Hỗ trợ phụ nữ vượt qua khuôn mẫu để viết câu chuyện đời mình

Chỉ cần không từ bỏ đam mê

Để theo đuổi khoa học, PGS. Tiến sĩ Nguyễn Thị Hiệp, Trưởng khoa Kỹ thuật y sinh, Trường Đại học Quốc tế (Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh), từng phải vượt qua mong muốn của gia đình về một nghề nghiệp ổn định dành cho con gái. Khi chị chọn học tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, bạn bè cũng khuyên cân nhắc vì lo con đường nghiên cứu nhiều gian nan, thu nhập thấp.

PGS. Tiến sĩ Nguyễn Thị Hiệp, Trưởng khoa Kỹ thuật y sinh, Trường Đại học Quốc tế (Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh) chia sẻ tại sự kiện.

“Để bước vào con đường nghiên cứu, tôi đã phải tự mình vượt qua những khuôn mẫu mà gia đình đã đặt sẵn. Đó là trở ngại đầu tiên”, chị chia sẻ.

Khó khăn tiếp tục xuất hiện khi chị muốn học sau đại học nhưng chưa tự chủ tài chính, gia đình cũng không tiếp tục chu cấp. Chị kiên trì nộp hồ sơ, tìm học bổng từ các viện nghiên cứu nước ngoài để tiếp tục học tập.

Sau thời gian nghiên cứu tại Hàn Quốc, chị quyết định trở về Việt Nam với mong muốn đưa thành quả nghiên cứu phục vụ người dân trong nước. Những ngày đầu thiếu thốn, chị từng tận dụng căn bếp nhỏ để làm thí nghiệm. Từ lựa chọn ấy, chị bền bỉ theo đuổi kỹ thuật y sinh và y học tái tạo. Đến nay, chị đã có hơn 170 công trình khoa học, gần 80 bài báo quốc tế, 4 bằng sáng chế, được L’Oréal - UNESCO vinh danh trong nhóm 15 nhà khoa học nữ trẻ tài năng thế giới năm 2018.

Theo chị Hiệp, mỗi giai đoạn đều có thử thách riêng, nhưng điều quan trọng là giữ đam mê và kiên định với lựa chọn. Từ nay đến năm 2030, chị đặt mục tiêu đào tạo lực lượng nghiên cứu kế thừa, đồng thời chuyển giao, thương mại hóa các sản phẩm nghiên cứu để phục vụ sức khỏe cộng đồng.

Để phụ nữ theo đuổi khoa học mà không kiệt sức, chị cho rằng việc nhà và chăm sóc gia đình cần được chia sẻ với bạn đời. Phụ nữ cũng có thể tận dụng công nghệ, dịch vụ để giảm bớt gánh nặng sinh hoạt, dành thời gian cho công việc mình yêu thích.

Nếu PGS.TS Nguyễn Thị Hiệp chọn trở về để theo đuổi nghiên cứu, vận động viên Vũ Phương Thanh (Thanh Vũ) lại rời công việc phân tích tài chính ổn định tại Bloomberg Singapore năm 2015 để thử sức với thể thao sức bền. Quyết định ấy từng khiến gia đình thất vọng và không hiểu con đường chị lựa chọn.

Năm 2016, Thanh Vũ trở thành người phụ nữ châu Á đầu tiên hoàn thành cả bốn giải trong chuỗi 4 Deserts Grand Slam, vượt tổng quãng đường 1.000 km qua bốn sa mạc trong cùng một năm.

Với chị, mong muốn trở thành người phụ nữ Việt Nam bền bỉ nhất thế giới là mục tiêu “không có điểm đến”. Mỗi thử thách hoàn thành lại mở ra một hành trình khác. Sau các giải chạy siêu bền ở nhiều châu lục, chị muốn tiếp tục vượt những eo biển khắc nghiệt và trở thành người nhảy dù chuyên nghiệp.

Luật sư Céline Nhã Nguyễn chia sẻ tại sự kiện.

Cũng thử thách giới hạn bản thân, luật sư Céline Nhã Nguyễn bắt đầu hành trình leo núi từ chuyến chinh phục Kinabalu năm 2016, rồi tiếp tục đến những ngọn núi cao hơn. Trải nghiệm của chị đặt lại quan niệm “Phụ nữ đừng nên tham vọng quá”. Tuy nhiên, bản lĩnh không phải lúc nào cũng là tiến lên bằng mọi giá; đôi khi, người leo núi cần quay về để bảo toàn tính mạng và trở lại khi điều kiện phù hợp.

Ba hành trình ấy nằm trong những câu chuyện của 20 phụ nữ được tôn vinh tại chương trình “Chính nữ 2026 - The Celebration Night”, do L’Oréal Paris phối hợp cùng Tatler Vietnam tổ chức tại TP Hồ Chí Minh, hướng tới Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10. Qua những lựa chọn khác nhau, chương trình cho thấy phụ nữ có thể xác định điều có ý nghĩa với mình, thay vì để khuôn mẫu về nghề nghiệp, sự ổn định hay tham vọng quyết định thay.

Gỡ rào cản trong đời sống và công việc

Việc chia sẻ trách nhiệm gia đình mà PGS. Tiến sĩ Nguyễn Thị Hiệp đề cập cũng là một nội dung trong các hoạt động hỗ trợ lao động nữ. Vì với phụ nữ di cư làm việc tại khu công nghiệp, điều kiện sinh hoạt, giờ làm việc và khả năng tiếp cận dịch vụ y tế vẫn ảnh hưởng trực tiếp đến việc chăm sóc bản thân, duy trì việc làm.

Trên cơ sở đó, Kao Việt Nam công bố chương trình “Tăng cường chăm sóc y tế: Nâng cao sức khỏe cho lao động nữ tại các khu công nghiệp” tại TP Hồ Chí Minh. Chương trình do Tổ chức di cư quốc tế (IOM) triển khai, phối hợp với Cơ quan Liên hợp quốc về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ (UN Women), các cơ quan chính phủ, đơn vị y tế và đối tác tại nơi làm việc.

Theo số liệu khảo sát mới nhất về lực lượng lao động năm 2024 do Tổ chức di cư quốc tế (IOM) thông tin, Việt Nam có khoảng 2,2 triệu phụ nữ di cư trong nước so với 1,7 triệu nam giới. Trong tổng số lao động di cư trong nước, 46,4% làm việc trong lĩnh vực sản xuất và xây dựng, phần lớn tập trung tại khu công nghiệp và cơ sở sản xuất.



Lễ công bố chương trình “Tăng cường chăm sóc y tế: Nâng cao sức khỏe cho lao động nữ tại các khu công nghiệp”.

Nghiên cứu về rào cản và thực trạng sử dụng dịch vụ chăm sóc sức khỏe tình dục, sức khỏe sinh sản của lao động nữ di cư tại Việt Nam, được công bố năm 2023, ghi nhận gần 35% người tham gia khảo sát từng sử dụng các dịch vụ này trong thời gian làm việc tại khu công nghiệp; có 25,5% cho biết giờ hoạt động không thuận tiện của cơ sở y tế địa phương là rào cản lớn nhất khi tiếp cận dịch vụ.

Với người làm theo ca hoặc thường xuyên tăng ca, việc bố trí thời gian đi khám vì vậy còn khó khăn. Chi phí, khoảng cách đến cơ sở y tế, thiếu thông tin và nguồn hỗ trợ miễn phí từ người sử dụng lao động cũng là những trở ngại. Những lo ngại về quyền riêng tư và cách người xung quanh nhìn nhận khiến một số lao động nữ e ngại, trì hoãn tìm kiếm sự chăm sóc cần thiết.

Ông Shintaro Yasue, Tổng Giám đốc Kao Việt Nam, cho rằng cần xem xét cả sự sẵn có lẫn khả năng tiếp cận dịch vụ của người cần hỗ trợ. Đặc thù công việc và điều kiện sinh hoạt có thể khiến lao động nữ di cư gặp khó khăn khi tìm kiếm chăm sóc y tế kịp thời.

Theo đó, chương trình “Tăng cường chăm sóc y tế: Nâng cao sức khỏe cho lao động nữ tại các khu công nghiệp” hướng đến đưa thông tin, tư vấn và dịch vụ chăm sóc sức khỏe tình dục, sức khỏe sinh sản đến gần lao động nữ hơn. Các đối tác sẽ phối hợp với người sử dụng lao động và đơn vị y tế để kết nối, giới thiệu dịch vụ phù hợp với nhu cầu thực tế.

Cùng với hỗ trợ y tế, chương trình thúc đẩy chính sách và thực hành tại nơi làm việc thân thiện với gia đình, đáp ứng nhu cầu chăm sóc. Đây là những nội dung nhằm giảm rào cản trong đời sống hằng ngày, hỗ trợ sức khỏe và khả năng duy trì việc làm của lao động nữ di cư.