Họa sĩ Phạm Quang Phúc: Truyện tranh Việt đầy tiềm năng vươn ra thế giới

Dấu ấn này cho thấy truyện tranh, sách tranh Việt Nam đang dần khẳng định vị thế trên bản đồ xuất bản quốc tế. Tác giả, họa sĩ Phạm Quang Phúc chia sẻ với phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội về hành trình sáng tác, cơ hội và triển vọng đưa truyện tranh Việt vươn ra thế giới.

- Tác giả Phạm Quang Phúc được biết đến là họa sĩ Việt Nam duy nhất từng tham gia minh họa cho dự án sách “Harry Potter - Kỳ thư phù thủy” phiên bản toàn cầu. Anh có thể chia sẻ về cơ duyên và cảm xúc khi có được vinh dự này?

- Giống như giấc mơ tuổi trẻ thành hiện thực - đó là một cơ hội lớn hiếm có trong đời mà tôi may mắn giành được. Tôi phải trải qua nhiều tháng với nhiều vòng vẽ thử nghiệm trước khi được chọn là một trong 7 họa sĩ chính thức của dự án. Đây cũng là dự án vẽ minh họa dài hơi nhất tôi từng tham gia, kéo dài hơn một năm rưỡi. Rất may mắn là cuối cùng tôi đã được chọn vẽ bìa của cuốn sách. Dự án đã giúp tranh vẽ của tôi đến với nhiều độc giả hơn.

- So với dự án trước, thực hiện cuốn sách “Khu vườn trong tim ta” mang lại cho anh trải nghiệm sáng tạo khác biệt như thế nào?

- Khác với dự án về Harry Potter chỉ tham gia vẽ minh họa, với cuốn sách “Khu vườn trong tim ta”, tôi đảm nhận cả phần viết và minh họa nên công việc cũng gặp nhiều khó khăn hơn. Ban đầu, tôi phải tự mình quyết định tất cả từ nội dung tới tạo hình nhân vật, định hướng hình ảnh, màu sắc chung cho cả cuốn sách và thực hiện tất cả tranh vẽ… Rất may sau đó thương hiệu sách thiếu nhi Crabit Kidbooks đã đồng hành và góp ý chỉnh sửa để giúp cuốn sách của tôi trở nên tốt nhất có thể như hiện tại.

- Anh có thể giới thiệu một chút về cuốn sách “Khu vườn trong tim ta”?

- Tôi có ý tưởng cho cuốn sách này từ rất lâu rồi, nhưng phải đến khi ông ngoại tôi qua đời và phải trải qua đại dịch Covid-19, tôi mới đặt quyết tâm hoàn thành. Cuốn sách là câu chuyện giản dị nhưng chứa đựng điều tôi muốn kể. Đó là lời cảm thông, động viên gửi tới những người có người thân đột ngột qua đời.

- Hình ảnh khu vườn được xây dựng như một ẩn dụ xuyên suốt tác phẩm. Anh đã phát triển ý tưởng này như thế nào để truyền tải thông điệp về cảm xúc và ký ức?

- Tôi lớn lên từ vùng ngoại ô, ngay từ nhỏ tôi đã quen thuộc với việc ông nội và ba của mình đi làm từ sớm để trồng cói, thu hoạch rau muống bỏ mối cho chợ, nuôi heo, chim cút... Trong ký ức của tôi, những mảnh vườn, thửa ruộng là nơi trải qua những kỷ niệm thật đẹp với ba mẹ, ông bà của mình. Tôi ví những khu vườn là tâm hồn tuổi thơ và mang ý tưởng đó vào cuốn sách. Vì đây là sách tranh thiếu nhi nên tôi cũng dùng nhiều thủ pháp sáng tác để khiến câu chuyện đẹp và hấp dẫn hơn.

- Anh có thể chia sẻ thêm về cách sử dụng màu sắc và ngôn ngữ hội họa để thể hiện hành trình cảm xúc của nhân vật trong truyện?

- Tôi có một bảng màu chung cho tất cả những cuốn sách của mình, tạm gọi là phong cách màu sắc riêng. Mỗi màu sắc lại mang một cảm xúc khác nhau. Trong từng dự án, việc khó khăn là chọn tông màu nào là chủ đạo. Tôi đã chọn những màu đỏ hồng, xanh của hoa lá và rau củ trong vườn cho những cảnh vui tươi và những tông màu rêu, lá úa cho những cảnh u sầu. Những gam màu được lựa chọn chính xác sẽ giúp đưa cảm xúc của độc giả đi vào khu vườn trong tim họ một cách tự nhiên nhất, tình cảm nhất.

- “Khu vườn trong tim ta” được lựa chọn vào danh sách 150 Amazing Bookshelf/ BolognaRagazzi Award 2026, trong khuôn khổ Hội chợ Sách thiếu nhi Bologna 2026. Cảm xúc của anh thế nào khi đón nhận tin này?

- Tôi rất bất ngờ và vui sướng. Tôi từng rất khó khăn khi tìm nơi xuất bản vì cuốn sách khai thác đề tài thường bị xem là hơi nặng nề với trẻ nhỏ, không dễ bán trên thị trường... Tuy nhiên, cuốn sách đã chứng minh rằng, một tác phẩm nếu được làm bằng tất cả tâm huyết sẽ có một hành trình đáng ghi nhớ, và giờ đây đã trở thành một cột mốc đáng tự hào với tôi. Sự ghi nhận về chuyên môn này giúp tôi có thêm động lực và tự tin cho những tác phẩm tiếp theo.

- Theo anh, việc sách tranh Việt Nam xuất hiện tại các sự kiện xuất bản quốc tế uy tín như Hội chợ Sách thiếu nhi Bologna 2026 có ý nghĩa như thế nào đối với các tác giả và lĩnh vực xuất bản cho thiếu nhi trong nước?

- Tôi nghĩ thành công nhỏ của tôi là sự cổ vũ cho những bạn trẻ muốn theo đuổi công việc sáng tác và vẽ sách tranh tại Việt Nam. Không chỉ riêng tôi, nhiều đồng nghiệp khác của tôi cũng có những thành công đáng ghi nhận trên thị trường sách quốc tế. Những dấu mốc ấy chứng tỏ tác giả Việt Nam rất tiềm năng, nếu được đầu tư đúng và nghiêm túc sẽ thành công và có thể giúp văn hóa đọc của Việt Nam ghi dấu ấn đậm nét hơn trong tương lai và được đánh giá đúng hơn trên thị trường.

- Anh có thể chia sẻ định hướng tiếp theo trong sáng tác, đặc biệt là với dòng sách tranh dành cho thiếu nhi?

- Tôi còn nhiều ý tưởng khác và việc cần làm là hoàn thiện những ý tưởng đó thành tác phẩm. Tôi đặt tâm thế là luôn cố gắng làm hết sức mình và không đặt áp lực thành tích. Tôi muốn làm sách vì xem đó là niềm vui cá nhân. Tôi sẽ là độc giả của chính mình, viết và vẽ ra những tác phẩm mà tôi muốn đọc.

- Trân trọng cảm ơn họa sĩ Phạm Quang Phúc!