Hết thời đua mở điểm bán, đại gia bán lẻ ngoại chuyển hướng 'hái' tiền tỷ từ bất động sản thương mại
Cuộc đua của các tập đoàn bán lẻ nước ngoài tại Việt Nam đang bước sang giai đoạn mới, chuyển trọng tâm sang tối ưu hóa khả năng chuyển hóa doanh thu thành lợi nhuận và khai thác chiều sâu hệ sinh thái kinh doanh...

Dữ liệu tài chính năm 2026 của AEON, Lotte Shopping, Central Retail và Takashimaya cho thấy sự phân hóa rõ rệt về hiệu quả giữa mô hình bán lẻ hàng hóa thuần túy và khai thác bất động sản thương mại.
LỢI NHUẬN PHÂN HÓA
Bức tranh kinh doanh hợp nhất của các tập đoàn bán lẻ ngoại trong năm 2026 đều ghi nhận những tín hiệu khởi sắc, nhưng hiệu quả thực tế tại thị trường Việt Nam lại có sự phân hóa đáng kể tùy thuộc vào cấu trúc vận hành của từng mô hình.
Tại khối doanh nghiệp Nhật Bản, AEON cho thấy khả năng sinh lời vượt trội nhờ sự cộng hưởng giữa bán lẻ hàng hóa và cho thuê mặt bằng. Theo báo cáo bán niên tài khóa 2026 (từ tháng 3 đến tháng 8/2026), lợi nhuận hoạt động của AEON Việt Nam đạt mức kỷ lục 2,3 tỷ yên, tăng 43,8% so với cùng kỳ năm trước với biên lợi nhuận hoạt động cải thiện 0,5 điểm phần trăm, lên mức 4,5%.
Đáng chú ý hơn, riêng mảng trung tâm thương mại của tập đoàn tại Việt Nam ghi nhận doanh thu hoạt động 10,23 tỷ yên (tăng 12,4%) và mang về tới 3,33 tỷ yên lợi nhuận hoạt động (tăng 36,8%). Biên lợi nhuận hoạt động của mảng này đạt tới 32,6%, cao hơn đáng kể so với mức bình quân của toàn hệ thống AEON Mall. Khoảng cách chênh lệch giữa hai con số này phản ánh đặc thù kinh doanh rất rõ nét: trong khi mảng siêu thị phải chịu áp lực lớn từ giá vốn hàng hóa, chi phí tồn kho và nhân sự, thì trung tâm thương mại lại sở hữu lợi thế vượt trội nhờ nguồn thu ổn định từ cho thuê mặt bằng và các dịch vụ đi kèm.
Tương tự, đại diện Hàn Quốc là Lotte Shopping ghi nhận quý kinh doanh đảo chiều ngoạn mục trong quý 3/2026. Doanh thu hợp nhất của tập đoàn đạt 3.653 tỷ won, tăng 7,1% so với cùng kỳ; lợi nhuận hoạt động tăng 34,5% lên 175,6 tỷ won, trong khi lợi nhuận ròng đạt 142,4 tỷ won, xóa bỏ hoàn toàn khoản lỗ 48,7 tỷ won của cùng kỳ năm 2025. Động lực phục hồi chính đến từ sức mua của khách du lịch quốc tế tại các trung tâm bách hóa cùng doanh số tích cực của chuỗi 3 trung tâm bách hóa và 17 đại siêu thị tại Việt Nam.

Tổ hợp Lotte Mall West Lake Hanoi tiếp tục khẳng định vị thế đầu tàu khi vượt mốc doanh thu lũy kế 1.000 tỷ won kể từ khi khai trương vào tháng 9/2023. Thành tích này đã đóng góp quan trọng giúp doanh thu mảng cửa hàng bách hóa ở nước ngoài của Lotte trong quý 3 tăng 14,8% lên 35 tỷ won, kéo theo lợi nhuận hoạt động tăng vọt 99,2% lên mức 7,1 tỷ won.
Ở chiều ngược lại, Central Retail (Thái Lan) đạt kết quả hợp nhất rất ấn tượng trong quý 3/2026 với doanh thu 61.185 triệu baht (tăng 5%) và lợi nhuận cốt lõi đạt 2.051 triệu baht (tăng 72%); lũy kế 9 tháng đạt doanh thu 187.818 triệu baht và lợi nhuận cốt lõi 7.053 triệu baht (tăng 50%). Tuy nhiên, hoạt động của tập đoàn tại Việt Nam đang trải qua giai đoạn điều chỉnh cấu trúc sâu rộng.
Việc hoàn tất thoái vốn khỏi chuỗi điện máy Nguyễn Kim vào tháng 4/2026 đã làm thu hẹp phạm vi hoạt động và thay đổi cơ cấu doanh thu ngắn hạn. Bước đi này nhằm giúp nhà bán lẻ Thái Lan chấm dứt tình trạng đầu tư dàn trải, tập trung toàn bộ nguồn lực vào hai mảng cốt lõi có tiềm năng sinh lời bền vững hơn là thực phẩm và bất động sản thương mại.
TĂNG CƯỜNG KHAI THÁC HỆ SINH THÁI TÀI SẢN
Đằng sau các con số lợi nhuận là những kế hoạch phân bổ vốn dài hạn cho thấy sự thay đổi trong tư duy mở rộng thị trường. Thay vì phát triển đồng loạt một mô hình duy nhất, các nhà bán lẻ ngoại đang tách thành hai hướng đi chiến lược: xây dựng mạng lưới đa định dạng để phủ sóng tối đa tệp khách hàng, hoặc tiến sâu vào phát triển bất động sản phức hợp.
AEON tiếp tục xác định Việt Nam là thị trường ưu tiên số một tại khu vực ASEAN khi dự kiến dành khoảng 60% tổng vốn đầu tư khu vực cho thị trường này, hướng tới mục tiêu nâng doanh thu hoạt động lên trên 300 tỷ yên vào năm 2030. Để hiện thực hóa tham vọng mà không phụ thuộc hoàn toàn vào các đại dự án đòi hỏi vốn đầu tư khổng lồ, AEON triển khai song song hai mũi nhọn: nâng số lượng trung tâm thương mại từ 9 lên 30 vào năm tài chính 2030, đồng thời nhân rộng chuỗi siêu thị (bao gồm mô hình MaxValu) từ khoảng 60 lên 300 điểm bán.
Trọng tâm mở rộng của tập đoàn cũng dịch chuyển mạnh về các đô thị vệ tinh và địa phương có tốc độ đô thị hóa cao như Đà Nẵng, Thanh Hóa và Quảng Ninh. Cách tiếp cận đa định dạng này giúp AEON vừa nắm bắt nhu cầu mua sắm tổng hợp, vừa len lỏi sâu vào tiêu dùng thiết yếu hằng ngày của người dân.
Cùng chung tư duy phân tầng mô hình, Central Retail với nền tảng hơn 300 trung tâm thương mại và cửa hàng tại 26 tỉnh, thành phố (tổng diện tích bán lẻ vượt 1,3 triệu m2 và tổng vốn đầu tư hơn 49 tỷ baht) đang tinh chỉnh lại danh mục điểm bán. Trong giai đoạn đến năm 2028, tập đoàn dự kiến mở thêm 10 đến 12 đại siêu thị GO! và 23 đến 25 siêu thị mini go! tại các đô thị lớn lẫn thị trường cấp hai. Trong cấu trúc này, đại siêu thị GO! đảm nhận vai trò cung ứng thực phẩm tươi sống và hàng tiêu dùng quy mô lớn, các trung tâm thương mại GO! Mall tạo dòng tiền ổn định từ cho thuê mặt bằng, còn mô hình mini go! đóng vai trò mũi nhọn thâm nhập khu dân cư và thị trường tỉnh với suất đầu tư linh hoạt.

Trong khi đó, đại diện Hàn Quốc là Lotte lại tập trung nâng cao giá trị khai thác trên từng điểm đến kết hợp với tối ưu hóa chuỗi cung ứng. Sau khoảng ba năm chững lại về mở mới, trong năm 2026 tập đoàn đã khai trương liên tiếp hai siêu thị tại Tây Ninh và Bắc Giang, nâng quy mô Lotte Mart lên 17 điểm bán.
Đáng chú ý, Lotte đang nghiên cứu phát triển mô hình siêu thị quy mô nhỏ tại TP.HCM, tận dụng chính các đại siêu thị sẵn có làm trung tâm cung ứng thực phẩm tươi sống và đồ ăn chế biến để tiếp cận khách hàng nội đô. Song song đó, tập đoàn tiếp tục nâng cấp danh mục thương hiệu, dịch vụ giải trí và trải nghiệm tại Lotte Mall West Lake Hanoi nhằm gia tăng chi tiêu trên mỗi lượt khách.
Ấn tượng nhất về sự chuyển dịch từ bán lẻ sang bất động sản là trường hợp của Takashimaya. Sau tròn một thập kỷ hiện diện tại Việt Nam kể từ khi mở cửa hàng bách hóa tại Saigon Centre năm 2016, tập đoàn Nhật Bản đã gặt hái quả ngọt. Trong năm tài chính 2025 (kết thúc ngày 28/2/2026), pháp nhân trực tiếp vận hành cửa hàng bách hóa là Công ty TNHH Takashimaya Việt Nam ghi nhận doanh thu 4,184 tỷ yên (gần 727 tỷ đồng, tăng 14,4%) và lợi nhuận hoạt động kỷ lục 1,163 tỷ yên (khoảng 202 tỷ đồng, tăng 17%), qua đó xóa sạch toàn bộ lỗ lũy kế.
Kết quả này giúp Việt Nam trở thành điểm sáng tăng trưởng nổi bật của tập đoàn, trái ngược hoàn toàn với đà sụt giảm doanh thu tại Singapore (giảm 0,9%), Thượng Hải (giảm 6,6%) hay tình trạng thua lỗ kéo dài của Siam Takashimaya tại Thái Lan. Đà tăng trưởng tiếp tục duy trì trong nửa đầu năm tài chính 2026 (tính đến 31/8/2026) với doanh thu đạt 2,514 tỷ yên và lợi nhuận hoạt động 700 triệu yên, hướng tới mục tiêu cả năm đạt 5,211 tỷ yên doanh thu và 1,376 tỷ yên lợi nhuận.
Tuy nhiên, bức tranh toàn cảnh của Takashimaya tại Việt Nam còn rộng lớn hơn nhiều nếu tính trên toàn bộ hệ sinh thái. Trong năm tài chính 2025, tổng lợi nhuận kinh doanh của tập đoàn tại Việt Nam đã đạt tới 3,7 tỷ yên, trong đó cửa hàng bách hóa chỉ đóng góp 1,2 tỷ yên; phần lớn còn lại đến từ trung tâm thương mại và tổ hợp phức hợp (1,4 tỷ yên), bất động sản phi thương mại như văn phòng, trường học (1 tỷ yên) và bất động sản nhà ở (0,1 tỷ yên).
Trên nền tảng này, tập đoàn công bố kế hoạch rót thêm khoảng 51 tỷ yên vốn đầu tư để nâng lợi nhuận kinh doanh tại Việt Nam lên 10 tỷ yên vào năm tài chính 2031, tức tăng gần 2,7 lần. Trong cơ cấu lợi nhuận mục tiêu này, bán lẻ bách hóa chỉ chiếm 2,1 tỷ yên; tới 7,9 tỷ yên sẽ đến từ bất động sản phức hợp (3,7 tỷ yên), bất động sản phi thương mại (2,8 tỷ yên) và phát triển nhà ở (1,4 tỷ yên).
Để hiện thực hóa tham vọng này, Takashimaya đang nghiên cứu mở rộng tổ hợp Saigon Centre tại TP.HCM, đồng thời đẩy nhanh tiến độ dự án Hanoi Takashimaya S.C. thuộc tổ hợp Westlake Square Hanoi (khu đô thị Starlake, Tây Hồ Tây). Dự kiến khai trương vào mùa thu năm 2027 với quy mô giai đoạn đầu khoảng 49.000 m2 sàn thương mại và văn phòng hạng A, dự án này đã nhận được cam kết thuê từ các đối tác cho gần 75% diện tích thương mại tính đến tháng 9/2026, đồng thời được quy hoạch mở rộng thêm tháp văn phòng lớn sau năm 2030.
Sự dịch chuyển chiến lược của các tập đoàn bán lẻ ngoại cho thấy thị trường Việt Nam không còn là sân chơi dễ dàng cho việc mở rộng theo chiều ngang. Quy mô đầu tư càng lớn càng tạo ra áp lực khổng lồ về chi phí vận hành, quản trị chuỗi cung ứng và thời gian thu hồi vốn. Do đó, người thắng cuộc trong chu kỳ cạnh tranh mới sẽ không phải là doanh nghiệp sở hữu nhiều điểm bán nhất, mà là đơn vị biết cách tối ưu hóa dòng tiền trên từng mét vuông mặt bằng và duy trì được biên lợi nhuận bền vững sau khi giai đoạn đầu tư ban đầu đi qua.



