tên lửa thế hệ mới, tổ hợp phòng không 9K33 Osa hiện đại hóa sẽ có khả năng bắn hạ máy bay không người lái, trực thăng, máy bay chiến đấu và tên lửa một cách hiệu quả hơn.

Điều đáng chú ý nhất là những tổ hợp Osa này không chỉ có thể sử dụng tên lửa đất đối không 9M33M3 thông thường hiện đang trong tình trạng cạn kiệt, mà còn bắn được cả tên lửa không đối không R-73 hiện Ukraine còn rất nhiều trong kho dự trữ.

"Tên lửa không đối không như R-73 có ưu điểm nhất định so với 9M33 khi nó hoạt động theo cơ chế 'bắn và quên', không cần phải có sự hướng dẫn liên tục như loại đạn thế hệ cũ".

Một binh sĩ Quân đội Ukraine giấu tên đã cho biết như vậy và nói thêm: "Ngay sau khi khai hỏa tên lửa R-73, bạn có thể nhanh chóng di chuyển khỏi vị trí của mình để tránh bị đáp trả".

Việt Dũng