Hình ảnh khai quật, lấy mẫu và bàn giao mẫu hài cốt tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi, Hà Nội

Đây là nghĩa trang liệt sĩ đầu tiên của Hà Nội triển khai công tác khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, tiếp sau đó sẽ đến các nghĩa trang liệt sĩ Nhổn, Mai Dịch cùng 337 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn 126 xã, phường của Hà Nội được tiến hành theo kế hoạch.

Đài tưởng niệm Tổ quốc ghi công tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi (xã Thanh Trì). Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Thành kính thực hiện nghi thức dâng hương, dâng lễ trước Đài tưởng niệm Tổ quốc ghi công tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi (xã Thanh Trì). Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Thiếu tướng Đào Văn Nhận, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội dâng hương trước Đài tưởng niệm Tổ quốc ghi công tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi (xã Thanh Trì). Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Thiếu tướng Lưu Nam Tiến, Chính ủy Bộ Tư lệnh Thủ đô thắp hương trên phần mộ liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi (xã Thanh Trì). Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Thắp hương trên phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi (xã Thanh Trì). Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi là nơi yên nghỉ của 1.297 phần mộ liệt sĩ, trong đó có 48 phần mộ chưa xác định được thông tin. Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Thiếu tá Phạm Sỹ Quý (Bộ Tư lệnh Thủ đô) phát biểu hứa quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi (xã Thanh Trì). Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Việc mã hóa các phần mộ được thực hiện cẩn thận trước khi tiến hành khai quật lấy mẫu sinh phẩm. Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Trang trọng thực hiện quy trình khai quật, đưa hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi (xã Thanh Trì). Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Thực hiện quy trình khai quật, đưa hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi (xã Thanh Trì). Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Lực lượng khai quật tiến hành phá dỡ nhiều lớp đất đá để tiếp cận được hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi (xã Thanh Trì). Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Thiếu tướng Đào Văn Nhận, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội kiểm tra thực địa khai quật, đưa hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi (xã Thanh Trì). Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Lực lượng khai quật tiến hành phá dỡ nhiều lớp đất đá để tiếp cận được hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi (xã Thanh Trì). Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Thực hiện quy trình số hóa dữ liệu thông tin về vị trí, tọa độ mộ liệt sĩ. Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Thiếu tướng Đào Văn Nhận, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội thăm hỏi, động viên các lực lương đang làm nhiệm vụ tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi (xã Thanh Trì). Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Lực lượng khai quật tiến hành phá dỡ nhiều lớp đất đá để tiếp cận hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi (xã Thanh Trì). Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính về khu vực lấy mẫu sinh phẩm tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi (xã Thanh Trì). Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Thực hiện nghi thức phủ Quốc kỳ trang trọng, tri ân Anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Trang trọng thực hiện quy trình khai quật, đưa hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính về khu vực lấy mẫu sinh phẩm sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi (xã Thanh Trì). Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Trang trọng thực hiện quy trình khai quật, đưa hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính về khu vực lấy mẫu sinh phẩm sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi (xã Thanh Trì). Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Lãnh đạo Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội trao đổi, xử lý những khó khăn trong quá trình khai quật. Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Chiến sĩ trực thuộc Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội "vượt nắng, thắng mưa" hoàn thành tốt nhiệm vụ. Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Thực hiện quy trình khai quật, đưa hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính về khu vực lấy mẫu sinh phẩm sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi (xã Thanh Trì). Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Thực hiện quy trình số hóa dữ liệu thông tin khai quật, đưa hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính tại khu vực lấy mẫu sinh phẩm. Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Thực hiện quy trình số hóa dữ liệu thông tin khai quật, đưa hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính tại khu vực lấy mẫu sinh phẩm. Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Sau khi tổ chức thí điểm khai quật, lấy mẫu sinh phẩm di truyền ADN tại Nghĩa trang Liệt sĩ Yên Viên (xã Phù Đổng, Hà Nội), tạo cơ sở thực tiễn vững chắc trước khi triển khai đồng loạt trên diện rộng, ngày 30/7, Ban Chỉ đạo thành phố Hà Nội về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo 515) đã tổ chức triển khai lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi (xã Thanh Trì). Đây là nghĩa trang liệt sĩ đầu tiên của Hà Nội triển khai công tác khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ. Sau đó, các Nghĩa trang liệt sĩ Nhổn, Nghĩa trang liệt sĩ Mai Dịch cùng 337 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn 126 xã, phường của Hà Nội sẽ tiến hành theo kế hoạch.

Theo ông Nguyễn Tây Nam, Phó Giám đốc Sở Nội vụ, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo thành phố Hà Nội về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi là nơi yên nghỉ của 1.297 phần mộ liệt sĩ, trong đó có 48 phần mộ chưa xác định được thông tin. Với trách nhiệm, tình cảm và lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc, các cấp, ngành, cơ quan chức năng sẽ nỗ lực, ứng dụng thành tựu của khoa học và công nghệ hiện đại để sớm đưa các Anh hùng liệt sĩ trở về với tên tuổi của mình, trở về trong vòng tay của gia đình, quê hương và đồng đội.

Trực tiếp chỉ đạo, động viên cán bộ, chiến sĩ và lực lượng làm nhiệm vụ tại hiện trường, Thiếu tướng Đào Văn Nhận, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội xúc động chia sẻ: “Tôi luôn mong hài cốt các liệt sĩ khi khai quật lên vẫn còn đủ điều kiện để lấy được mẫu. Các đồng chí cố gắng thực hiện bằng cả lương tâm và trách nhiệm. Nếu không thu được thông tin liệt sĩ thì vô cùng đáng tiếc. Để xảy ra sai sót bởi sự thiếu cẩn trọng là có lỗi với các thế hệ đi trước. Nên dù thời tiết mưa nắng thất thường, điều kiện làm việc nhiều khó khăn, các đồng chí cần xác định rõ tư tưởng, coi đây là trách nhiệm và cũng là vinh dự, góp phần đưa các liệt sĩ trở về trong sự ngóng trông của các gia đình”.

Theo kế hoạch, việc lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ tại 3 nghĩa trang liệt sĩ do thành phố quản lý gồm: Nghĩa trang liệt sĩ Nhổn, Nghĩa trang liệt sĩ Mai Dịch và Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi sẽ hoàn thành trước tháng 11/2026. Với 337 nghĩa trang liệt sĩ tại địa bàn 126 xã, phường, việc lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ sẽ hoàn thành trước tháng 12/2026.

Triển khai kế hoạch lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ, Ban Chỉ đạo 515 thành phố Hà Nội đã thành lập 20 tổ (đội) lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ, trong đó có 16 tổ chính thức và 4 tổ dự phòng. Các tổ (đội) này sẽ phối hợp với các cơ quan, đơn vị hướng dẫn, hỗ trợ các địa phương tổ chức lấy mẫu, bàn giao mẫu và số hóa thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ bảo đảm đúng quy trình, kỹ thuật theo hướng dẫn của Ban Chỉ đạo quốc gia; bảo đảm tính pháp lý, khách quan, chính xác theo quy định.

Tính đến cuối tháng 6/2026, toàn bộ 340 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn Thủ đô đã hoàn thành công tác khảo sát, gắn định danh và phân loại khoa học. Theo đó, toàn thành phố có 54.200 mộ liệt sĩ, gồm 54.191 mộ đơn và 9 mộ tập thể. Số mộ có đầy đủ thông tin là 23.202 mộ; có một phần thông tin là 25.808 mộ và số mộ cần lấy mẫu hài cốt để giám định ADN là 8.059 mộ. Phần lớn các trường hợp cần xác định danh tính đều liên quan đến thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, chất lượng mẫu sinh phẩm đã suy giảm đáng kể.

Với vai trò cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 515 thành phố Hà Nội, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội đã chủ động, đi đầu trong việc hiện đại hóa công tác chính sách, áp dụng công nghệ số để hiện thực hóa các chỉ tiêu của chiến dịch. Theo đó, các đơn vị thuộc Bộ Tư lệnh Thủ đô đang tập trung cao độ lực lượng số hóa dữ liệu, tạo nền tảng cốt lõi để tích hợp vào hệ thống dùng chung của Bộ Quốc phòng.

Trung tá Vũ Thùy Dương, Trưởng ban Bản đồ, Phòng Tác chiến, Cục Chính trị, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội cho biết, đơn vị đã triển khai lập sơ đồ của từng nghĩa trang liệt sĩ, đồng thời lấy tọa độ chính xác của những mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin phục vụ quá trình số hóa. Việc làm này sẽ giúp xác định ADN chính xác đối với từng phần mộ liệt sĩ còn thiếu thông tin, phục vụ lâu dài cho công tác tra cứu.

Phần lớn các trường hợp cần xác định danh tính đều liên quan đến thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, chất lượng mẫu sinh phẩm đã suy giảm đáng kể. Với tinh thần vào cuộc chủ động, quyết liệt nhưng thận trọng, chắc chắn và phương châm "làm đến đâu chắc đến đó", Hà Nội đang chạy đua với thời gian để lưu giữ những thông tin, chứng cứ còn lại sau chiến tranh, giữ lại những manh mối trước khi tiếp tục bị mai một.