Hòa giải viên giữ tình làng, nghĩa xóm

Không để chuyện nhỏ thành mâu thuẫn lớn

Ở thôn đông dân như Phú Ổ, xã Tây Phương, những va chạm trong sinh hoạt hằng ngày khó tránh khỏi. Có những việc tưởng chừng rất đơn giản, nhưng nếu không được giải quyết kịp thời, lại dễ trở thành nguyên nhân khiến các gia đình mất đoàn kết, ảnh hưởng đến tình làng nghĩa xóm. Bởi vậy, với ông Cấn Hùng Cường, Trưởng thôn, Tổ trưởng Tổ hòa giải thôn Phú Ổ, điều quan trọng trong công tác hòa giải là phải kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân và tìm cách tháo gỡ ngay từ cơ sở.

Tổ hòa giải thôn Phú Ổ làm việc tại nhà văn hóa thôn. Ảnh: Công Phương

Ông Cấn Hùng Cường cho biết, Tổ hòa giải thôn Phú Ổ hiện có 10 thành viên, gồm Bí thư chi bộ, trưởng ban công tác mặt trận, trưởng thôn, đại diện các chi hội, đoàn thể và một số cá nhân tiêu biểu, có uy tín, tiếng nói trong cộng đồng dân cư. Đây là những người am hiểu địa bàn, nắm được hoàn cảnh, tính cách cũng như các mối quan hệ giữa các hộ gia đình, nhờ đó thuận lợi hơn khi tiếp cận, vận động các bên có mâu thuẫn.

Với hơn 10 năm tham gia công tác ở thôn, trong đó có nhiều năm trực tiếp tham gia hòa giải, ông Cường đã chứng kiến không ít vụ việc phát sinh từ những chuyện rất đời thường. Có vụ việc chỉ bắt nguồn từ một đường ống nước, nhưng nếu không có sự vào cuộc của những người làm công tác hòa giải, bất đồng giữa hai gia đình có thể kéo dài, ảnh hưởng đến quan hệ láng giềng.

Ông nhớ lại, có lần thôn nhận được phản ánh về việc nước từ một gia đình chảy tràn ra đường khiến hộ dân sinh sống gần đó bức xúc. Sự việc sau đó còn được phản ánh trên iHanoi. Nhận được thông tin, xã Tây Phương đã chỉ đạo trưởng thôn phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể đến tận nơi tuyên truyền, vận động, giải quyết mâu thuẫn giữa hai gia đình.

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, thành viên Tổ hòa giải đã đến gặp các hộ liên quan để tìm hiểu nguyên nhân và vận động gia đình có nước chảy ra đường khắc phục bằng cách đấu nối đường ống. Tuy nhiên, khoảng 5 ngày sau, việc khắc phục vẫn chưa được thực hiện. Gia đình bị ảnh hưởng tiếp tục có ý kiến.

Nhận thấy nếu để kéo dài, mâu thuẫn có thể trở nên phức tạp hơn, Tổ hòa giải tiếp tục đến nhà gia đình có đường nước chảy ra ngoài, đồng thời mời hai bên cùng ngồi lại để thống nhất phương án giải quyết.

Ông Cấn Hùng Cường, Trưởng thôn, Tổ trưởng Tổ hòa giải thôn Phú Ổ. Ảnh: Công Phương

Theo ông Cường, khi tiến hành hòa giải, tổ hòa giải không phân định ai đúng, ai sai mà cần giúp các gia đình hiểu rằng, điều quan trọng hơn cả là giữ được mối quan hệ láng giềng lâu dài. Đồng thời, tổ hòa giải đề nghị gia đình có đường nước bị rò rỉ mua thêm ống, thuê thợ đấu nối, gom các đường nước vào một đường ống chung để dẫn nước xuống vị trí phù hợp.

Sau khi nghe phân tích, gia đình có đường nước chảy ra ngoài đồng ý thực hiện và hẹn đến cuối tuần sẽ hoàn thành. Tổ hòa giải cũng không dừng lại ở lời hứa mà tiếp tục theo dõi, kiểm tra tiến độ khắc phục.

Khi ông Cường trực tiếp kiểm tra, đường ống nước đã được đấu nối theo phương án thống nhất. Ông tiếp tục sang trao đổi với gia đình bị ảnh hưởng để xác nhận kết quả. Khi thấy nước không còn chảy tràn ra đường, gia đình này đồng tình, không còn ý kiến về sự việc.

Phát huy vai trò người có uy tín trong cộng đồng

Từ câu chuyện trên, ông Cấn Hùng Cường cho rằng, công tác hòa giải ở cơ sở đòi hỏi sự kiên trì, trách nhiệm và cách ứng xử phù hợp của những người tham gia. Có những vụ việc chỉ cần một lần gặp gỡ, trao đổi là các bên đã hiểu nhau, nhưng cũng có trường hợp Tổ hòa giải phải đến hai, ba lần mới tìm được tiếng nói chung.

Đặc biệt, theo ông, những người làm công tác hòa giải phải thực sự gần dân, hiểu dân và có uy tín trong cộng đồng. Khi đến vận động, nếu người hòa giải nắm được hoàn cảnh của từng gia đình, hiểu rõ nguyên nhân phát sinh mâu thuẫn và biết lựa chọn cách nói phù hợp thì việc thuyết phục sẽ thuận lợi hơn.

Ông Cường cho biết thêm, thôn Phú Ổ hiện có 1.591 hộ với hơn 7.156 nhân khẩu, là một trong những thôn đông dân nhất của xã Tây Phương. Dân cư đông, các hoạt động sinh hoạt diễn ra thường xuyên, mối quan hệ giữa các hộ gia đình cũng đa dạng nên những va chạm, bất đồng trong đời sống là điều khó tránh khỏi. Với những mâu thuẫn phát sinh trong sinh hoạt cộng đồng, nếu được phát hiện và giải quyết kịp thời, tổ hòa giải có thể giúp các bên tránh được những bất đồng không đáng có.

Với hơn 10 năm gắn bó với công việc ở thôn, ông hiểu rằng, kết quả của một vụ hòa giải không chỉ nằm ở việc các bên ngừng tranh cãi hay không còn đơn thư, kiến nghị. Điều đáng quý hơn là sau khi sự việc được giải quyết, các gia đình vẫn có thể gặp gỡ, trò chuyện, giữ quan hệ bình thường với nhau trong cuộc sống hằng ngày.

Bởi vậy, những người làm công tác hòa giải ở Phú Ổ luôn cố gắng tiếp cận vụ việc từ sớm, đến tận gia đình để lắng nghe và vận động. Một đường ống nước được đấu nối lại, một túi rác được đặt đúng thời điểm thu gom hay một lời nhắc nhở về việc giữ gìn lối đi chung có thể không phải những việc lớn, nhưng lại góp phần duy trì nếp sống văn minh và sự gắn kết trong khu dân cư.