Hòa giải từ cơ sở, vun đắp đồng thuận trong nhân dân

Chủ động tháo gỡ mâu thuẫn từ sớm

Trong đời sống cộng đồng, những bất đồng liên quan đến đất đai, vệ sinh môi trường, quan hệ gia đình hay tình cảm họ hàng đôi khi bắt nguồn từ những việc nhỏ. Nếu không được lắng nghe, giải thích và tháo gỡ kịp thời, mâu thuẫn có thể kéo dài, ảnh hưởng đến tình cảm giữa các gia đình và an ninh, trật tự tại địa phương.

Tại thôn Thuận Tốn, công tác hòa giải ở cơ sở được xác định không chỉ là giải quyết từng vụ việc mà còn góp phần giữ gìn sự ổn định lâu dài trong cộng đồng. Đảm nhiệm vai trò Tổ trưởng Tổ hòa giải, bà Đỗ Thị Chanh luôn đề cao tinh thần chủ động, trách nhiệm và sự gần gũi với người dân.

Bà Đỗ Thị Chanh, Tổ trưởng Tổ hòa giải thôn Thuận Tốn tận tâm với công tác hòa giải ở cơ sở. Ảnh: PV

Từng nhiều năm công tác trong quân đội, sau đó gắn bó với ngành giáo dục, bà Chanh có nhiều kinh nghiệm trong công tác tập thể và vận động quần chúng. Sau khi nghỉ hưu, bà tiếp tục được tín nhiệm giao nhiệm vụ tại địa phương.

Theo bà Chanh, thôn Thuận Tốn hiện có 1.118 hộ dân với 4.274 nhân khẩu, chia thành 3 cụm dân cư, 5 đội sản xuất và 12 tổ liên gia. Quá trình đô thị hóa kéo theo những thay đổi về cơ cấu dân cư, sinh hoạt và các mối quan hệ xã hội, đòi hỏi công tác hòa giải phải sát thực tế, phù hợp với đặc điểm từng khu dân cư.

Các thành viên tổ hòa giải được phân công theo dõi từng cụm dân cư, tổ liên gia, thường xuyên nắm bắt tình hình và tìm hiểu hoàn cảnh của các gia đình. Khi phát sinh bất đồng, việc hiểu địa bàn, nắm tâm lý và mối quan hệ giữa các bên giúp hòa giải viên lựa chọn cách tiếp cận phù hợp, tạo điều kiện để người dân chia sẻ và cùng tìm hướng giải quyết.

Với những vụ việc có nguy cơ phát sinh khiếu kiện, bà Chanh cùng các thành viên chủ động gặp gỡ, trao đổi, phân tích phải trái, giúp người dân hiểu rõ quyền lợi và trách nhiệm của mình. Cách làm này hướng đến tháo gỡ vướng mắc ngay từ đầu, hạn chế mâu thuẫn kéo dài.

Bà Chanh cho rằng, hòa giải thành công không chỉ dựa vào việc phân tích đúng, sai theo quy định pháp luật. Người làm công tác hòa giải còn phải biết lắng nghe, tôn trọng hoàn cảnh của mỗi bên và giữ thái độ khách quan, không thiên vị.

Tổ hòa giải thôn Thuận Tốn chú trọng phối hợp với chi bộ, các đoàn thể và tổ liên gia để tạo mạng lưới nắm bắt thông tin rộng khắp. Qua đó, những vấn đề phát sinh được nhận diện sớm, giúp các thành viên lựa chọn cách xử lý phù hợp, tránh để mâu thuẫn âm ỉ hoặc lan rộng.

Hiệu quả của cách làm này được thể hiện qua kết quả thực tế. Trong 10 năm qua, thôn Thuận Tốn đã hòa giải thành công 63 vụ việc, không để xảy ra đơn thư vượt cấp. Riêng bà Đỗ Thị Chanh trực tiếp tham gia hòa giải thành công 21 vụ, trong đó có nhiều vụ việc phức tạp.

Nâng cao chất lượng hòa giải ở cơ sở

Theo ông Đỗ Thành Thuận, Phó Chủ tịch UBND xã Bát Tràng, hòa giải ở cơ sở có vai trò quan trọng trong việc giải quyết kịp thời những mâu thuẫn, tranh chấp và bất đồng phát sinh trong đời sống hằng ngày. Thông qua sự tham gia của những hòa giải viên am hiểu địa bàn, phong tục, tập quán và hoàn cảnh từng gia đình, nhiều vụ việc có thể được giải quyết ngay từ khi mới phát sinh, hạn chế nguy cơ trở thành tranh chấp phức tạp.

Phó Chủ tịch UBND xã Bát Tràng Đỗ Thành Thuận nhấn mạnh vai trò của công tác hòa giải trong giữ gìn đoàn kết và ổn định tại cộng đồng dân cư. Ảnh: PV

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Bát Tràng, công tác hòa giải không chỉ góp phần bảo đảm an ninh, trật tự mà còn củng cố tình làng nghĩa xóm, xây dựng cộng đồng dân cư đoàn kết, văn minh. Để nâng cao hiệu quả, UBND xã sẽ tiếp tục tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật và kỹ năng xử lý tình huống cho đội ngũ hòa giải viên; đồng thời tăng cường phối hợp giữa công chức tư pháp, các tổ chức đoàn thể và trưởng thôn. Mục tiêu là nâng cao khả năng giải quyết mâu thuẫn ngay từ cơ sở, góp phần xây dựng địa bàn dân cư ổn định, đoàn kết và thượng tôn pháp luật.

Từ thực tiễn tại thôn Thuận Tốn, xã Bát Tràng có thể thấy, hiệu quả hòa giải không chỉ phụ thuộc vào kiến thức pháp luật mà còn gắn với sự am hiểu địa bàn, uy tín và khả năng vận động của mỗi hòa giải viên. Khi được bồi dưỡng nghiệp vụ, hỗ trợ kịp thời và phối hợp chặt chẽ với các lực lượng ở cơ sở, đội ngũ hòa giải viên sẽ tiếp tục phát huy vai trò kết nối, giúp tháo gỡ mâu thuẫn từ sớm, giữ gìn tình làng nghĩa xóm và vun đắp sự đồng thuận trong cộng đồng.