Hiện đại hóa nghề nuôi tôm nước lợ

Ông Nguyễn Thanh Thiên luôn kiểm tra tôm nuôi thường xuyên để phòng, chống dịch bệnh. Ảnh: QUANG VIỆT

Ngăn chặn lây lan dịch bệnh

Nắng nóng gay gắt xen kẽ các đợt mưa dông bất ngờ làm biến động môi trường nước, dẫn đến tình trạng tôm thẻ chân trắng chết tại các địa phương như Thăng Trường, Tam Xuân, Quảng Phú, Nam Phước… những ngày qua. Ông Nguyễn Thanh Thiên (thôn Diêm Điền, xã Tam Xuân) cho biết, lứa tôm của ông hiện đã được gần 2 tháng tuổi. Đây là giai đoạn tôm tăng trưởng nhanh, nhu cầu dinh dưỡng cao nhưng đặc biệt nhạy cảm với môi trường. Do đó, mỗi sáng sớm, ông Thiên đều kiểm tra kỹ độ pH, độ kiềm và nhiệt độ ao nuôi để duy trì sự ổn định. Khả năng vận động và bắt mồi của tôm cũng được theo dõi sát sao nhằm chủ động phòng bệnh.

“Những ngày nắng kéo dài, tôi tăng thời gian chạy quạt nước để bổ sung oxy. Khi có mưa, phải kiểm tra ngay để tránh độ pH sụt giảm mạnh. Tôi cũng bổ sung thêm vitamin, khoáng chất và men vi sinh vào ao giúp tôm tăng sức đề kháng, giảm nguy cơ mắc các bệnh đường ruột, đốm trắng hay hoại tử gan tụy cấp”, ông Thiên chia sẻ.

Theo ông Nguyễn Nghi, cán bộ phụ trách nông nghiệp xã Tam Xuân, dự báo thời tiết nắng nóng xen kẽ mưa dông vẫn tiếp diễn, khiến nguy cơ phát sinh dịch bệnh trên tôm ở mức cao. Địa phương đang phối hợp với các cơ quan chuyên môn hướng dẫn hộ nuôi theo dõi sát môi trường nước, lấy mẫu kiểm nghiệm để xử lý kịp thời các dấu hiệu bất thường.

Ngành nông nghiệp xã khuyến cáo người dân sử dụng con giống chất lượng, đã qua kiểm dịch; đồng thời ưu tiên vật tư và thức ăn thủy sản có nguồn gốc rõ ràng. Chủ ao cần túc trực thường xuyên để vận hành quạt nước kịp thời, nhất là vào ban đêm. Trường hợp phát hiện tôm giảm ăn, cần báo ngay cho cơ quan chức năng để có biện pháp can thiệp sớm.

Do nắng nóng kéo dài, người nuôi tôm liên tục vận hành quạt nước để cung cấp đủ oxy cho tôm nuôi phát triển. Ảnh: QUANG VIỆT

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, hạn chế lớn nhất của nghề nuôi tôm nước lợ ở địa phương là quy mô sản xuất chủ yếu theo hộ gia đình, hạ tầng còn sơ sài khiến việc kiểm soát môi trường gặp khó khăn. Thời tiết phức tạp gần đây làm môi trường ao nuôi biến động mạnh; cộng thêm việc một số hộ chưa tuân thủ nghiêm quy trình quản lý đã dẫn đến tình trạng tôm chết cục bộ, tiềm ẩn nguy cơ bùng phát dịch bệnh.

Tình trạng này không chỉ gây thiệt hại kinh tế mà còn làm giảm giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường. Trước thực trạng đó, ngành chức năng đã tăng cường quan trắc, cảnh báo môi trường và hướng dẫn kỹ thuật, giúp người dân chủ động phòng chống dịch bệnh, ổn định sản xuất.

Hướng phát triển bền vững

Ông Nguyễn Trường Sơn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, các đơn vị liên quan đang phối hợp xây dựng đề án phát triển nuôi trồng thủy sản thành phố đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Cơ quan chức năng khuyến khích các địa phương nhân rộng mô hình nuôi tôm tiên tiến và đẩy mạnh chuyển giao khoa học - kỹ thuật.

Nuôi tôm công nghệ cao trên địa bàn xã Tam Anh. Ảnh: QUANG VIỆT

Để hỗ trợ ngành tôm phát triển bền vững, ngành nông nghiệp chú trọng công tác quan trắc, cảnh báo môi trường, kiểm soát chất lượng con giống, đồng thời đầu tư hạ tầng vùng nuôi và hỗ trợ liên kết sản xuất - tiêu thụ nhằm nâng cao giá trị kinh tế cho tôm thương phẩm.

Đáng chú ý, Đà Nẵng đã xuất hiện nhiều mô hình nuôi tôm công nghệ cao như nuôi tôm biofloc, tuần hoàn nước hay nuôi nhiều giai đoạn. Các phương thức này đã khẳng định hiệu quả vượt trội trong việc kiểm soát môi trường, giảm thiểu dịch bệnh, tiết kiệm nước và chi phí xử lý, từ đó nâng cao tỷ lệ sống, tăng năng suất cũng như chất lượng sản phẩm.

Đây là hướng đi tiềm năng để nghề nuôi tôm nước lợ thích ứng với biến đổi khí hậu. Ông Nguyễn Trường Sơn khẳng định, thành phố định hướng phát triển ngành tôm theo hướng tập trung, hiện đại và bền vững, gắn liền với bảo vệ môi trường.

Đà Nẵng ưu tiên đầu tư hạ tầng đồng bộ cho các vùng nuôi, kiểm soát chặt chẽ nguồn nước, đồng thời khuyến khích chuyển đổi từ phương thức truyền thống sang công nghệ cao nhằm tối ưu hóa năng suất và đáp ứng tiêu chuẩn truy xuất nguồn gốc phục vụ xuất khẩu.

Sở Nông nghiệp và Môi trường khuyến cáo người dân tuân thủ nghiêm quy hoạch và lịch thời vụ, đồng thời chỉ sử dụng con giống có nguồn gốc rõ ràng. Các nông hộ cần áp dụng triệt để biện pháp an toàn sinh học, xử lý nước cấp và nước thải đúng quy định, thường xuyên theo dõi chỉ số môi trường để chủ động phòng bệnh.

Bên cạnh đó, cơ quan chức năng khuyến khích đầu tư hệ thống quan trắc tự động và ứng dụng tự động hóa trong quản lý ao nuôi nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và hướng tới sự phát triển bền vững.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, tình hình nuôi tôm nước lợ trên địa bàn thành phố hiện cơ bản ổn định với tổng diện tích 2.673ha. Trong đó, diện tích nuôi tôm sú là 400ha và tôm thẻ chân trắng là 2.273ha.

Nghề nuôi tập trung chủ yếu tại các phường Hải Vân, Hội An Đông, Hội An Tây, Quảng Phú, Điện Bàn Đông và các xã Tam Hải, Tam Xuân, Tam Anh, Thăng Trường, Thăng An, Duy Nghĩa, Nam Phước.

Sản lượng hằng năm đạt khoảng 18.000 tấn, bao gồm 17.300 tấn tôm thẻ chân trắng và 700 tấn tôm sú.