Heo nhiễm virus vào Đồ hộp Hạ Long: 'Nhát dao chí mạng' vào dạ dày

Hàng loạt sản phẩm của Đồ hộp Hạ Long bất ngờ bị gỡ khỏi kệ siêu thị và biến mất trên các sàn thương mại điện tử, sau khi cơ quan chức năng phát hiện lượng lớn thịt lợn nhiễm dịch được tập kết để sản xuất thực phẩm đóng hộp.

Trên các diễn đàn và mạng xã hội, nhiều người bày tỏ sự bất bình, thậm chí quay video ném sản phẩm vào thùng rác. Phản ứng dữ dội trên mạng xã hội cho thấy sự việc không còn là câu chuyện của riêng một doanh nghiệp, mà đã thành dấu hỏi lớn về sự an toàn của những thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn.

Pate Cột đèn Hải Phòng nổi tiếng là tâm điểm của tranh cãi. Ảnh: Halong Canfoco.

Điều gì khiến dư luận phản ứng gay gắt?

Ngay sau khi thông tin 130 tấn thịt heo dương tính với virus dịch tả lợn châu Phi được tập kết để phục vụ sản xuất đồ hộp tại Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long được công bố, tâm lý lo ngại nhanh chóng lan rộng trong người tiêu dùng.

Phản ứng này không khó lý giải, bởi thịt heo từ lâu đã là nguồn đạm chủ lực, xuất hiện với tần suất dày đặc trên mâm cơm của đa số gia đình Việt.

Các số liệu thị trường cho thấy mức độ phụ thuộc của người Việt vào mặt hàng này là rất lớn. Theo Báo cáo thị trường nội địa Việt Nam năm 2025 của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), Việt Nam hiện thuộc nhóm quốc gia tiêu thụ thịt heo lớn nhất thế giới, xếp thứ 4 toàn cầu và dẫn đầu khu vực Đông Nam Á.

Việt Nam là một trong những thị trường tiêu thụ thịt heo lớn. Ảnh: Freepik.

Hiện nay, thịt heo chiếm tới 63,68% cơ cấu tiêu thụ các sản phẩm chăn nuôi, phản ánh vai trò gần như không thể thay thế trong khẩu phần ăn của người Việt.

Chính sự gắn bó sâu vào bữa ăn hàng ngày ấy khiến mỗi thông tin liên quan đến an toàn thịt heo dễ tạo cảm giác bất an. Với người tiêu dùng, sự cố không chỉ dừng ở câu chuyện của riêng Đồ hộp Hạ Long, mà còn làm dấy lên câu hỏi rộng hơn: Liệu các loại thịt heo đang lưu thông trên thị trường có thực sự an toàn.

Bên cạnh thịt heo tươi, pate, sản phẩm chế biến từ thịt heo, cũng hiện diện dày đặc trong các món ăn quen thuộc như bánh mì, xôi, trở thành lựa chọn thường xuyên của nhiều người tiêu dùng.

Một số dòng sản phẩm đồ hộp khác của Halong Canfoco cũng được ưa chuộng. Ảnh: Halong Canfoco.

Niềm tin sụp đổ

Việc gắn với hình ảnh một thương hiệu lâu năm khiến sản phẩm của Đồ hộp Hạ Long không chỉ được tiêu thụ rộng rãi, mà còn mang theo kỳ vọng cao của người tiêu dùng về độ an toàn và chất lượng.

Thành lập từ năm 1957 tại Hải Phòng với tên gọi ban đầu là Nhà máy Cá hộp Hạ Long, Halong Canfoco được xem là một trong những doanh nghiệp tiên phong của ngành thực phẩm chế biến tại Việt Nam. Hơn sáu thập kỷ tồn tại giúp thương hiệu này gắn với hình ảnh ổn định, lâu năm và quen thuộc.

Các sản phẩm của Halong Canfoco xuất hiện trong nhiều video quảng cáo.

Halong Canfoco có hơn 200 sản phẩm và hệ thống phân phối phủ khắp 34 tỉnh, thành. Sản phẩm hiện diện tại hơn 20 chuỗi siêu thị, đại siêu thị trên toàn quốc, cùng hàng chục hệ thống cửa hàng tiện lợi 24/7 và hơn 10.000 điểm bán lẻ truyền thống.

Trong tâm lý phổ biến, “đã vào siêu thị” đồng nghĩa với an toàn hơn so với hàng trôi nổi. Vì vậy, khi có thông tin tiêu cực, cảm giác bất ngờ không chỉ nhắm vào sản phẩm, mà còn lan sang cả hệ thống phân phối.

Đặc biệt, pate Cột đèn Hải Phòng - một sản phẩm nổi tiếng cũng xuất hiện dày đặc trong các nội dung quảng bá trên mạng xã hội, từ video ăn thử, gợi ý bữa sáng đến các clip trải nghiệm “đặc sản Hải Phòng”, giúp độ nhận diện lan rộng trong thời gian ngắn.

Sự đồng hành của nhiều TikToker có lượng theo dõi lớn như Lê Anh Nuôi, Võ Hà Linh hay Mỏ khoét Hải Phòng... góp phần biến sản phẩm từ một mặt hàng quen thuộc thành cái tên thường xuyên xuất hiện trên dòng thời gian của người dùng.

Khi những nhận xét tích cực xuất hiện lặp đi lặp lại trên nhiều tài khoản khác nhau, cảm giác tin cậy dần được củng cố, khiến sản phẩm được xem như một lựa chọn quen thuộc và tương đối “an toàn” cho bữa ăn nhanh của nhiều gia đình.

"Nhát dao chí mạng" vào dạ dày

Phân tích từ góc độ khoa học, ông Nguyễn Hồng Vũ, Tiến sĩ Sinh học phân tử, hiện làm việc tại Mỹ, cho rằng vụ việc liên quan Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long là đặc biệt nghiêm trọng trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.

Trong các bệnh truyền nhiễm ở heo, dịch tả heo châu Phi (ASF) là bệnh do virus gây ra, có tỷ lệ tử vong rất cao. Virus ASF thuộc họ Asfarviridae, có cấu trúc bền vững và khả năng tồn tại lâu trong môi trường và trong các sản phẩm thịt khi được bảo quản trong những điều kiện thích hợp như đông lạnh sâu, muối hoặc sấy khô.

Về mặt sức khỏe, virus ASF không trực tiếp gây bệnh cho người do khác biệt về vật chủ sinh học. Tuy nhiên, heo mắc ASF trước khi chết thường rơi vào tình trạng nhiễm trùng huyết, hoại tử nhiều cơ quan và nhiễm vi khuẩn thứ phát rất nặng như Salmonella, E. coli, Clostridium, Staphylococcus và đặc biệt là liên cầu lợn Streptococcus suis.

Số lượng thịt heo bẩn bị cơ quan chức năng phát hiện. Ảnh: VTV.

Bác sĩ chuyên khoa I Lê Văn Thiệu, khoa Nhiễm khuẩn Tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, chỉ ra người ăn phải thực phẩm chứa độc tố, người tiêu dùng có thể xuất hiện các triệu chứng ngộ độc cấp tính như nôn mửa dữ dội, đau bụng, tiêu chảy, sốt cao, tụt huyết áp. Trường hợp nặng có thể dẫn đến sốc nhiễm độc, đe dọa tính mạng.

Nếu cơ thể tiếp xúc trong thời gian dài với một lượng nhỏ độc tố từ thực phẩm không an toàn, nguy cơ tổn thương sức khỏe là rất lớn. Các độc chất này có thể âm thầm gây hại gan, thận, làm suy giảm hệ miễn dịch và làm tăng nguy cơ mắc ung thư về lâu dài.

Khi nghi ngờ đã sử dụng thực phẩm bẩn hoặc thực phẩm không bảo đảm an toàn, bác sĩ Thiệu khuyến cáo người dân cần ngừng ăn ngay lập tức, không tiếp tục sử dụng dưới bất kỳ hình thức nào. Người có dấu hiệu bất thường nên đi khám sớm để được theo dõi, đánh giá và xử trí kịp thời, tuyệt đối không chủ quan tự theo dõi triệu chứng tại nhà.

Kỳ Duyên