Hình hài không gian phục dựng chùa Báo Ân trên bản vẽ quy hoạch hồ Gươm

Tại góc trưng bày đồ án quy hoạch chi tiết phân khu quy hoạch khu vực hồ Gươm đang được xin ý kiến nhân dân, tấm pano giới thiệu lịch sử và phương án tái thiết khu đất Bưu điện Hà Nội thu hút sự chú ý của nhiều nhà nghiên cứu cùng người dân cao tuổi. Ký ức về ngôi đại tự nức tiếng chốn Hà thành thế kỷ XIX một lần nữa được gợi mở qua những bản vẽ phục dựng công phu.

Chùa Báo Ân xây dựng năm 1842, từng rộng gần 100 mẫu với 180 gian trước khi bị dỡ bỏ vào năm 1888 để xây Bưu điện Hà Nội.

Chùa Báo Ân do Tổng đốc Hà Ninh Nguyễn Đăng Giai quyên tiền hưng công xây dựng từ năm 1842 dưới thời vua Thiệu Trị. Chùa có quy mô bề thế với 36 nóc nhà, 180 gian, mặt trước nhìn ra sông Hồng, mặt sau dựa lưng vào hồ Gươm.

Do khuôn viên bao bọc bởi hào nước trồng nhiều sen, người xưa còn gọi chốn này là chùa Liên Trì hay chùa Quan Thượng. Năm 1888, chính quyền bảo hộ Pháp cho phá hủy toàn bộ công trình để lấy mặt bằng xây dựng bưu điện, chỉ còn lại Tháp Hòa Phong lẻ loi bên bờ nước.

Sơ đồ phân tích ý tưởng chắt lọc các yếu tố kiến trúc gốc gồm tam quan, chính điện và hào nước bát giác nhằm tái hiện không gian chùa Báo Ân xưa theo quy mô hài hòa với cảnh quan hiện tại.

Đồ án lần này không đặt mục tiêu xây dựng lại nguyên vẹn quy mô đồ sộ trăm gian như trước đây. Nhóm nghiên cứu chọn giải pháp cô đọng những yếu tố nhận diện cốt lõi của di tích. Không gian mới sẽ gợi nhắc ký ức lịch sử một cách hài hòa, tôn trọng các khối công trình kiến trúc Pháp xung quanh.

Bản vẽ quy hoạch tổng mặt bằng khu vực Bưu điện Hà Nội định vị khu công trình chùa Báo Ân đề xuất tại khu đất trung tâm, tiếp giáp các trục phố Đinh Tiên Hoàng, Đinh Lễ, Lê Thạch và Ngô Quyền.

Theo phương án mặt bằng tổng thể, cụm công trình chùa Báo Ân đề xuất nằm trọn trong khuôn viên hiện hữu của cơ quan bưu chính. Một số hạng mục xây dựng cơi nới không phù hợp sẽ được hạ giải. Trục cảnh quan mới mở ra từ đường Ngô Quyền, xuyên qua cụm công trình tâm linh tưởng niệm rồi hướng thẳng ra đường Đinh Tiên Hoàng.

Không gian chùa Báo Ân đề xuất nhìn từ hướng công viên vườn hoa Lý Thái Tổ, kết nối trực tiếp với quảng trường và trục cảnh quan ven hồ.

Nhìn từ trên cao, khối chính điện mái ngói truyền thống được bao bọc bởi hồ nước tạo hình bát giác mô phỏng hào sen Liên Trì xưa. Lớp nước này vừa là khoảng đệm cách ly tiếng ồn đô thị, vừa tạo ra không gian tĩnh lặng cho người dân và du khách tản bộ chiêm bái giữa lòng phố thị.

rục kết nối thẳng tắp từ Tháp Rùa, mặt nước hồ Gươm qua Tháp Hòa Phong dẫn vào cụm công trình chùa Báo Ân đề xuất trong khuôn viên Bưu điện Hà Nội.

Góc nhìn toàn cảnh từ trên cao mặt nước hồ Gươm hướng vào cụm công trình, nổi bật với hệ thống hành lang cây xanh và hồ nước bao quanh ngôi chính điện.

hối cảnh cận cảnh cụm công trình với mặt nước bát giác uốn lượn quanh gian thờ chính điện,

Điểm mấu chốt nhận được nhiều đánh giá tích cực của đồ án là việc tái lập trục kết nối thị giác giữa Tháp Hòa Phong và tam quan chùa. Suốt thời gian hơn 100 năm qua năm qua, Tháp Hòa Phong đứng bơ vơ bên vệ đường, cách biệt hoàn toàn với lịch sử của chính nó. Khi cổng tam quan được phục dựng lùi vào trong khuôn viên bưu điện, ngọn tháp rêu phong sẽ tìm lại được điểm tựa văn hóa vốn có.

Góc nhìn từ vỉa hè đường Đinh Tiên Hoàng, nơi Tháp Hòa Phong cổ kính đứng thẳng hàng với tam quan chùa Báo Ân phục dựng bên cạnh tòa nhà Bưu điện Hà Nội.

Tầm nhìn khoáng đạt từ mặt hồ qua đường Đinh Tiên Hoàng, kết nối thị giác từ mặt nước vào sâu bên trong quần thể kiến trúc văn hóa tâm linh.

Người dân đặc biệt quan tâm đến quy hoạch mới khu vực hồ Gươm đang được xin ý kiến rộng rãi

Phương án tái hiện không gian chùa Báo Ân cho thấy sự cẩn trọng của các nhà làm quy hoạch khi đối diện với các tầng vỉa lịch sử ngàn năm của Hà Nội. Di sản không bị lãng quên dưới các khối bê tông, mà đang được tìm kiếm giải pháp đánh thức, hòa nhịp cùng dòng chảy phát triển đương đại của Thủ đô.