Hiệu quả rõ nét từ làm sạch dữ liệu đất đai

Dữ liệu chuẩn hóa, người dân hưởng lợi

Ðến Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Biển Bạch thực hiện thủ tục tặng cho quyền sử dụng đất, ông Nguyễn Việt Hùng (ấp Phước Hòa) cảm nhận rõ sự thuận lợi trong quá trình giải quyết hồ sơ. Những thông tin liên quan đến thửa đất và người sử dụng đất được rà soát, đối chiếu, cập nhật trên hệ thống, nhờ đó, ông không phải tiếp tục thực hiện những bước xác minh đối với các thông tin có thể khai thác từ cơ sở dữ liệu.

Ông Nguyễn Việt Hùng thực hiện thủ tục tặng cho quyền sử dụng đất thuận tiện hơn nhờ thông tin đất đai được cập nhật đầy đủ, chuẩn hóa trên hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai.

Giống như ông Hùng, với nhiều người dân, hiệu quả từ việc làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai được cảm nhận từ những điều rất cụ thể: hồ sơ được tiếp nhận nhanh chóng, giảm những khâu xác minh không cần thiết và hạn chế đi lại nhiều lần...

Ông Diệp Minh Rạng, chuyên viên Phòng Kinh tế, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Biển Bạch, thông tin: Ðịa phương đang tập trung hoàn thiện thông tin về thửa đất và người sử dụng đất. Trong đó, chú trọng rà soát những dữ liệu còn thiếu, chưa chính xác nhằm cập nhật, bổ sung và phối hợp đối chiếu, xác thực để dữ liệu ngày càng đầy đủ, thống nhất.

Theo ông Rạng, điều quan trọng là dữ liệu sau khi hoàn thiện phải được khai thác hiệu quả. Khi thông tin về thửa đất, người sử dụng đất và hồ sơ liên quan đã được chuẩn hóa, cán bộ có thể chủ động tra cứu trên hệ thống, hạn chế yêu cầu người dân cung cấp lại những thông tin mà cơ quan Nhà nước đã có. Từ đó, dữ liệu trở thành công cụ trực tiếp hỗ trợ cải cách hành chính, thay vì chỉ phục vụ lưu trữ và quản lý.

Tương tự xã Biển Bạch, tại xã Ninh Thạnh Lợi, công việc này đang được đẩy nhanh. Ông Nguyễn Thanh Phận, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã, cho rằng, việc hoàn thiện dữ liệu đất đai có ý nghĩa lâu dài đối với cả công tác quản lý Nhà nước lẫn phục vụ Nhân dân. Thông tin càng đầy đủ, chính xác, được cập nhật kịp thời thì việc khai thác dữ liệu trong giải quyết thủ tục càng thuận lợi.

Ðến nay, Ninh Thạnh Lợi đã rà soát 311 hồ sơ dữ liệu đất đai, trong đó hoàn thành 263 hồ sơ, đạt 84,5%. Kết quả này tạo cơ sở để thông tin sau khi được chuẩn hóa tiếp tục phục vụ công tác quản lý và giải quyết các thủ tục hành chính liên quan đến đất đai.

Ông Võ Văn Ken, xã Ninh Thạnh Lợi, thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận lần đầu thuận lợi nhờ thông tin đất đai đã được chuẩn hóa.

Nỗ lực hoàn thiện dữ liệu

Theo báo cáo của UBND tỉnh Cà Mau, kế hoạch ban đầu có 1.132.853 thửa đất. Ðến cuối tháng 6/2026, số thửa đất trên hệ thống còn 1.063.384 thửa, giảm 69.469 thửa sau quá trình rà soát, xử lý dữ liệu trùng lặp, dữ liệu kỹ thuật và những dữ liệu không còn giá trị sử dụng.

Ðáng chú ý, có 588.386 thửa đất đạt tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”, tăng 73.311 thửa so với thời điểm đầu thực hiện, chiếm 55,33% tổng số thửa trên hệ thống. Còn 474.998 thửa, chiếm 44,67%, đã có trong cơ sở dữ liệu nhưng chưa hoàn thiện đầy đủ các tiêu chí. Trong số này, 202.561 thửa đã đồng bộ đầy đủ dữ liệu không gian, dữ liệu thuộc tính và hồ sơ quét, chỉ còn bước đối khớp với Cơ sở Dữ liệu quốc gia về dân cư. Số thửa còn phải tiếp tục rà soát, bổ sung và hoàn thiện là 272.437 thửa. Những con số này cho thấy quy mô lớn của quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai thống nhất.

Theo ông Hồ Chí Linh, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh, việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai đang tạo nền tảng để tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính. Khi dữ liệu đất đai được kết nối, đồng bộ với Cơ sở Dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu liên quan, cơ quan hành chính có thể từng bước chuyển từ cách làm dựa nhiều vào hồ sơ giấy sang chủ động khai thác thông tin có trên hệ thống.

Tuy nhiên, để thửa đất đạt tiêu chí “đúng - đủ - sạch” là quá trình đòi hỏi nhiều công sức. Dữ liệu được hình thành qua nhiều thời kỳ, từ nhiều nguồn khác nhau nên có thể thiếu đồng bộ giữa thông tin thuộc tính, dữ liệu không gian và hồ sơ pháp lý. Một số trường hợp có biến động về người sử dụng đất nhưng chưa được cập nhật; có hồ sơ phải tiếp tục đối chiếu tài liệu lưu trữ hoặc xác minh thực tế. Ðây cũng là lý do việc làm sạch dữ liệu không thể thực hiện trong thời gian ngắn.

Bên cạnh đó, việc làm sạch dữ liệu mới chỉ là bước đầu. Ðể dữ liệu thực sự “sống” thì mỗi biến động về đất đai như: chuyển nhượng, tách thửa, hợp thửa, cấp đổi giấy chứng nhận, hay đăng ký biến động phải được cập nhật kịp thời. Nếu không thường xuyên cập nhật, chỉnh lý, dữ liệu dù từng được chuẩn hóa, vẫn có nguy cơ lạc hậu.

Vì vậy, chiến dịch làm giàu, làm sạch dữ liệu đất đai cần được thực hiện liên tục, gắn với quá trình vận hành thường xuyên của hệ thống. Ðó là bước chuyển từ “có dữ liệu” sang “dữ liệu có thể sử dụng”. Khi ấy, mỗi thửa đất được hoàn thiện dữ liệu không chỉ giúp công tác quản lý tốt hơn mà còn rút ngắn quá trình tiếp cận dịch vụ công của người dân. Ðó chính là giá trị thiết thực nhất của cải cách hành chính dựa trên dữ liệu.