Hết thời hiệu chia di sản thừa kế, giải quyết thế nào?

Trả lời: Luật sư Nguyễn Thị Hảo - Trưởng Văn phòng Luật sư Hảo Anh, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội cho biết: Theo trình bày của bạn, cha mẹ bạn đã mất từ năm 1993 và 1994, tính đến năm 2026 là đã được 32 năm. Theo quy định tại Điều 623 Bộ luật Dân sự năm 2015 về thời hiệu thừa kế thì thời hiệu yêu cầu chia di sản thừa kế là 30 năm kể từ ngày mở thừa kế, cụ thể: “1. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó...”

Như vậy, thời hiệu yêu cầu chia di sản thừa kế đối với di sản là thửa đất do cha mẹ bạn để lại đã hết.

Mặc dù thời hiệu yêu cầu chia di sản thừa kế đã hết, nhưng do bạn và em trai bạn vẫn cùng nhau quản lý đất đai do bố mẹ để lại thông qua việc hằng năm vẫn về thăm nom nhà cửa, nộp thuế đất và cho thuê đất thì di sản của bố mẹ bạn sẽ chuyển thành tài sản chung của anh em bạn theo quy định tại điểm a tiểu mục 2.4 mục 2 Phần I Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP. Điều này cũng được Tòa án nhân dân tối cao giải đáp tại mục 2 Phần III Văn bản số 01/GĐ-TANDTC ngày 25/7/2016: “ Nếu có nhiều người thừa kế cùng nhau chiếm hữu và sử dụng di sản thì di sản thuộc sở hữu chung của họ”.

Do đó, nếu có nhu cầu phân chia thửa đất do bố mẹ bạn để lại, anh em bạn cần thực hiện các thủ tục chia tài sản chung theo quy định của pháp luật dân sự hiện hành.

Về việc thu hồi đất, theo quy định của Luật Đất đai 2024 thì Nhà nước thu hồi đất đai trong các trường hợp sau:

- Thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh (Điều 78);

- Thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng (Điều 79);
- Thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai (Điều 81) ;

- Thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật, tự nguyện trả lại đất, có nguy cơ đe dọa tính mạng con người, không còn khả năng tiếp tục sử dụng (Điều 82).

Như vậy, di sản là quyền sử dụng đất nhưng đã hết thời hiệu yêu cầu phân chia di sản thừa kế không thuộc một trong các trường hợp Nhà nước thu hồi đất theo quy định của Luật Đất đai 2024. Do đó, đất mà bố mẹ bạn để lại sẽ không bị nhà nước thu hồi.