Hồ chứa nước xuống cấp, người dân Bồng Lai gặp khó

Lo thiếu nước sản xuất vụ hè-thu

Những ngày này, bà con nông dân ở thôn Bồng Lai 1 và 2 đang làm đất chuẩn bị xuống giống sản xuất vụ hè-thu cho kịp thời vụ. Tuy vậy, do dự báo nắng hạn và hồ chứa nước Lục Cục xuống cấp nghiêm trọng nên bà con rất lo lắng, nguy cơ thiếu nước sản xuất là rất lớn.

Hệ thống đê Lục Cục, cống lấy nước đã bị xuống cấp trầm trọng, không đủ khả năng tích nước và tưới nước - Ảnh P.P

Ông Nguyễn Văn Sơn, Trưởng thôn Bồng Lai 2 cho biết: Thôn Bồng Lai 1 và 2 có hơn 400 hộ, gần 1.700 nhân khẩu. Người dân nơi đây sống bằng nghề sản xuất nông, lâm nghiệp; đặc biệt, 2 thôn có hơn 20ha sản xuất lúa 2 vụ.

Để có cánh đồng lúa 2 vụ này, hàng chục năm trước, người dân đã tự nguyện di dời nhà cửa lên các triền núi, nhường lại vùng đất bằng phẳng ở giữa thôn để cải tạo lớp đất phong hóa, đưa đất mùn; đồng thời nhờ nguồn nước tưới từ hồ chứa nước Lục Cục, nằm phía trên thôn Bồng Lai 2.

Hồ chứa nước Lục Cục là số ít hồ chứa nước trên địa bàn tỉnh được xây dựng bằng đập đất, nay đã xuống cấp, sạt lở - Ảnh: P.P

Theo ông Nguyễn Văn Sơn, sau hơn 40 năm đưa vào khai thác, đến nay, hồ chứa nước Lục Cục đã xuống cấp nghiêm trọng, nguy cơ thiếu nước sản xuất, đặc biệt ở vụ hè-thu là rất lớn. Bà con nông dân muốn tiết kiệm nước, tưới tiết kiệm cũng không được khi cống lấy nước của hồ chứa không thể vận hành đóng mở.

Cần sớm nâng cấp hồ chứa Lục Cục

Theo quan sát của chúng tôi, hồ chứa Lục Cục do được xây dựng từ năm 1985 nên kỹ thuật xây dựng đơn giản và vận hành trong thời gian dài ít có sự đầu tư nâng cấp, sửa chữa dẫn đến xuống cấp nghiêm trọng. Đây cũng là hồ chứa trong số rất ít công trình thủy lợi được xây dựng bằng đập đất và chưa có kè mái nên các hiện tượng thẩm thấu nước qua đập là rất lớn và có nguy cơ mất an toàn công trình khi nước lũ dâng cao.

Hệ thống mái tràn của hồ chứa nước Lục Cục vẫn chưa được xây dựng, nước chảy qua tràn đất tự do nên khó khăn cho việc tích nước - Ảnh: P.P

Trên thực tế, chân đập đã từng xảy ra sạt trượt nhưng nhờ một cá nhân trong thôn đến trồng tre nên hạn chế được nguy cơ sạt lở thêm. Cùng với đó, mái tràn của hồ chứa này vẫn chưa được xây dựng, nước chảy qua tràn đất tự do nên khó khăn cho việc tích nước.

Chủ tịch UBND xã Bố Trạch Đỗ Mạnh Tài cho biết: Những năm qua, được sự quan tâm của tỉnh, bằng các nguồn vốn đầu tư từ ngân sách Trung ương, ngân sách tỉnh, vốn các chương trình mục tiêu quốc gia nên hệ thống đường giao thông nội đồng, mương dẫn nước phục vụ sản xuất, cũng như các hồ đập nhỏ và vừa trên địa bàn xã cơ bản đáp ứng nhu cầu phục vụ sản xuất nông nghiệp của Nhân dân.

Tuy nhiên, tại thôn Bồng Lai 1 và 2, hồ chứa nước Lục Cục do được xây dựng hơn 40 năm trước và chưa đồng bộ, nay còn xuống cấp nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sản xuất, đời sống của người dân.

Cụ thể: Hồ được xây dựng từ năm 1985, nhưng đến nay vẫn chưa có hệ thống tràn ngăn nước và cống trên tràn phục vụ đi lại của bà con. Hệ thống đê Lục Cục, cống lấy nước đã bị xuống cấp trầm trọng không đủ khả năng tích nước và tưới nước phục vụ sản xuất nông nghiệp của 2 thôn. Đặc biệt, đê và đập tràn hồ Lục Cục còn là tuyến đường quan trọng để người dân trong thôn đi lại sản xuất, sinh hoạt.

Cánh đồng lúa hơn 20ha của thôn Bồng Lai 1 và 2 có nguy cơ thiếu nước sản xuất trong vụ hè-thu - Ảnh: P.P

Anh Hoàng Văn Mạnh, một hộ dân ở phía trên hồ Lục Cục cho biết, chỉ cần một trận mưa lớn là nước chảy qua ngầm tràn bằng đất của hồ rất xiết, nguy hiểm, người dân bị chia cắt, không đi lại được.

Theo ông Đỗ Mạnh Tài, sau sáp nhập, UBND xã Bố Trạch đã tích cực chỉ đạo các thôn và Nhân dân cố gắng khắc phục để kịp thời sản xuất, nhưng do hệ thống tràn chưa được đầu tư xây dựng, hệ thống đê và cống lấy nước đã xuống cấp nên hiệu quả chưa cao. Do đó, việc đầu tư khẩn cấp xây dựng đập, cầu tràn, nâng cấp hệ thống đê và cống lấy nước hồ Lục Cục là hết sức cấp thiết.

Do mới thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp nên xã chưa thể huy động nguồn kinh phí để đầu tư công trình này. UBND xã Bố Trạch đã có tờ trình đề nghị HĐND, UBND tỉnh và các ngành liên quan của tỉnh quan tâm hỗ trợ, bố trí kinh phí để đầu tư xây dựng công trình với nguồn kinh phí dự kiến 19,5 tỉ đồng, nhằm giúp người dân thôn Bồng Lai 1 và 2 đủ nước sản xuất và sinh hoạt, ổn định cuộc sống.