Hết thời đèn LED giá rẻ gây nhiễu Wi-Fi và mất an toàn điện

Những "sát thủ" thầm lặng trong bóng đèn giá rẻ

Trong những năm gần đây, công nghệ LED đã thay thế hoàn toàn các loại đèn truyền thống nhờ ưu điểm tiết kiệm điện. Tuy nhiên, sự xuất hiện tràn lan của các loại đèn LED giá rẻ, không rõ nguồn gốc đã kéo theo nhiều hệ lụy. Không chỉ dừng lại ở việc nhanh hỏng hay ánh sáng nhấp nháy, các sản phẩm này còn tiềm ẩn hai nguy cơ lớn: mất an toàn điện và nhiễu điện từ (EMC).

Thực tế ghi nhận nhiều trường hợp đèn LED kém chất lượng gây rò rỉ điện hoặc cháy nổ do linh kiện không chịu được nhiệt. Nguy hiểm hơn, nhiễu điện từ phát ra từ các bộ nguồn (driver) rẻ tiền có thể làm tê liệt sóng Wi-Fi, gây nhiễu hệ thống camera an ninh, thậm chí làm sai lệch hoạt động của các thiết bị y tế nhạy cảm trong bệnh viện.

Theo quy chuẩn, sản phẩm chiếu sáng LED khi lưu thông trên thị trường Việt Nam phải bảo đảm không gây nguy hiểm cho người sử dụng trong điều kiện làm việc bình thường.

Bước ngoặt về quản lý chất lượng

Để giải quyết triệt để tình trạng này, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Thông tư số 56/2025/TT-BKHCN, chính thức công bố Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 19:2025/BKHCN.

Điểm khác biệt lớn nhất của quy chuẩn lần này chính là việc nâng tầm yêu cầu về Tương thích điện từ (EMC) thành quy định bắt buộc thay vì khuyến nghị như trước đây. Điều này có nghĩa là một chiếc đèn LED muốn được lưu thông trên thị trường không chỉ cần "sáng" và "bền", mà còn phải "thân thiện" - tức là không được gây nhiễu cho bất kỳ thiết bị điện tử nào xung quanh.

"Lưới lọc" bao phủ mọi phân khúc

Quy chuẩn mới xác định phạm vi điều chỉnh rất rộng, bao gồm hầu hết các nhóm sản phẩm phổ biến trên thị trường hiện nay: Bóng đèn LED rời và đèn LED cố định; Đèn LED lắp chìm (downlight), đèn LED di động; Đèn bàn, đèn sàn và các bộ đèn tích hợp nguồn điện.

Việc định nghĩa rõ ràng phạm vi áp dụng giúp ngăn chặn tình trạng các doanh nghiệp "lách" quy định bằng cách thay đổi tên gọi sản phẩm. Theo đó, mọi sản phẩm trong danh mục bắt buộc phải được chứng nhận hợp quy, công bố hợp quy và dán dấu CR trước khi đến tay người tiêu dùng.

Lợi ích sát sườn cho người dùng và doanh nghiệp

Việc áp dụng QCVN 19:2025/BKHCN được kỳ vọng sẽ tạo ra một cuộc "thanh lọc" thị trường:

Sẽ không còn phải lo lắng về việc mua nhầm những chiếc đèn gây mất an toàn hay làm hỏng trải nghiệm công nghệ trong nhà (nhiễu sóng Wi-Fi, thiết bị thông minh).

Quy chuẩn tạo ra một sân chơi công bằng, nơi các sản phẩm chất lượng không phải đối đầu bất bình đẳng về giá với hàng kém chất lượng, hàng trôi nổi. Đây cũng là bàn đạp để doanh nghiệp Việt chuẩn hóa sản phẩm, sẵn sàng vươn ra các thị trường khắt khe như EU hay Mỹ.

Đồng thời góp phần vào lộ trình chuyển đổi xanh và tiết kiệm năng lượng một cách bền vững, giảm thiểu rác thải điện tử từ các sản phẩm tuổi thọ thấp.

Sự ra đời của QCVN 19:2025/BKHCN là một bước đi tất yếu và kịp thời. Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy phát triển hạ tầng số và đô thị thông minh, việc đảm bảo an toàn điện và tương thích điện từ cho thiết bị chiếu sáng chính là đặt những viên gạch vững chắc đầu tiên cho một môi trường sống hiện đại và an toàn.

Nam Phong