Thu Cúc ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất
Phát huy lợi thế đất đai, khí hậu, xã Thu Cúc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất an toàn, nâng cao chất lượng nông sản, hiệu quả kinh tế và phát triển bền vững cho người dân địa phương.
Đổi mới phương thức canh tác
Là xã miền núi khu vực III, Thu Cúc hiện có 2.636 hộ với dân số 11.769 người sinh sống ở 17 thôn dân cư, trong đó 10 thôn đặc biệt khó khăn. Đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 80%, chủ yếu là người Mường, Dao, Mông và Thái. Sinh kế của người dân chủ yếu dựa vào trồng trọt, chăn nuôi và kinh tế đồi rừng.
Với địa hình đồi núi cùng điều kiện khí hậu tương đối thuận lợi, Thu Cúc có tiềm năng phát triển đa dạng các loại cây trồng, vật nuôi. Tuy nhiên, thực tế sản xuất tại địa phương còn nhỏ lẻ, chủ yếu dựa vào kinh nghiệm; việc ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật chưa đồng đều, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm còn hạn chế. Trước thực tế đó, địa phương xác định đổi mới phương thức canh tác, lựa chọn cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện tự nhiên, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, từng bước cải thiện thu nhập cho người dân.

Cán bộ chuyên môn thường xuyên bám sát cơ sở, hướng dẫn kỹ thuật tại vườn, giúp người dân thôn Ngả Hai áp dụng kỹ thuật chăm sóc cây có múi, đổi mới phương thức canh tác, nâng năng suất và chất lượng quả.
Với sự vào cuộc quyết liệt của xã, người dân chuyển diện tích cây trồng kém hiệu quả sang cây ăn quả, chú trọng chọn giống, cải tạo đất, chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh, sản xuất theo hướng hữu cơ. Điển hình như cam, quýt được phát triển mạnh tại thôn Ngả Hai và một số thôn khác. Do áp dụng quy trình chăm sóc phù hợp, kiểm soát phân bón và thuốc bảo vệ thực vật đã góp phần nâng chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu thị trường.
Tại thôn Ngả Hai, năm 2025, cam Canh có diện tích khoảng 23,5 ha, sản lượng ước 450 tấn, doanh thu hơn 6 tỷ đồng, đạt lợi nhuận gần 3 tỷ đồng. Tổ hội nông dân nghề nghiệp trồng cam Canh được thành lập, giúp các hộ trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật và phối hợp tiêu thụ.
Gia đình ông Hà Văn Đoan ở thôn Ngả Hai chuyển 1,2 ha chè kém hiệu quả sang trồng hơn 600 gốc cam đường Canh từ năm 2020. Hiện vườn cho thu hoạch hơn 30 tấn quả mỗi năm, thu lãi gần 200 triệu đồng. Mô hình cho thấy hiệu quả của việc chọn cây phù hợp và chăm sóc đúng kỹ thuật.
Cùng với cây có múi, xã có chè gần 140 ha diện tích trồng chè, có tiềm năng nâng chất lượng nguyên liệu, cải tiến chế biến và liên kết tiêu thụ. Trên đất đồi, quế, keo, bồ đề và cây lâm nghiệp góp phần đa dạng sinh kế. Cùng với phát triển kinh tế rừng, việc chú trọng quản lý, bảo vệ và phát triển rừng bền vững vừa mang lại giá trị kinh tế, vừa góp phần bảo vệ đất, nguồn nước, duy trì cân bằng sinh thái và cải thiện môi trường.
Mô hình nho Hạ Đen của Hợp tác xã Nông nghiệp và Dịch vụ Mường Cúc thể hiện tinh thần tìm tòi, tiếp cận kỹ thuật mới của đoàn viên thanh niên. Với cây trồng có yêu cầu chăm sóc đặc thù, người sản xuất cần nắm quy trình làm đất, cắt tỉa, điều tiết nước, dinh dưỡng và phòng trừ sâu bệnh. Hiệu quả phải được đánh giá qua năng suất, chất lượng, chi phí và khả năng tiêu thụ trước khi mở rộng.
Anh Lý Kim Lợi - thành viên Hợp tác xã Nông nghiệp và Dịch vụ Mường Cúc chia sẻ: “Muốn cây trồng mới thích nghi với điều kiện địa phương, người sản xuất phải chủ động tìm hiểu kỹ thuật, lựa chọn giống phù hợp và kiên trì thử nghiệm. Tôi mong muốn hoàn thiện quy trình chăm sóc, nâng chất lượng sản phẩm và chia sẻ kinh nghiệm với thanh niên”.
Đẩy mạnh chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, sản xuất bền vững
Để các mô hình phát huy hiệu quả, xã chỉ đạo các phòng, đơn vị tích cực phối hợp với cơ quan chuyên môn, cơ sở tổ chức các lớp bồi dưỡng, tập huấn, đẩy mạnh chuyển giao khoa học kỹ thuật sát nhu cầu người dân và thực tiễn sản xuất tại địa phương. Nội dung tập huấn tập trung vào chọn giống, chăm sóc, sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật đúng hướng dẫn, quản lý dịch hại, tưới tiết kiệm, thu hoạch và bảo quản. Cán bộ chuyên môn bám sát cơ sở, hỗ trợ, hướng dẫn trực tiếp để người dân thực hành tại vườn, ruộng, đặc biệt là đối với các hội viên nông dân, phụ nữ, thành viên hợp tác xã...
Qua phong trào sản xuất, kinh doanh giỏi, nhiều hộ hỗ trợ nhau về giống, kỹ thuật, thực hiện chuyển đổi cây trồng, phát triển cây ăn quả, chăn nuôi, sản phẩm OCOP mang lại hiệu quả thiết thực.
Thực hiện nhiệm vụ được giao, Phòng Kinh tế xã thường xuyên phối hợp với cơ quan chuyên môn rà soát vùng sản xuất, lựa chọn cây trồng, vật nuôi có lợi thế để hướng dẫn kỹ thuật phù hợp. Đồng thời, tăng cường tập huấn tại cơ sở, hỗ trợ hợp tác xã, người dân nâng cao chất lượng sản phẩm, đẩy mạnh giới thiệu, quảng bá và kết nối tiêu thụ nông sản.
Nhờ thực hiện đồng bộ các giải pháp về phát triển kinh tế, ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ, hướng dẫn, hỗ trợ người dân tiếp cận vốn và áp dụng kỹ thuật mới tổ chức sản xuất tại địa phương đã phát huy hiệu quả, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn xã xuống còn 8%, đạt 100% kế hoạch đề ra; hộ cận nghèo giảm còn 4,67%, đạt 185% kế hoạch.
Đồng chí Thái Việt Anh - Phó Chủ tịch UBND xã Thu Cúc cho biết: “Thời gian tới, xã tập trung rà soát vùng sản xuất phù hợp, ưu tiên hỗ trợ mô hình hiệu quả, có khả năng nhân rộng. Địa phương đẩy mạnh chuyển giao kỹ thuật, tiến bộ khoa học công nghệ, phát triển sản phẩm đặc trưng, hỗ trợ xây dựng OCOP và liên kết tiêu thụ”.

Mô hình nuôi dế thương phẩm của hội viên Hội Phụ nữ xã Thu Cúc tăng thu nhập, mang lại hiệu quả thiết thực.
Ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ cần bắt đầu từ nhu cầu người dân. Khi kỹ thuật phù hợp được chuyển giao, nông sản chuẩn hóa, đầu ra ổn định, Thu Cúc sẽ khai thác lợi thế, nâng thu nhập, phát triển nông nghiệp nông thôn bền vững lâu dài.
