Hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng AI để nâng cao năng lực cạnh tranh
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi phương thức sản xuất, kinh doanh, việc ứng dụng AI đang mở ra cơ hội nâng cao năng suất, hiệu quả đầu tư và năng lực quản trị doanh nghiệp. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả AI, doanh nghiệp cần lựa chọn giải pháp phù hợp và cần sự hỗ trợ của các cơ quan chức năng.

Đào tạo nguồn nhân lực tự động hóa tại Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh (Ảnh: CTV)
Chuyên gia cho rằng, AI tạo sinh và các hệ thống tác nhân AI đang mở rộng khả năng hỗ trợ từ từng tác vụ sang những quy trình gồm nhiều bước. Hiệu quả đầu tư vào AI cần được đánh giá trên cơ sở lợi ích thực tế mang lại, tổng chi phí triển khai và khả năng đáp ứng mục tiêu phát triển của doanh nghiệp.
Trong không gian phát triển mới của Thành phố Hồ Chí Minh, sự liên kết giữa tài chính, thương mại, dịch vụ và công nghiệp mở ra nhiều bài toán ứng dụng AI trong quản trị đầu tư, tổ chức sản xuất, dự báo nhu cầu và vận hành chuỗi cung ứng.
Từ thực tiễn này, Thành phố Hồ Chí Minh cần triển khai các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các điều kiện cần thiết để ứng dụng AI, tư vấn phương án triển khai phù hợp. Đồng thời, cần chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp đang hoạt động nâng cao năng lực, đổi mới công nghệ và mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh.
Theo đó, ông Lê Anh Hoàng, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (ITPC) cho biết, phương án đầu tư AI cho doanh nghiệp cần làm rõ ba vấn đề: giá trị có thể tạo ra; điều kiện dữ liệu, nhân sự và hệ thống để triển khai; và trách nhiệm kiểm soát trong quá trình sử dụng.

Triển lãm công nghệ tự động hóa trong sản xuất tại Thành phố Hồ Chí Minh (Ảnh: CTV)
Trên cơ sở này, ITPC đưa ra ba hướng hợp tác: ứng dụng AI để nâng cao chất lượng chuẩn bị dự án và ra quyết định đầu tư; ứng dụng AI để nâng cao năng lực lãnh đạo, quản trị dữ liệu và tổ chức triển khai; kết nối đầu tư với chuyển giao tri thức và đưa các giải pháp AI vào ứng dụng, đầu tư, kinh doanh.
Cũng theo ông Lê Anh Hoàng, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã xác định vai trò trung tâm của người dân và doanh nghiệp trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Cùng với đó, Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân nhấn mạnh yêu cầu đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản trị và tăng cường liên kết doanh nghiệp. Tinh thần xuyên suốt này cũng định hướng cho công tác xúc tiến đầu tư là gắn thu hút nguồn lực với nâng cao khả năng tiếp nhận công nghệ, năng lực triển khai và hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp.
Cụ thể hóa những chủ trương trên, Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành Kế hoạch số 193/KH-UBND ngày 15/5/2026 triển khai chương trình AI, chú trọng phát triển hạ tầng tính toán, dữ liệu và nguồn nhân lực. Những định hướng này mở ra cơ hội để doanh nghiệp, đối tác công nghệ và các cơ sở nghiên cứu, đào tạo cùng lựa chọn nội dung hợp tác phù hợp với nhu cầu và khả năng triển khai.
Bên cạnh cơ hội nâng cao năng suất, ứng dụng AI cũng đặt ra yêu cầu thay đổi phương thức tổ chức công việc và phát triển nguồn nhân lực trong doanh nghiệp.
Dẫn kết quả nghiên cứu gần 760 chuyên gia tư vấn của Boston Consulting Group (Dell’Acqua và cộng sự, 2026), Giáo sư, Tiến sĩ Markus Baer, Trường Kinh doanh Olin, Đại học Washington tại St. Louis (Hoa Kỳ) cho rằng, đối với những tác vụ nằm trong phạm vi khả năng của AI, công nghệ này giúp hoàn thành nhiều hơn 12% khối lượng công việc, rút ngắn 25% thời gian và nâng cao 31% chất lượng đầu ra.
Ngược lại, đối với các bài toán phức tạp vượt ngoài khả năng của AI, đòi hỏi sự thấu hiểu bối cảnh và tương tác của con người, việc phụ thuộc thiếu kiểm chứng vào gợi ý từ mô hình lại làm giảm 16% độ chính xác, dù phần trình bày vẫn mạch lạc và có sức thuyết phục cao.
Do vậy, giá trị bền vững chỉ đạt được khi doanh nghiệp tái thiết kế quy trình làm việc theo hướng giao các tác vụ lặp lại cho AI, đồng thời rèn luyện tư duy phản biện, năng lực đặt vấn đề và khả năng phán đoán cho đội ngũ nhân sự.
Một vấn đề khác cần được doanh nghiệp quan tâm là tác động của AI đối với thị trường lao động, nhất là lực lượng lao động trẻ. Theo Giáo sư, Tiến sĩ Markus Baer, dù chưa ghi nhận tình trạng thay thế việc làm trên diện rộng trong toàn nền kinh tế, nhưng tốc độ tăng trưởng việc làm của nhóm lao động trẻ trong độ tuổi 22-25 tại các ngành nghề chịu tác động cao từ AI hiện thấp hơn khoảng 19% so với các ngành ít chịu ảnh hưởng hơn.
Thực tế này đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp trong việc định hướng lại công tác đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng cho lực lượng lao động trẻ nhằm bảo đảm lộ trình phát triển đội ngũ chuyên gia, quản lý kế cận và duy trì sức sáng tạo lâu dài của tổ chức.
Để doanh nghiệp ứng dụng AI đạt hiệu quả, chuyên gia cho rằng, trong quá trình nghiên cứu dự án, doanh nghiệp có thể khai thác AI để tổng hợp thông tin thị trường, phân tích nhu cầu, so sánh các phương án về quy mô, địa điểm và tiến độ đầu tư; xây dựng những kịch bản doanh thu, chi phí và dòng tiền để đánh giá hiệu quả, khả năng thu hồi vốn và rủi ro.

Đào tạo nguồn nhân lực tự động hóa tại Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh (Ảnh: CTV)
Các kết quả phân tích cần được kiểm chứng bằng dữ liệu tin cậy và thẩm định chuyên môn, gắn với điều kiện pháp lý, khả năng huy động vốn và năng lực triển khai thực tế. Qua đó, doanh nghiệp có thêm cơ sở lựa chọn dự án, xác định thời điểm, quy mô và phương thức đầu tư phù hợp; chủ động điều chỉnh phương án khi các điều kiện thị trường thay đổi.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị dữ liệu đầy đủ, chính xác, được phép sử dụng và quy định rõ các nhóm chủ thể được tiếp cận, khai thác. Khi triển khai, cần xác định những nhóm nhiệm vụ được sử dụng AI hỗ trợ, những kết quả phải được con người kiểm tra và người chịu trách nhiệm đưa ra quyết định cuối cùng.
Đội ngũ sử dụng cần được hướng dẫn cách kiểm tra thông tin, phát hiện sai sót và xử lý khi kết quả AI chưa phù hợp với thực tế. Khi thuê giải pháp từ bên ngoài, doanh nghiệp vẫn cần nắm được cách vận hành, chủ động đánh giá kết quả và yêu cầu điều chỉnh theo nhu cầu của mình.
Ứng dụng AI đòi hỏi doanh nghiệp đổi mới quản trị, chuẩn bị nguồn lực và tổ chức lại quy trình làm việc. Cùng với đó, sự hỗ trợ của các cơ quan chức năng trong chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực… sẽ góp phần nâng cao hiệu quả ứng dụng AI, tạo giá trị gia tăng và tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp.

