Hiệu quả giáo dục địa phương trong trường học
ĐBP - Sau hơn 5 năm triển khai giảng dạy trong trường học, môn Giáo dục địa phương (GDĐP) từng bước khẳng định vai trò quan trọng bồi dưỡng kiến thức, nuôi dưỡng tình yêu quê hương và hình thành ý thức trách nhiệm công dân cho học sinh. Với cách tổ chức linh hoạt, phù hợp điều kiện thực tiễn, nhiều trường đã đưa nội dung GDĐP vượt ra khỏi khuôn khổ sách giáo khoa, gắn với trải nghiệm thực tế, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện.
Giờ học giáo dục địa phương của thầy, trò Trường THCS Tân Bình.
Thay vì chỉ tiếp cận kiến thức qua trang sách, học sinh có nhiều cơ hội “chạm” vào lịch sử, văn hóa và đời sống xã hội địa phương thông qua các chuyến tham quan, hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm tại di tích, bảo tàng, bản văn hóa du lịch. Cách làm này giúp bài học trở nên sinh động, dễ nhớ, khơi dậy niềm tự hào, ý thức gìn giữ những giá trị truyền thống của quê hương.
Vượt quãng đường hơn 20km, Trường THCS Tân Bình tổ chức cho học sinh tham quan, trải nghiệm tại Sở Chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ ở Mường Phăng. Trong không gian xanh mát, trang nghiêm của khu di tích, các em học sinh chăm chú lắng nghe thuyết minh viên kể lại những câu chuyện lịch sử hào hùng gắn với Đại tướng Võ Nguyên Giáp và Chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.
Em Đàm Minh Anh, học sinh lớp 7B6, Trường THCS Tân Bình chia sẻ: Khi được trực tiếp tham quan di tích lịch sử, nghe những câu chuyện có thật mà trước đây chỉ biết qua sách vở, chúng em cảm thấy rất xúc động và tự hào. Qua chuyến tham quan, trải nghiệm tại điểm di tích, chúng em hiểu hơn về lịch sử quê hương và trân trọng những hy sinh to lớn của các thế hệ đi trước.
Theo thầy giáo Đào Xuân Quỳnh, Trường THCS Tân Bình, việc kết hợp dạy học trên lớp với các hoạt động trải nghiệm tại di tích lịch sử, bảo tàng... giúp học sinh tiếp thu kiến thức hiệu quả hơn, tạo hứng thú học tập, đặc biệt với môn GDĐP và hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp.
Thực tế cho thấy, nhiều trường học trong tỉnh đã duy trì hiệu quả việc đưa học sinh tham quan các di tích lịch sử, gắn GDĐP với giáo dục truyền thống cách mạng. Ở bậc tiểu học, nội dung GDĐP lồng ghép trong các môn học và hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm thực tế. Đối với cấp THCS và THPT, nội dung GDĐP triển khai theo các chủ đề về văn hóa, lịch sử, địa lý, kinh tế, xã hội, môi trường và hướng nghiệp. Các bài học được thiết kế khoa học, thông tin chính xác, phù hợp tâm lý lứa tuổi, giúp học sinh có cái nhìn tổng thể, hệ thống về quê hương Điện Biên trong mối liên hệ với sự phát triển chung của đất nước cùng với các hoạt động như: Chăm sóc di tích, bia tưởng niệm; dâng hương, thắp nến tri ân vào dịp lễ; thăm hỏi, giúp đỡ gia đình chính sách, người có công với cách mạng.
Thầy giáo Nguyễn Văn Dũng, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Bế Văn Đàn cho biết: Điện Biên là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, giúp nhà trường dễ dàng khai thác trong giảng dạy. Các hoạt động ngoại khóa lịch sử, văn hóa, văn nghệ dân gian, kể chuyện truyền thống, dâng hương tại nghĩa trang liệt sĩ… được tổ chức thường xuyên, tạo sự gần gũi, dễ tiếp cận với học sinh.
Cùng với sự vào cuộc của trường học, Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ và Ban Quản lý Di tích tỉnh giữ vai trò quan trọng trong việc đưa lịch sử đến gần hơn với thế hệ trẻ. Hằng năm, các đơn vị chủ động phối hợp với ngành giáo dục tổ chức nhiều chương trình giáo dục trải nghiệm, tham quan học tập gắn với các nhân vật, sự kiện lịch sử tiêu biểu của địa phương. Thông qua hoạt động thuyết minh, xem phim tư liệu, tham quan hiện vật, mô hình sa bàn chiến dịch, học sinh, sinh viên được tiếp cận lịch sử một cách trực quan, sinh động, từ đó nâng cao nhận thức và bồi đắp niềm tự hào về truyền thống cách mạng của quê hương.
Bên cạnh hoạt động trải nghiệm, Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ thường xuyên tổ chức trưng bày, triển lãm chuyên đề theo từng giai đoạn lịch sử, sự kiện trọng điểm hoặc các chủ đề giáo dục phù hợp với chương trình học. Ban Quản lý Di tích tỉnh duy trì hiệu quả việc khai thác, phát huy giá trị di tích lịch sử cách mạng, danh thắng trên địa bàn phục vụ công tác giáo dục truyền thống. Thông qua việc trực tiếp tham quan, tìm hiểu tại di tích, học sinh không chỉ hiểu rõ hơn về giá trị lịch sử, văn hóa mà còn hình thành ý thức gìn giữ, bảo vệ và phát huy di sản của quê hương.
Ông Trần Đăng Ninh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết: Việc giảng dạy GDĐP đã mang lại những chuyển biến tích cực, nhận được sự đồng thuận và phản hồi tốt từ đội ngũ quản lý, giáo viên và học sinh. Ngành giáo dục tiếp tục chỉ đạo các cơ sở giáo dục chủ động xây dựng kế hoạch triển khai với nhiều hình thức phong phú như dạy học qua trải nghiệm, gắn với di sản, tích hợp, lồng ghép và huy động sự tham gia của gia đình, cộng đồng. Qua đó, giúp học sinh hiểu sâu sắc hơn về quê hương Điện Biên, hình thành nền tảng tri thức, tình cảm và trách nhiệm cho hành trình trưởng thành.
