Hiện tượng El Nino khiến nhiệt độ tại vùng nhiệt đới ở Thái Bình Dương tăng kỷ lục

Các chuyên gia dự báo toàn cầu đã cảnh báo từ nhiều tháng nay rằng El Nino trong năm 2026 có khả năng trở thành đợt mạnh nhất từng được ghi nhận. Kỷ lục mới này đã bị phá vỡ ngay cả khi hiện tượng này vẫn chưa đạt đến đỉnh điểm dự kiến ​​vào cuối năm 2026.

Là giai đoạn ấm lên trong một chu kỳ khí hậu tự nhiên, El Nino làm tăng nhiệt độ nước biển ở khu vực nhiệt đới Thái Bình Dương, gây ra những thay đổi về thời tiết, làm gia tăng nguy cơ hạn hán, lũ lụt, đồng thời làm trầm trọng thêm tình trạng nóng lên toàn cầu do con người gây ra.

Cơ quan Biến đổi Khí hậu Copernicus (thuộc EU) cho biết, nhiệt độ bề mặt nước biển tại khu vực theo dõi El Nino ở Thái Bình Dương – được gọi là vùng Nino3.4 – đã đạt mức “cao nhất từ ​​trước đến nay” là 29,70 độ C vào tháng 9.

Cơ quan này cho biết, con số trên đã vượt qua mức nhiệt đỉnh điểm của các đợt El Nino mạnh trước đây (vào các giai đoạn 1982/1983, 1997/1998 và 2015/2016), qua đó “cho thấy cường độ đặc biệt mạnh của đợt El Nino hiện tại”.

Tuy nhiên, trong một tuyên bố gửi tới hãng tin AFP, Copernicus cho biết họ “chưa thể khẳng định đợt El Nino hiện tại là mạnh nhất từng được ghi nhận”.

Do biến đổi khí hậu làm tăng nhiệt độ đại dương, các đợt El Nino gần đây có thể trở nên mạnh hơn so với trước đây, gây khó khăn cho việc so sánh với các dữ liệu lịch sử.

Copernicus cho biết họ đã áp dụng một chỉ số mới – có tính đến yếu tố ấm lên của các đại dương ở vùng nhiệt đới – cho thấy đợt El Nino hiện tại vẫn chưa mạnh hơn các đợt trước đó.

Các chuyên gia dự báo toàn cầu đã cảnh báo từ nhiều tháng nay rằng hiện tượng El Nino vào năm 2026 có khả năng trở thành đợt mạnh nhất từng được ghi nhận - Ảnh: Reuters

Dù vậy, Copernicus chia sẻ với hãng tin AFP rằng các giá trị ghi nhận được trong tháng 9 “cho thấy một đợt El Nino vốn đã đặc biệt mạnh, nhất là khi hiện tượng này vẫn chưa đạt đến đỉnh điểm”.

Không phải tất cả các cơ quan dự báo đều sử dụng cùng một thang đo để đánh giá El Nino.

Trước đó, vào ngày 9/10, cơ quan khí tượng Nhật Bản cho biết các điều kiện El Nino đã đạt đến “cường độ mạnh nhất từng được ghi nhận”, với nhiệt độ tại khu vực theo dõi hiện tượng này cao hơn mức bình thường 4 độ C. Nhiệt độ đại dương đạt mức kỷ lục

Theo cơ quan Copernicus, khi hiện tượng El Nino ngày càng mạnh lên, nhiệt độ trung bình bề mặt nước biển toàn cầu trong tháng 9 đã chạm mức kỷ lục 21,05°C, vượt qua mức cao trước đó là 20,92°C ghi nhận vào cùng kỳ năm 2023.

Cũng theo cơ quan này của Liên minh châu Âu (EU), xét trên tổng thể, thế giới đã trải qua tháng 9 nóng thứ hai trong lịch sử quan trắc, với nhiệt độ không khí bề mặt trung bình đạt 16,27°C.

Tháng 9 vừa qua nóng hơn 1,63°C so với mức trung bình thời kỳ tiền công nghiệp (được xác định là giai đoạn 1850–1900).

Tại hội nghị khí hậu của Liên Hợp Quốc năm 2015 ở Paris, các quốc gia đã nhất trí giữ mức tăng nhiệt độ toàn cầu “thấp hơn nhiều” so với ngưỡng 2°C so với thời kỳ tiền công nghiệp, đồng thời nỗ lực hạn chế mức tăng ở ngưỡng 1,5°C nhằm kiểm soát các tác động của biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, vào tháng 9, Liên Hợp Quốc tuyên bố rằng mục tiêu dài hạn 1,5°C sẽ bị vượt qua chỉ trong vài năm tới.

Ông Carlo Buontempo - Giám đốc Copernicus, cho biết trong một tuyên bố: “Chúng ta đang bước vào một chuỗi tháng mới với nhiệt độ cao hơn ngưỡng 1,5°C. Với việc hiện tượng El Nino mạnh mẽ vẫn đang tiếp tục gia tăng cường độ, tình trạng này có khả năng kéo dài đến năm 2027”.

Các nhà khoa học khẳng định rằng việc cắt giảm khí thải nhà từ nhiên liệu hóa thạch là vô cùng quan trọng để hạn chế khoảng thời gian “vượt ngưỡng” 1,5°C, từ đó đưa nhiệt độ giảm trở lại nhanh nhất có thể.

Các chuyên gia cảnh báo rằng hiện tượng El Nino lần này nhiều khả năng sẽ đẩy nhiệt độ toàn cầu lên mức kỷ lục mới vào năm 2027.

El Nino làm tăng nhiệt độ bề mặt tại khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương dọc theo đường xích đạo, gây ra những thay đổi trên toàn cầu về gió, áp suất và các hình thái lượng mưa.

Hiện tượng này thường xảy ra định kỳ từ hai đến bảy năm một lần và kéo dài khoảng chín đến 12 tháng.