Hiệu quả 'gần dân, sát dân' trong giải phóng mặt bằng

UBND phường Đào Duy Từ phân công lực lượng hỗ trợ các gia đình tháo dỡ nhà ở, công trình, vật kiến trúc, bàn giao mặt bằng sạch cho Dự án phát triển tổng hợp các đô thị động lực - Tiểu dự án đô thị Tĩnh Gia. Ảnh: Khiếu Tư/TTXVN

Đây cũng là khâu dễ phát sinh những vấn đề phức tạp, kéo dài nếu tuyên truyền, vận động, đối thoại và giải quyết kiến nghị chưa được thực hiện kịp thời, thấu đáo. Phương châm “gần dân, sát dân” đang được cả hệ thống chính trị của tỉnh Thanh Hóa vào cuộc, từng bước tháo gỡ khó khăn, tạo sự đồng thuận trong Nhân dân, góp phần đẩy nhanh tiến độ các dự án.

Tại phường Ngọc Sơn, dự án đường bộ ven biển đoạn Tiên Trang - Khu kinh tế Nghi Sơn có chiều dài 7,32 km đi qua địa bàn, ảnh hưởng đến 465 hộ dân, trong đó 85 hộ phải bố trí tái định cư. Tổng diện tích đất bị ảnh hưởng hơn 16 ha, 181 hộ có nhà ở, công trình, vật kiến trúc phải tháo dỡ.

Ngay từ khi triển khai, Đảng ủy phường xác định giải phóng mặt bằng không chỉ là nhiệm vụ của chính quyền mà là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cần sự lãnh đạo thống nhất của cấp ủy và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị; ban hành nghị quyết chuyên đề về giải phóng mặt bằng, đưa tiến độ dự án vào nội dung trọng tâm hằng tháng; định kỳ nghe UBND phường và các bộ phận chuyên môn báo cáo, từ đó cho ý kiến xử lý những vấn đề phát sinh; cụ thể hóa bằng việc phân công người phụ trách từng khu vực, từng nhóm hộ.

Cán bộ, đảng viên tham gia Hội đồng Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, công chức địa chính - xây dựng không chỉ thực hiện nhiệm vụ chuyên môn mà còn trực tiếp xuống cơ sở, nắm hoàn cảnh, tâm tư và những nội dung người dân còn chưa thống nhất.

Ông Mai Sỹ Lân - Bí thư Đảng ủy phường Ngọc Sơn cho biết, Đảng ủy xác định muốn đẩy nhanh giải phóng mặt bằng thì trước hết phải làm tốt khâu dân vận. Việc vận động không dừng ở tuyên truyền để người dân bàn giao mặt bằng mà quan trọng là phải nghe được người dân đang vướng ở đâu, kiến nghị điều gì. Những nội dung thuộc thẩm quyền thì tập trung giải quyết; những vấn đề vượt thẩm quyền được tổng hợp, báo cáo cấp trên. Với những hồ sơ đất đai phức tạp, địa phương rà soát lại hồ sơ qua các thời kỳ để có căn cứ giải quyết, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân nhưng không làm trái quy định.

Tại phường Ngọc Sơn, dự án đường bộ ven biển đoạn Tiên Trang - Khu kinh tế Nghi Sơn có chiều dài 7,32 km đi qua địa bàn, ảnh hưởng đến 465 hộ dân, trong đó 85 hộ phải bố trí tái định cư. Ảnh: Khiếu Tư/TTXVN

Cụ thể hóa chủ trương, UBND phường xây dựng kế hoạch tiến độ cụ thể cho từng khâu, từ kiểm đếm, xác minh nguồn gốc đất, lập và phê duyệt phương án bồi thường đến chi trả, bố trí tái định cư, bàn giao mặt bằng. Không chỉ vận động bằng lời nói, khi người dân đồng thuận tháo dỡ công trình, phường huy động lực lượng hỗ trợ di chuyển đồ đạc, cây cối, tháo dỡ vật kiến trúc, giúp các hộ giảm bớt khó khăn và sớm bàn giao mặt bằng. Qua đó, cán bộ có điều kiện gần dân hơn, kịp thời nhận diện những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện.

Hiệu quả của cách làm được thể hiện qua tiến độ. Tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ đã được phê duyệt hơn 124,75 tỷ đồng cho 874 lượt hộ; đã chi trả hơn 123,38 tỷ đồng cho 822 lượt hộ, đạt 98,9%. Trong số 85 hộ đủ điều kiện tái định cư, đã có 73 hộ được bố trí với tổng diện tích đất ở tái định cư hơn 8.080 m2. Đối với 181 hộ phải tháo dỡ nhà ở, công trình, vật kiến trúc, đến nay 181 hộ đã tháo dỡ, bàn giao mặt bằng, với chiều dài khoảng 2,65 km.

Phía sau những con số đó còn những trường hợp không dễ giải quyết. Hiện 52 hộ chưa nhận tiền bồi thường, trong đó 47 hộ còn kiến nghị, khiếu nại. Một số hộ chưa thống nhất với mức bồi thường đất nông nghiệp, đất vườn ao; một số trường hợp còn phải xác minh nguồn gốc, thời điểm sử dụng đất hoặc điều kiện bố trí tái định cư.

Khó khăn lớn nhất nằm ở đoạn tuyến dài khoảng 0,59 km liên quan đến 49 hộ trên khu đất trước đây thuộc xã Hải Ninh (cũ), được giao, mua bán không đúng thẩm quyền trong giai đoạn 2006 - 2007. Trong đó, 43 hộ có nội dung khởi kiện đang được Tòa án nhân dân thụ lý, chờ phán quyết. Đây là những vấn đề hình thành từ nhiều năm trước, hồ sơ đất đai qua nhiều thời kỳ nên việc giải quyết đòi hỏi phải rà soát kỹ và có căn cứ pháp lý.

Không chỉ vận động bằng lời nói, khi người dân đồng thuận tháo dỡ công trình, phường huy động lực lượng hỗ trợ di chuyển đồ đạc, cây cối, tháo dỡ vật kiến trúc, giúp các hộ giảm bớt khó khăn và sớm bàn giao mặt bằng. Ảnh: Khiếu Tư/TTXVN

Với những trường hợp này không thể chỉ đặt mục tiêu “vận động cho xong” mà phải làm rõ từng hồ sơ, từng nội dung kiến nghị. Phường phối hợp với các cơ quan liên quan, trong đó có cơ quan tố tụng, để chờ kết quả giải quyết làm cơ sở thực hiện các bước tiếp theo.

“Những trường hợp có lịch sử đất đai phức tạp thì phải kiên trì rà soát, giải thích, đồng thời phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền để giải quyết. Mục tiêu của phường là trong tháng 9/2026 hoàn thành giải phóng mặt bằng theo kế hoạch”, ông Mai Sỹ Lân cho biết.

Cùng với Ngọc Sơn, phường Đào Duy Từ xác định giải phóng mặt bằng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa quyết định đối với tiến độ triển khai các dự án trên địa bàn. Phường cũng xác định muốn tạo sự đồng thuận trong dân trước hết phải làm tốt khâu tuyên truyền, bảo đảm người dân được thông tin đầy đủ, được lắng nghe và giải đáp những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Đặc biệt, đối với những dự án khó khăn, tồn tại kéo dài qua nhiều năm, Phường thực hiện đổi mới phương pháp tuyên truyền, vận động theo hướng sát dân, gần dân. Phường thành lập 10 tổ tuyên truyền, trực tiếp đến từng hộ gia đình để gặp gỡ, trao đổi, giải thích các chủ trương, chính sách, quy định của pháp luật; đồng thời tiếp nhận, tổng hợp những kiến nghị chính đáng của người dân để rà soát, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết. Cách làm “đến từng nhà, gặp từng người, tuyên truyền từng trường hợp” góp phần đưa chủ trương, chính sách đến gần hơn với người dân, tạo chuyển biến trong nhận thức và hành động.

Cùng với tuyên truyền, đối thoại được phường xác định là giải pháp quan trọng để tháo gỡ những điểm nghẽn trong giải phóng mặt bằng. Nhiều hội nghị đối thoại được tổ chức với các hộ dân bị ảnh hưởng bởi Dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật Khu tái định cư phục vụ di dân xã Hải Hà và các dự án trọng điểm khác.

Tại các cuộc đối thoại, những vấn đề người dân quan tâm, nhất là về nguồn gốc đất, quá trình quản lý, sử dụng đất và chính sách bồi thường, hỗ trợ, được trao đổi trên tinh thần dân chủ, thẳng thắn, cầu thị. Qua đó, phường vừa tăng cường tuyên truyền, vận động, vừa có thêm cơ sở để rà soát hồ sơ, giải quyết các kiến nghị theo đúng quy định.

Theo báo cáo số 2924/UBND-KTHTĐT của UBND phường Đào Duy Từ báo cáo kết quả chỉ đạo xử lý dự án tồn đọng, vướng mắc về giải phóng mặt bằng trên địa bàn, sự lãnh đạo của Đảng ủy cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị đã tạo chuyển biến trong công tác giải phóng mặt bằng. Đến ngày 15/9/2026, phường đã hoàn thành giải phóng mặt bằng 38,11/51,57 ha, đạt 73,9% kế hoạch UBND tỉnh giao.

Đáng chú ý, Dự án phát triển tổng hợp các đô thị động lực - Tiểu dự án đô thị Tĩnh Gia, đoạn qua phường Đào Duy Từ từng gặp nhiều khó khăn và kéo dài qua nhiều năm. Với sự tập trung lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy và sự phối hợp của các lực lượng trong hệ thống chính trị, phường đã hoàn thành phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất toàn bộ 5,98 ha; đồng thời hoàn thành bàn giao toàn bộ mặt bằng với chiều dài tuyến 1,65 km, đạt 100%.

Ông Nguyễn Trung Inh - tổ dân phố Nổ Giáp, phường Đào Duy Từ cho biết, toàn bộ ngôi nhà 2 tầng khang trang của gia đình nằm trong phạm vi tháo dỡ của Dự án phát triển tổng hợp các đô thị động lực - Tiểu dự án đô thị Tĩnh Gia. Để tháo dỡ toàn bộ công trình, bản thân ông cũng rất tiếc nhưng khi cán bộ phường đến tuyên truyền, động viên thì gia đình đã đồng thuận phá dỡ bàn giao mặt bằng và mong muốn dự án sớm triển khai, tạo động lực phát triển kinh tế tại địa phương.

Đối với Dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật Khu tái định cư phục vụ di dân xã Hải Hà, phường Đào Duy Từ cũng đang tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ. Dự án có tổng diện tích thực hiện trên địa bàn phường 48,67 ha. Đến nay, phường đã ban hành quyết định thu hồi 35,87 ha; diện tích bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư đạt 33,29 ha, tương đương 68,3%.

Cách làm “đến từng nhà, gặp từng người, tuyên truyền từng trường hợp” góp phần đưa chủ trương, chính sách đến gần hơn với người dân, tạo chuyển biến trong nhận thức và hành động. Ảnh: Khiếu Tư/TTXVN

Ông Lê Duy Trung - Chủ tịch UBND phường Đào Duy Từ cho biết, phát huy kết quả đạt được, UBND phường tiếp tục chỉ đạo các lực lượng tập trung hoàn thành những phần việc còn lại theo tiến độ đề ra; tăng cường phối hợp với cơ quan, đơn vị liên quan để tháo gỡ những khó khăn vượt thẩm quyền.

Với các khu vực còn vướng mắc về hồ sơ, nguồn gốc và quá trình sử dụng đất, phường tiếp tục rà soát chặt chẽ, bảo đảm việc xác định đối tượng, diện tích và chính sách bồi thường, hỗ trợ đúng quy định. Các trường hợp chưa bàn giao mặt bằng tiếp tục được tuyên truyền, vận động và thực hiện các bước xử lý theo quy định của pháp luật.

Năm 2026, Thanh Hóa thực hiện giải phóng mặt bằng khoảng 2.230 ha tại 133 xã, phường cho hơn 613 dự án. Đến ngày 20/8, tỉnh đã giải phóng mặt bằng gần 1.470 ha, đạt gần 66% kế hoạch, tăng khoảng 250 ha so với tháng trước. Trong đó, 19 xã, phường đã hoàn thành chỉ tiêu năm 2026; 36 địa phương đạt từ 80% - 100% kế hoạch; 45 địa phương đạt từ 40% - dưới 80%.

Ở chiều ngược lại, 20 xã, phường mới đạt dưới 40% kế hoạch; 13 xã chưa giải phóng mặt bằng được diện tích nào. Khối lượng giải phóng mặt bằng còn lại vẫn lớn, trong khi nhiều dự án liên quan đến những hồ sơ đất đai phức tạp, quyền lợi trực tiếp của người dân và những tồn tại kéo dài qua nhiều năm.

Thực tế từ cơ sở cho thấy, việc phát huy vai trò lãnh đạo gắn với từng nhiệm vụ, từng địa bàn; đồng thời đưa cán bộ, đảng viên sâu sát cơ sở, tăng cường đối thoại và giải quyết kiến nghị trên cơ sở đúng quy định là những yếu tố quan trọng để tạo đồng thuận, thúc đẩy tiến độ các dự án.

Đây cũng là cơ sở để Thanh Hóa tiếp tục tháo gỡ những điểm nghẽn trong giải phóng mặt bằng, tạo "đất sạch" cho các dự án, góp phần hoàn thiện hạ tầng và mở rộng không gian phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.