Hỗ trợ thanh niên tiên phong giải quyết bài toán cộng đồng bằng công nghệ

Đây là thông điệp được các đại biểu nhấn mạnh tại lễ khởi động Chương trình RE:ACT - Thử thách đổi mới sáng tạo thanh niên vì cộng đồng bền vững diễn ra chiều 7/8 tại Hà Nội. RE:ACT chính thức được khởi động bởi Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP), Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), với sự đồng hành từ Samsung.

Phát biểu tại sự kiện, ông Đỗ Tiến Thịnh - Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Bộ Tài chính cho biết, Nghị quyết 57-NQ/TW xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng để tạo đột phá phát triển đất nước. Trong khi đó, Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo và Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021-2030 đều đặt mục tiêu thúc đẩy hệ sinh thái hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo.

Theo ông Thịnh, mặc dù hiện nay đã có nhiều chương trình đào tạo, ươm tạo và cuộc thi dành cho thanh niên, song vẫn thiếu những mô hình giúp các ý tưởng được kiểm chứng trong thực tiễn.

"Thanh niên không chỉ là đối tượng thụ hưởng các chính sách hỗ trợ, mà cần được tạo điều kiện để trở thành một trong những lực lượng tiên phong trong đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ và giải quyết các vấn đề của xã hội", ông Đỗ Tiến Thịnh nhấn mạnh.

Ông Đỗ Tiến Thịnh - Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Bộ Tài chính.

Từ thực tế đó, RE:ACT được xây dựng nhằm tạo cơ hội để thanh niên phát triển, thử nghiệm các giải pháp công nghệ, hướng tới giải quyết những thách thức của cộng đồng. Chương trình dự kiến thu hút khoảng 200 sáng kiến, kết nối 500 thanh niên trên cả nước và lựa chọn từ 16-20 đội bước vào giai đoạn hỗ trợ chuyên sâu. Các đội sẽ được đào tạo, cố vấn, hỗ trợ kỹ thuật và kết nối nguồn lực để tiếp tục phát triển giải pháp.

Phó Trưởng đại diện thường trú Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tại Việt Nam, bà Francesca Nardini cho rằng thanh niên Việt Nam đang sở hữu lợi thế lớn để trở thành động lực của đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, một ý tưởng chỉ thực sự có giá trị khi được thử nghiệm, hoàn thiện và chứng minh hiệu quả trong thực tế.

"Đổi mới sáng tạo không chỉ đơn thuần là công nghệ. Đổi mới sáng tạo bắt đầu từ con người. Câu hỏi đầu tiên không phải là 'Cái này có mới không?' mà là 'Cái này có giải quyết được một vấn đề thực tế không?", bà Francesca Nardini chia sẻ.

Bà Francesca Nardini - Phó Trưởng đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam.

Theo đại diện UNDP tại Việt Nam, RE:ACT sẽ giúp các đội ngũ trẻ kiểm chứng giả định, thu thập phản hồi từ người dùng và hoàn thiện giải pháp thông qua quá trình thử nghiệm thực tế. Ngay cả khi một ý tưởng chưa thành công, những bài học thu được cũng là nền tảng để phát triển các giải pháp tốt hơn trong tương lai. Đồng thời, chương trình giúp kết nối nguồn lực từ Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp nhằm hỗ trợ các sáng kiến có tiềm năng mở rộng quy mô.

Giới thiệu về chương trình, bà Phạm Thu Trang - Điều phối viên Quốc gia về Thanh niên của UNDP tại Việt Nam cho biết, Ban tổ chức không muốn chương trình chỉ dừng lại ở một cuộc thi, nơi các đội được vinh danh, mà mong muốn đồng hành lâu dài, giúp các bạn nhận được giá trị thực tiễn và tiếp tục phát triển sau cuộc thi.

Theo bà Trang, điểm khác biệt lớn nhất của RE:ACT là áp dụng mô hình Living Lab - môi trường thử nghiệm thực tế. Thay vì chỉ đánh giá ý tưởng trên giấy, các đội sẽ trực tiếp triển khai giải pháp trong trường học, doanh nghiệp hoặc cộng đồng để kiểm chứng mức độ phù hợp, tính khả thi và tác động xã hội, từ đó tiếp tục điều chỉnh, hoàn thiện sản phẩm.

Các đại biểu tham gia tọa đàm về chủ đề thanh niên kiến tạo các giải pháp đổi mới sáng tạo vì cộng đồng bền vững.

RE:ACT tập trung tìm kiếm các giải pháp thuộc hai nhóm lĩnh vực gồm: sinh kế bao trùm và các giải pháp hỗ trợ; cộng đồng bền vững và thực hành kinh tế tuần hoàn. Chương trình hướng đến các nhóm từ 1-5 thành viên, trong đó có ít nhất một nhà sáng lập hoặc thành viên chủ chốt từ 18-35 tuổi và đã có sản phẩm khả dụng tối thiểu (MVP).

Chương trình được triển khai theo ba giai đoạn. Giai đoạn đầu tiếp nhận hồ sơ đến ngày 15/9 và lựa chọn 20 đội xuất sắc. Giai đoạn hai là Living Lab - giai đoạn trọng tâm, khi các đội được kết nối với môi trường thử nghiệm thực tế, tham gia các buổi cố vấn chuyên môn định kỳ và có cơ hội nhận gói hỗ trợ tài chính lên tới 15.000 USD/đội. Giai đoạn cuối là chuyến trao đổi tại Hàn Quốc và Demo Day để các đội trình bày kết quả sau hành trình 6 tháng.

Theo Ban tổ chức, các đội sẽ được đánh giá dựa trên sáu tiêu chí gồm: mức độ đáp ứng nhu cầu cộng đồng, mức độ sẵn sàng của giải pháp, yếu tố công nghệ và đổi mới sáng tạo, tiềm năng tạo tác động xã hội, tính khả thi và năng lực của đội ngũ. Mục tiêu cuối cùng của chương trình không chỉ là tìm kiếm những ý tưởng mới mà còn góp phần hình thành các giải pháp có khả năng tạo tác động tích cực, bền vững cho cộng đồng.